ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မှုဟာဆိုရင် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံမှာတင် သိပ်ကို ကွဲပြားခြားနားတဲ့မြေအနေ အထားတွေ အများကြီးရှိတယ်။ အထက်မြန်မာပြည်နဲ့အောက်မြန်မာပြည် ရာသီဥတုကလည်း မတူညီပါဘူး။ ဒါကြောင့် တောင်သူတွေအနေနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ရာသီဥတု အခြေအနေပေါ် သီးနှံအထွက်နှုန်းကောင်းဖို့အတွက် ကြိုးစားလုပ်ဆောင်ကြရပါတယ်။
စိုက်ပျိုးရေး ပညာရှင်တွေထောက်ခံထားတဲ့ စိုက်ပျိုးမှူနည်းစနစ် (Cultural Practices) များတွေပာာ အကြောင်းအကျိုးညီညွတ်ပေမဲ့လည်း၊ အခြေခံအားဖြင့် လက်ခံထိုက်ကြောင်း သိနေပေမဲ့လည်း တကယ့်လက်တွေ့မှာကျတော့ ပြဿာနာတွေ အခက်အခဲတွေ အများကြီး ရှိနေပါသေးတယ်။

အောက်ဖော်ပြပါအကြံပြုချက်လေးတွေကတော့ တောင်သူတွေအတွက် စိတ်ကျေနပ်ဖွယ်ကောင်းတဲ့ အဖြေကိုတော့ ပေးလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။

၁။ လယ်ကိုရေသွင်းရေထုတ် လွယ်ကူစေရန် ရေသွင်းမြောင်း၊ ရေထုတ်မြောင်းများကောင်းမွန်စွာ ထားရှိ ရပါမယ်။ မြေဆီသြဇာ ထက်သန်စေရန်အတွက် ခြံတွင်းအမှိုက်သရိုက်ဆွေးများ၊ နွားချေးဆွေး၊ သဘာဝမြေသြဇာများကို လယ်တွင်းသို့ ထည့်သွင်းနိုင်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်ထားပေးရပါမယ်။

၂။ လယ်ကို ထယ်ထိုးထွန်မွှေသည်မှ စတင်၍ မြေယာပြုပြင်မှုကိုသေချာစွာ ဂရုတစိုက် ပြုလုပ်ပေးရပါမယ်။ အနည်းဆုံး (၉) လက်မ အထိ ထယ်နက်နက် ထိုးပေးပါ။ လက်တွန်းထွန်စက်သုံးလျှင် ဒလိမ့်တုံးနဲ့ချည်းပဲ မထွန်နဲ့နော်။ ဖြစ်နိုင်ရင် ထယ်သွားနဲ့ထွန်ပေးပါ။ ရေကောင်းမွန်စွာ သွင်းထားပေးခြင်းဖြင့်လည်း လယ်မြေကို အက်ဆစ်ဓာတ်မဖြစ်ပေါ်စေအောင် အချိန်မီ ပြုလုပ်ထားပေးရပါမယ်။ ”ယာမှာအသုတ်၊လယ်မှာအပုပ်’’ ဆိုသည့်အတိုင်း အချိန်ကြာမှ ထွက်လာတဲ့ အက်ဆစ်တွေကိုပျောက်ပျက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ အင်းဆက်ပိုးမွှားများနဲ့ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိပြီးတော့ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်တဲ့ မျိုးကောင်းမျိုးသန့် မျိုးစေ့များကိုရွေးချယ်ဝယ်ယူ အသုံးပြုပါ။

၄။ ကောက်စိုက်ချိန်၊ ပျိုးသက်ရက် မှန်ကန်တိကျစေရေးအတွက့်ပျိုးခင်းပြုပြင်မှုလုပ်ငန်းတွေကိုအချိန်မီ ပြီးစီးအောင် ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ပြီးတော့ ကျန်းမာ သန်စွမ်းသော ပျိုးပင်များ ရှိစေရန်အတွက် ပျိုးခင်းကို ဂရုတစိုက်ပြုစုပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

၅။ မတော်တဆ ပျိုးပင် အသက်ရက်ပိုကြီးသွားလို့ ပျိုးသက်ရက်ရင့်သွားရင် စိုက်ပျိုးမည့် ပင်ကြားတန်းကြား အကွာအဝေးကို ပိုစိပ်စိပ် စိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ပါတယ်။ (ပျိုးသက်ရက် အလွန်ကြီးသွားတဲ့ ပျိုးပင်တွေဟာဆိုရင် စပါးပင်ရဲ့ ပင်ပွားများ ထွက်ရှိမှုကို လျော့နည်းစေပါတယ်)။

၆။ အခြေအနေများအရ စပါးကောက်ပင်တွေကို ခပ်နက်နက်စိုက်မိတယ်ဆိုရင်လည်း အပင်ရဲ့ ပင်ကြားတန်းကြား အကွာအဝေးကို စိပ်စိပ်လိုက်ပျိုးလိုက်ပါ။ (ကောက်ပင်ကို ခပ်နက်နက်စိုက်ပျိုးမိရင်လည်း ပင်ပွားထွက်ရှိမှု နည်းစေနိုင်တဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်)။

