အပူချိန်မြင့်မားမှုကြောင့် ပြင်သစ်တွင် ကြက်အကောင်ရေသိန်းချီ သေဆုံးပြီး ဘယ်လ်ဂျီယံတွင် နွားနို့/ အသားထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်း

လက်ရှိ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပြင်းထန်အပူလှိုင်းဟာ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးသမားတွေအတွက် ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်မှုသစ်တစ်ရပ် ဖြစ်လာနေပါတယ်။ မကြာသေးမီက ထွက်ပေါ်လာတဲ့ နိုင်ငံတကာ သတင်းတွေအရ ဥရောပတိုက်ရဲ့ အဓိက မွေးမြူရေးနိုင်ငံကြီးတွေဖြစ်တဲ့ ပြင်သစ်နဲ့ ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံတို့မှာ အပူဒဏ်ကြောင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါဟာ ဝေးကွာလှတဲ့ အရပ်က အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဆိုပေမယ့် ရာသီဥတု ပူပြင်းပြီး အယ်လ်နီညို ဖြစ်နိုင်ချေမြင့်လာတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံက မွေးမြူရေးဦးကြီးတွေအတွက်လည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ သင်ခန်းစာနဲ့ သတိပေးခေါင်းလောင်းသံတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် အပူလှိုင်းနှင့် ကြက်မွေးမြူရေးအကျပ်အတည်း

ပြင်သစ်နိုင်ငံတစ်ဝန်း စံချိန်တင် အပူလှိုင်းဖြတ်သန်းမှုကြောင့် ကြက်မွေးမြူရေးခြံတွေမှာ ကြက်ကောင်ရေ အများအပြား အပူဒဏ်လွန်ကဲပြီး (Heat Stress) ချက်ချင်း သေဆုံးမှုတွေ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ ကြက်တွေဟာ အရေပြားမှာ ချွေးဂလင်းမပါတဲ့အတွက် အသက်ရှုထုတ်ခြင်း (Panting) အားဖြင့်သာ ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ထိန်းညှိကြရတာမို့ အပူဒဏ်ကို ခံနိုင်ရည် အလွန်နည်းပါးပါတယ်။ ခြံတွင်းလေဝင်လေထွက်စနစ်တွေ၊ အအေးပေးစနစ်တွေ ရှိနေလင့်ကစား သဘာဝအပူချိန်က စံချိန်တင်အောင် မြင့်တက်သွားတဲ့အခါ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ လက်မှိုင်ချခဲ့ရပြီး စီးပွားရေးအရ ကြီးမားတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။

၂။ ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံ၏ အပူဒဏ်နှင့် နွားနို့/အသား ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းခြင်း

အလားတူပဲ အိမ်နီးနားချင်း ဘယ်လ်ဂျီယံနိုင်ငံမှာလည်း ပူပြင်းလွန်းတဲ့ ရာသီဥတုကြောင့် နို့စားနွားတွေနဲ့ အသားတိုးနွားတွေ စားသောက်မှု ပုံမှန်မဟုတ်တော့ဘဲ စားလိုစိတ် (Appetite) ကျဆင်းလာပါတယ်။ နွားတွေဟာ အပူဒဏ်ခံရတဲ့အခါ အစာစားခြင်းကို လျှော့ချပြီး ရေကိုသာ အလွန်အကျွံ သောက်ကြပါတယ်။ ၎င်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ နွားနို့ထွက်နှုန်း လျော့ကျခြင်း၊ အသားတိုးနှုန်း နှေးကွေးခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ကာ မွေးမြူရေးစီးပွားရေးကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေပါတယ်။

"ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဟာ ဝေးကွာတဲ့အနာဂတ်မဟုတ်ဘဲ ယခုလက်ရှိ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ လက်တွေ့ဘဝ စိန်ခေါ်မှုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စမတ်ကျတဲ့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ ရှိရင် ဒီစိန်ခေါ်မှုကို အခွင့်အလမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။"

မြန်မာ့မွေးမြူရေးဦးကြီးများအတွက် အပူဒဏ်အံတုရေး နည်းလမ်းကောင်းများ

ကမ္ဘာ့အဆင့် ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အခြေအနေတွေကို လေ့လာပြီး မိမိတို့ဆီမှာ ဆုံးရှုံးမှုမရှိအောင် အစိမ်းရောင်လမ်း အနေနဲ့ မြန်မာ့မွေးမြူရေးဦးကြီးတွေအတွက် အောက်ပါနည်းလမ်းကောင်းတွေကို အကြံပြုလိုပါတယ်။

ခြံအမိုးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို အေးနေစေခြင်း

ခြံအမိုးပေါ်တွင် သက်ကယ် သို့မဟုတ် ကောက်ရိုးအုပ်ပေးခြင်း၊ အမိုးပေါ်သို့ ရေဖျန်းစနစ် (Sprinkler) တပ်ဆင်ခြင်းဖြင့် ခြံတွင်းအပူချိန်ကို ၃ ဒီဂရီမှ ၅ ဒီဂရီအထိ လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

သန့်ရှင်းအေးမြသော ရေ အမြဲရရှိစေခြင်း

အပူချိန်တက်နေချိန်တွင် တိရစ္ဆာန်များ ရေပြတ်လပ်မှု လုံးဝမရှိစေရပါ။ ရေထဲတွင် အပူဒဏ်လျှော့ချပေးနိုင်သည့် ဗီတာမင်စီ (Vitamin C) သို့မဟုတ် ဓာတ်ဆား (Electrolytes) များ စနစ်တကျ စပ်ကျွေးပေးပါ။

အစာကျွေးချိန် ပြောင်းလဲခြင်း

နေ့လယ် အပူဆုံးအချိန်များတွင် အစာကျွေးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ အစာခြေဖျက်မှုက ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမိုမြင့်တက်စေနိုင်သောကြောင့် မနက်စောစော အေးမြချိန်နှင့် ညနေပိုင်း၊ ညပိုင်းအချိန်များတွင်သာ အဓိက အစာကျွေးပါ။

လေဝင်လေထွက်နှင့် တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေသိပ်သည်းမှုလျှော့ချခြင်း

ခြံတွင်း တိရစ္ဆာန်ကောင်ရေ သိပ်သည်းဆကို လျှော့ချပေးပြီး ပန်ကာများ သို့မဟုတ် မိုးကာ လေကာ လိုက်ကာဖျာများ အသုံးပြုကာ လေလည်ပတ်မှု ကောင်းမွန်အောင်၊ အပူလျှော့ချနိုင်အောင် စီမံပါ။

ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုဟာ အမှန်တကယ် ဖြစ်ပျက်နေတာမို့ စမတ်ကျတဲ့ နည်းပညာနဲ့ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုတွေ ရှိရင် ဘယ်လိုအပူလှိုင်းမျိုးကိုမဆို ဦးကြီးတို့ ကျော်ဖြတ်နိုင်မှာပါ။

အစိမ်းရောင်လမ်းက ဆရာဆရာမတွေကတော့ ဦးကြီးတို့ မေးလာရင် ဖြေပေးဖို့ အသင့်စောင့်နေပါတယ်ဗျ။ 

သတင်းရင်းမြစ်: Reuters - Record heat causes mass poultry deaths in France / Belgium bakes in heat, concerns grow over milk, meat production

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။