ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်ရှိ ရွှေစက်ရပ်ကွက်နှင့် သီတာရပ်ကွက် အပါအဝင် နေရာအချို့တွင် မွေးမြူထားသော ခိုင်းနွားများနှင့် နွားခြံများရှိ နွားအချို့တွင် အရေပြားရောဂါ ဖြစ်ပွားပြီး သေဆုံးသည်အထိပင် ရှိလာနေကြောင်း သိရသည်။

အရေပြားရောဂါ ဖြစ်ပွားသည့် နွားအချို့သည် လမ်းဘေး၌ပင် သေဆုံးသည်အထိ အခြေအနေ ဆိုးလာခြင်းဖြစ်သဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် အမြန်ဆုံး ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးပြီး ရောဂါကုသပေးခြင်း၊ မဖြစ်ပွားသေးသည့် နွားများအား ကာကွယ်ဆေး ထိုးပေးစေလိုကြောင်း ဒေသခံများက ပြောဆိုသည်။

အဆိုပါ အရေပြားရောဂါသည် နွားငယ်များတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး လက်ရှိတွင် ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှု ရှိနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

"နွားငယ်လေးတွေ ပိုဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော့်ခြံမှာဆိုရင် နွားနှစ်ကောင် သေသွားပါပြီ။ တာဝန်ကျ တိရစ္ဆာန်ကုဆရာဝန်တွေကို ဘယ်မှာခေါ်ရမှန်း မသိဘူး ဖြစ်နေပါတယ်။ အခုဖြစ်နေတာ ကူးစက်ရောဂါပါ။ မိမိအစီအစဉ်နဲ့ မိမိ ဆေးထိုးနေရပါတယ်။ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ စီမံချက်နဲ့ ကုသပေးစေလိုပါတယ်" ဟု မြစ်ကြီးနားရှိ နွားမွေးမြူရေး လုပ်ကိုင်သူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

နွားများတွင် လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသည့် ရောဂါလက္ခဏာမှာ ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် အနီရောင်အစက်အပြောက်များ၊ အဖုအကြိတ်များကို တွေ့ရှိရပြီး အရေပြား ပေါက်ပြဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် အနာနှင့် အနာဖေးများကို တွေ့ရကြောင်း သိရသည်။

"ခုထိ ကုနေရတုန်းပါပဲ။ မိုးရာသီ ရောက်လာပြီဆိုတော့ နေပူမိုးရွာ ပူအိုက်တော့ ယင်ကောင်က ကိုက်ပြီးတော့ တရုတ်ငှက်ပျောပုပ်က ယင်ကောင်ထင်တယ်၊ အရမ်းနားတယ်။ ကိုက်တဲ့နေရာကို ဆေးကတ္တရာ ပုံမှန်လိမ်းပေးပြီး မီး ညတိုင်း မွှေးပေးထားရတယ်။ ယင်မကပ်အောင်လို့ပါ။ အခုတော့ နည်းနည်းတော့ သက်သာလာပြီ။ အရေပြားပါးတဲ့ နွားတွေ ပိုဖြစ်ကြတယ်။ နွားကလေး ပိုဖြစ်တာများတယ်" ဟု နောက်ထပ် နွားမွေးမြူသူတစ်ဦးက ပြောကြားသည်။

အဆိုပါ နွားအရေပြားရောဂါသည် ကူးစက်ရောဂါကြောင့်ဖြစ်သည့် နွားရေကျောက်ရောဂါ (Lumpy Skin Disease - LSD) ဖြစ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ခန့်မှန်းပြောဆိုမှုများ ရှိနေပြီး သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့်မူ အတည်ပြုပြောဆိုခြင်း မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

နွားရေကျောက်ရောဂါ (Lumpy Skin Disease - LSD) သည် ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်သည့် ကူးစက်ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး ခြင်၊ ယင်၊ မှက် စသည့် သွေးစုတ်ပိုးမွှားများမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ ရောဂါဖြစ်ပွားသည့် နွားများတွင် ခန္ဓာကိုယ် အရေပြား၌ အဖုအပိန့်များ ထွက်ခြင်း၊ အရေပြားအဖုများ ကွဲထွက်ပြီး အနာကျက်ရခက်သည့် အနီရောင် အနာစက်များဖြစ်ကာ အနာပေါက်ပြဲမှုများ ဖြစ်လာကြောင်း သိရသည်။

ယင်းအပြင် နွားတွင် ကိုယ်အပူချိန်တက်ပြီး ဖျားခြင်း၊ နို့ထွက်နှုန်း ရုတ်တရက် ကျဆင်းသွားခြင်း၊ အစာမစားခြင်း၊ မှိုင်နေခြင်း၊ နို့သီးခေါင်း၊ နှာခေါင်းနှင့် ပါးစပ်ထဲတွင် အနာများဖြစ်ပွားခြင်း၊ ခြေထောက် ရောင်ခြင်း၊ အချို့နွားများတွင်မူ ခြေထောက်နှင့် ရင်ဘတ်ပိုင်း ရောင်ရမ်းလေ့ရှိကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ ရောဂါဖြစ်ပွားပါက ရောဂါဖြစ်သည့် နွားများကို သီးသန့်ခွဲထားရန် လိုကြောင်း၊ ဒါမှသာ အခြားနွားများကို ကူးစက်နိုင်မှု နည်းနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

AMIA (ဈေးကွက်နှင့် သတင်းအေဂျင်စီ)မှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။