၇။ လယ်ထဲမှာ ပင်ပွားထွက်ရှိမှု အရင်ကတည်းက နည်းတဲ့ အနေအထား ရှိမယ် ဆိုရင်တော့ အခြေခံ အနေနဲ့ နိုက်ထရိုဂျင်(N)ကို ပိုထည့်ပေးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ထို့အတူပဲ လယ်ထဲမှာ ဖောစဖရပ်(P) ပြည့်စုံကြွယ်ဝမှုကိုလည်း စစ်ဆေးပေးရန် လိုအပ်ပါသေးတယ်။

၈။ စိုက်ပျိုးတဲ့ စပါးမျိုးက စောစောရိတ်သိမ်းရတဲ့ စပါးမျိုးဆိုရင်တော့ အခြေခံအနေနဲ့ နိုက်ထရိုဂျင်(N)ကို ပိုထည့်ပေးရပါမယ်။ နိုက်ထရိုဂျင်(N)ကို အခြေခံအနေနဲ့ ထည့်သွင်းပေးတဲ့အချိန်မှာ ဖော့စဖရပ်(P) နဲ့ ပိုတက်ဆီယမ်(K) အချို့ကို မြေလွှာရဲ့ ခပ်နက်နက်ထဲကိုပျ ံ့နှံ့ သွားအောင်ထည့်ပေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

၉။ စိုက်ပျိုးထားတဲ့ စပါးပင်ရဲ့ အ စောပိုင်းကြီးထွားမှုမှာ အောက်အရွက်ဝါနေတာ သတိထားမိရင် နိုက်ထရိုဂျင်(N)ချို့တဲ့ ပုံစံမျိုးဖြစ်တာကြောင့် နိုက်ထရိုဂျင် (N) ကို ထပ်မံပြီး ဖြည့်ပေးရပါမယ်။

၁၀။ အကယ်၍ ယခင် စိုက်ထားတဲ့ အတွေ့အကြုံအရ ပင်ပွားထွက်တာက အချိန်တော်ကြာကြာအထိ ဆက်ထွက်နေမယ်ဆိုရင် အနှံပါတဲ့ ပင်ပွားရရှိနိုင်မှု အခွင့်အရေးနည်းသွားနိုင်လို့ ပင်ပွားအများဆုံး ထွက်တဲ့အချိန်လောက်မှာ ပိုတက်ဆီယမ်(K)ကို ဖြည့်ပေးလိုက်ရပါမယ်။

၁၁။ အကယ်၍ စပါးခင်းက ဥပမာအနေနဲ့ ရွက်ညိုပျောက်ရောဂါ ပြဿနာလိုမျိုး မကြာခဏဖြစ်တတ်မယ် ပြီးတော့ အဖျင်းစေ့တွေ များများဖြစ်တတ်တာကို သတိပြုမိမယ်ဆိုရင် သင်ထည့်မည့် ပိုတက်ဆီယမ်(K)နှုန်းကို ပိုပြီး များများထည့်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပေးရပါမယ်။

၁၂။ မှို့ကပ်ချိန်(သို့)မှို့ကပ်ချိန်(ဖုံးတုံးလုံးတုံး အဆင့်) မတိုင်ခင်လေးမှာ နိုက်ထရိုင်(N)နဲ့ပိုတက်ဆီယမ်(K)ကို ထပ်ပြီး ထည့်ပေးရပါမယ်။

၁၃။ စပါးစိုက်ခင်းနဲ့ စပါးခင်း ပတ်ပတ်လည်ကို ပေါင်းမြက်များကင်းရှင်းအောင် ဆောင်ရွက်ပေးထားရမယ်။

၁၄။ စိုက်ခင်းတွင် ရောဂါပိုးမွှားကျရောက်မှု ဟာဆိုရင် စီးပွားရေးထိခိုက်နိုင်မှု အခြေအနေရောက်မှသာ ပိုးမွှားရောဂါ သတ်ဆေးများကို အသုံးပြုစေလိုပါတယ်။

မွတ္မိထားရမွာကေတာ့

အစောပိုင်းတုန်းကဆွေးနွေးထားသလိုပဲနော်။

ပထမအဆင့်က − ထိရောက်တဲ့ အနှံပါပင်ပွားများများရဖို့ N နဲ့ P အရေးကြီးတယ်။

ဒုတိယအဆင့်က − အနှံတစ်နှံမှာ အနှံစေ့များများရဖို့ N နဲ့ K အရေးကြီးတယ်။

တတိယအဆင့်က −အနှံတစ်နှံမှာ အမြင့်မားဆုံးသောအောင်စေ့ရဖို့ N နည်းနည်း နဲ့ K များများအရေးကြီးတယ်။

စတုတ္ထအဆင့်က −အစေ့(၁၀ဝဝ)အလေးချိန်တိုးပြီး အစေ့ပြည့်ပြည့်ဝဝ ရဖို့ P နဲ့ K အ ရေးကီးတယ်။

ကဲဆန်စပါးစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သော တေင်သူလယ်သမားကြီးရေ ဒီလောက်ဆိုရင် မိမိရဲ့ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးမှု့ ဝါသနာနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုကို ပြန်လည်နှိုးဆွပေးပြီးပြီမို့ မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်ချက်အပြည့်၊ အာမခံချက် အပြည့်နဲ့အောင်မြင်သော ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းကို ဖော်ဆောင်နိုင်ပါစေလို ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ရပါတယ်။

ကိုးကား-စပါးအခြေခံမြေသြဇာ၊ မြေကြီးသစ်ပင် ချစ်မြတ်နိုးသူများ