ကျွဲနွားများတွင် ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသောရောဂါများကို ရောဂါပြင်းထန်မှုနှုန်း ကူးစက်ပျံ့ပွားမှုနှုန်းနှင့် သေဆုံးမှုနှုန်းတို့ပေါ်မူတည်၍ (က)စာရင်းဝင်ရောဂါများနှင့် (ခ)စာရင်းဝင်ရောဂါများဟူ၍ ခွဲခြားထားပါတယ်။

(က)စာရင်းဝင်ရောဂါများအနက် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျွဲနွားများတွင် အဓိကဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော ရောဂါများမှာ

(၁) ခွာနာလျှာနာ

(၂) ဒေါင့်သန်း

(၃) လည်ချောင်းကွဲ

(၄) ပေါင်ပုပ်လက်ပုပ် ရောဂါတို့ဖြစ်သည်။

၎င်း (က) စာရင်းဝင်ရောဂါများသည် ပြင်းထန်သောကူးစက်ရောဂါများဖြစ်သည်။

ခြံတစ်ခြံသို့ ကူးစက်ရောဂါ ဝင်ရောက်လာပါက ဖြစ်ပွားသည့်ရောဂါပေါ်မူတည်၍ . . .

- တစ်ကောင်နှင့်တစ်ကောင် ကူးစက်မှုနှုန်း မြန်ဆန်ခြင်း

- ထုတ်လုပ်မှုကျဆင်းခြင်း

- သားလျှောနိုင်ခြင်း

- သေဆုံးမှုမြင့်မားခြင်း စသည်တို့ ဖြစ်ပွားနိုင်သောကြောင့် စီးပွားရေးအရ ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်စေပါသည်။

***ကူးစက်ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားမှကုသမည်ဆိုပါက. . .

- ရောဂါကြောင့်ဖြစ်မည့် ဆုံးရှုံးမှုအပြင် ကုသစရိတ်ပါ ထပ်မံကုန်ကျမည်ဖြစ်သည်။

***ကြိုတင်ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံထားပါက . . .

- လက်ရှိတွင် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခ ကုန်ကျမှုသာရှိမည်။

- ထိုကုန်ကျမှုလေးသည် နောင်တွင်ဖြစ်လာမည့် ဆုံးရှုံးမှုများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ 

### မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနသည် အထက်ပါကျွဲနွားကူးစက်ရောဂါများ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းကို လျှော့ချနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ကာကွယ်ဆေးများ ပုံမှန်ထိုးနှံပေးလျက်ရှိပါသည်။

### ဒါကြောင့် ကျွဲနွားပိုင်ရှင်များအနေဖြင့်လည်း သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာန၏ ကူးစက်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးထိုးလုပ်ငန်းများတွင် ပူပေါင်းပါဝင်၍ မိမိတို့၏ ကျွဲနွားများကို ပုံမှန်ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံကြဖို့ တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။