ခြေပုပ်စပ်နာ(Foot rot)ရောဂါသည် ဆိတ်တွင်အတွေ့ရများပြီး အထူးသဖြင့် စိုစွတ်သောမိုးရာသီကာလတွင် အဖြစ်များကြပါသည်။

ရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းအရင်းများ-

- လေရှိမှ အသက်ရှင်နိုင်သည့် ဘက်တီးရီးယားပိုး၂ မျိုးဖြစ် သော Dichelobacter nodosus နှင့် Fusobacterium necrophorum တို့ကြောင့် ဖြစ်ပွားပါသည်။ 

ရောဂါကူးစက်ပုံမှာ -

Foot rot ဖြစ်စေသော ဘက်တီးရီးယားများသည် စားကျက်အတွင်း ပျံ့နှံ့နေပြီး ခွာ၂ ခုကြားရှိ အရည်ပြားတွင် ဒဏ်ရာဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ ထိုဒဏ်ရာမှတဆင့် ဝင်ရောက်သွားပါသည်။

စိုစွတ်သောအခြေအနေတွင် ဘက်တီးရီးယားများ ပိုမိုရှင်သန်ပေါက်ပွားနိုင်သဖြင့် မိုးရာသီတွင် foot rot ရောဂါကို ပိုမို တွေ့ရှိရပါသည်။

ရောဂါလက္ခဏာများမှာ -

Foot rot ဖြစ်ပါက သိုး၊ ဆိတ်တို့၏ခြေထောက်များ နာနေခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်ပါသည်။ 

ခွာခင်းပြား(heel)သည် ရောင်ပြီး နီနေနိုင်ပါသည်။

အရေပြား ကွဲနေသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိရတတ်ပါသည်။

အဆိုပါ foot rot ရောဂါ ဖြစ်ပွားကြသော သိုး၊ ဆိတ်များမှာ သေဆုံးမှုမရှိကြသော်လည်း လမ်းမလျှောက်နိုင်သဖြင့် စားကျက်တွင် အစာမစားနိုင်ဘဲ အာဟာရပြတ်လပ်နိုင်ပါသည်။

ရောဂါအားစစ်ဆေးခြင်း

ရောဂါလက္ခဏာများကို ကြည့်ရှုလေ့လာခြင်းဖြင့် သိရှိနိုင်ပါသည်။ 

ကာကွယ်ခြင်း

• ရောဂါဖြစ်နေသောတိရစ္ဆာန်ကို အခြားတိရစ္ဆာန်များနှင့်အတူ လွှတ်ကျောင်းခြင်း မပြုရပါ။
• တိရစ္ဆာန်အား သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့သောနေရာတွင်ထားပါ။
• ရောဂါဖြစ်လာပါက တိရစ္ဆာန်၏ ခြေထောက်များအား ပိုးသတ်ဆေးရည်စိမ်ခြင်း(Foot bath)ပြုလုပ်ပေးပါ။

ကုသခြင်း

• ရောဂါပိုးဝင်ရောက်ထားသော အရေပြားများနှင့် ခွာကို လှီးထုတ်ပစ်ခြင်းဖြင့် ကုသနိုင်ပါသည်။ 
• ထို့နောက် ပဋိဇီဝညှစ်ဆေးများထည့်ပြီး ပတ်တီးစည်းပေးရပါမည်။
• ပဋိဇီဝဆေးများထိုးပေးပါက ပိုမိုကောင်းမွန်ပါသည်။
• တိရစ္ဆာန်ကို ခြောက်သွေ့သန့်ရှင်းသည့်နေရာတွင် အနာကျက်သည်အထိ ထားရှိရပါမည်။
• မိုးရာသီအစတွင် တိရစ္ဆာန်များ၏ခွာများကို စစ်ဆေးပြီး ခွာပြင်ပေးထားပါက ရောဂါပိုးများ စားကျက်အတွင်းသို့ မပျံ့နှံ့တော့ဘဲ အခြားတိရစ္ဆာန်များသို့ ကူးစက်ခြင်းအား ရှောင်ရှားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ဦးဇော် (dof)

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။