ပြောင်းလဲလျက်ရှိသော မြန်မာနိုင်ငံ၏ အချို့အရပ်ဒေသများတွင် လူနေအိမ်ခြေများ၊ တိုက်ခန်းများ၊ စက်ရုံအလုပ်ရုံများ အလွန်ပြည့်ကြပ်လျက် တည်ရှိနေကြပြီး၊ အချို့အရပ်ဒေသများတွင်မူ လူနေသူနေမတွေ့ရှိရဘဲ မိုင်ပေါင်းများစွာ နေရာကွက်လပ်များ ဖြစ်နေကြသည်ကို တွေ့ရ၏။ အောက်ဖော်ပြပါ အရပ်ဒေသများတွင် လူနှင့် သက်ရှိသတ္တဝါများ နေထိုင်စားသောက်ကြပြီး စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ရေလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ကိုင်လျက်ရှိကြသည်။

(က) ချိုင့်ဝှမ်းသော အရပ်။

(ခ) နုံးတင်မြေနု အရပ်။

(ဂ) မိုးကောင်းအရပ်နှင့် ဆည်ရေသောက်အရပ်။

(ဃ) စိုက်ပျိုးပင် အများဆုံးအရပ် တို့ဖြစ်ကြပါသည်။

အထက်ဖော်ပြပါ အရပ်ဒေသများပေါ်မူတည်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထဝီဝင်အနေအထားအရ အပူပိုင်းဒေသ၊ သမပိုင်းဒေသ၊ သမ-အနွေးပိုင်းဒေသ၊ တောင်တန်းဒေသ၊ အမြင့်မားဆုံး ရေခဲတောင်ဒေသ ဟူ၍ ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ပါသည်။

        မြေအမျိုးအစားခွဲခြားမှု စနစ်သစ်အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဓိကမြေအမျိုးအစားကြီး (၂၄) မျိုးကို တွေ့ရှိရပါသည်။ မြေအမျိုးအစားများ၏ လက္ခဏာများကို 

၁။ ရုပ်သွင်ပြင်နှင့် အဓိကကျောက်သားတွင် ဓာတ်သတ္တုပါဝင်ဖွဲ့စည်းမှု။

၂။ အနိမ့်၊ အမြင့် မြေသား၏ရုပ်လက္ခဏာ။

၃။ မြေအမျိုးအစားဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ဖန်တီးသောရာသီဥတု။

၄။ ပေါက်ရောက်ပင်များ စသည်တို့ကို အခြေခံ၍ သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

       မြေအမျိုးအစားခွဲခြားခြင်းတို့ကို စိုက်ပျိုးရေးအတွက် မြေသယံဇာတ အရေးပါမှုအချက်များအား အခြေခံ၍ ပြုလုပ်ထားပါသည်။

        ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံမြေလွှာသည် လက်မ (၂၀) အောက် မြေသားအထူရှိလျှင် မြေဆီလွှာပါးလွှာ သည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး လက်မ (၂၀) နှင့်အထက် (၃၆) လက်မ ကြား မြေသားအထူရှိလျှင် မြေဆီလွှာ အသင့်အတင့်နှင့် (၃၆) လက်မနှင့် အထက် မြေသားအထူရှိလျှင် အပေါ်ယံမြေဆီလွှာ ထူသည်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းအတွက် ထွန်ယက်စိုက်ပျိုးသောမြေသည် အပေါ်ယံမြေဆီလွှာ (Top Soil) ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အပေါ်ယံမြေဆီလွှာ (Top Soil) မြေသား အထူ၊ အပါး ပေါ်မူတည်၍ သီးနှံအထွက်နှုန်းကွာခြားကြသည်။

        ထို့ကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်လျက်ရှိသော တောင်သူများအနေဖြင့် မိမိတို့ ထွန်၊ ယက် စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်နေသည့် လယ်၊ ယာမြေများသည် မည်ကဲ့သို့သော မြေဆီလွှာအမျိုးအစားဖြစ်သည်ကို သိရှိထားရန်လိုအပ်ပေသည်။ သို့မှသာ မြေဆီလွှာအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုများဖြစ်သော မျိုး၊ သဘာဝမြေသြဇာ၊ ဓာတ်မြေသြဇာနှင့် ဟော်မုန်းဆေးများကို ရွေးချယ်အသုံးပြုသင့်သည်။

နန္ဒကျော်(ရုက္ခဗေဒ)