ပဲတောင့်ရှည်ပင်သည် ၎င်း၏ အမြစ်ဖုများမှတစ်ဆင့် လေထုထဲမှ နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်ကို ကိုယ်တိုင်ဖမ်းယူနိုင်သော ပဲမျိုးရင်းဝင်အပင်ဖြစ်သဖြင့် ယူရီးယား (ပုလဲ) မြေဩဇာကို အလွန်အကျွံကျွေးခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ နိုက်ထရိုဂျင်များလွန်းပါက အပင်နွယ်တင်ကြမ်းပြီး အပွင့်နှင့်အသီး တင်နည်းသွားတတ်ပါတယ်။ ပဲတောင့်ရှည် စိုက်ပျိုးရာတွင် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းစေရန်အတွက် မြေပြင်ချိန်တွင် သဘာဝမြေဩဇာနှင့်အတူ တီစူပါ (သို့မဟုတ်) ဖော့စဖရပ်ဓာတ်ကြွယ်ဝသော မြေခံမြေဩဇာ ကို အဓိကထား ထည့်သွင်းရပါမယ်။ အပင်သက်တမ်း (၁၅) ရက်မှ (၂၁) ရက်အတွင်း အပင်ကြီးထွားချိန်တွင် ၁၅-ပတ်လည် မြေဩဇာ (NPK 15:15:15) ကို အပင်ခြေဘေးတွင် ဘောင်တင်ရင်း ကျွေးပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ သက်တမ်း (၃၅) ရက်နောက်ပိုင်း ပန်းပွင့်သီးကပ်ချိန်တွင်မူ ပိုတက်ဆီယမ်ဓာတ်မြင့်မားသော မြေဩဇာနှင့်အတူ ကယ်လ်ဆီယမ်၊ ဘိုရွန် ပါဝင်သည့် ရွက်ဖြန်းအာဟာရများ ကို ပက်ဖြန်းပေးခြင်းဖြင့် အသီးရှည်လျားပြီး အထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်စေပါလိမ့်မယ်။

ရေဆင်းစိုက်ပျိုးရေးသုတေသနက ထုတ်လုပ်ပြီး၊မြို့နယ်စိုက်ပျိုးရေးရုံးတွေမှာ၊ဖြန့်ဖို့ ပို့ထားပြီးသားပါ။မြို့နယ်စိုက်ပျိုးရေးရုံးကို မေးကြည့်ပါ။

ရုံးပတီပင်သည် အာဟာရဓာတ် စဉ်ဆက်မပြတ် လိုအပ်သော အပင်မျိုးဖြစ်သဖြင့် စိုက်ခင်းပြင်ချိန်တွင် သဘာဝမြေဩဇာနှင့် တီစူပါတို့ကို မြေခံကျွေးရပါမယ်။ ထို့နောက် အပင်သက်တမ်းအလိုက် (၁၅) ရက် သို့မဟုတ် (၂၀) ရက်လျှင် တစ်ကြိမ်နှုန်းဖြင့် ယူရီးယားနှင့် ပိုတက်ရှ်မြေဩဇာများကို ခွဲ၍ ကျွေးပေးရပါမယ်။ အသီးသီးနေစဉ် ကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင်လည်း အသီးမပြတ်စေရန်အတွက် မြေဩဇာကို ဆက်တိုက်ကျွေးပေးရမည် ဖြစ်သော်လည်း ယူရီးယား အလွန်အကျွံကျွေးပါက အပင်ဝေပြီး အသီးနည်းသွားတတ်သဖြင့် ပိုတက်ရှ်နှင့် ရွက်ဖျန်းအနည်းလို အဟာရဓာတ်များကို မျှတစွာ တွဲဖက်ကျွေးခြင်းဖြင့် အသီးအထွက်နှုန်း ကောင်းမွန်စေနိုင်ပါလိမ့်မယ်။

စပါးပင် ဖုံးလုံးနေချိန် (၁၅ ပတ်လည် ကျွေးပြီးသားအဆင့်) မှာ အသီးအပွင့် အားကောင်းစေဖို့အတွက် ရွက်ဖျန်းအားဆေးကို ၂ ကြိမ် ခွဲဖျန်းပေးရပါမယ်။ ပထမအကြိမ်ကို အခုလို စပါး ဖုံးလုံးနေချိန် (မကွဲခင်) မှာ ဖျန်းပေးပြီး၊ ဒုတိယအကြိမ်ကို စပါးနှံ ၇၀%-၈၀% ခန့် ညီတူထွက်ပြီး ပန်းပွင့်ချိန် သို့မဟုတ် နို့ရည်မတည်မီမှာ ဖျန်းပေးရပါမယ်။ သုံးစွဲရမည့် ဆေးအမျိုးအစားများမှာ အသီးပွင့်နှင့် စပါးနှံတည်ဆောက်မှုကို အားပေးသော ဖော့စဖရပ်နှင့် ပိုတက်ဆီယမ် မြင့်မားသည့် 0:52:34 သို့မဟုတ် 0:0:50 ရွက်ဖျန်းမြေဩဇာ ဖြစ်ပြီး၊ အဖျင်းနည်းစေရန် ဝတ်မှုန်ကူးမှုကို ကူညီပေးသည့် ကယ်လ်ဆီယမ် ဘိုရွန် (Calcium-Boron) အားဆေးကို မဖြစ်မနေ ပူးတွဲထည့်ဖျန်းပေးရပါမယ်။ အထူးသတိပြုရန်မှာ စပါးပန်းပွင့်ချိန် မနက်ပိုင်း ဝတ်မှုန်ကူးချိန် (မနက် ၉ နာရီမှ နေ့လယ် ၁ နာရီ) အတွင်း ဆေးဖြန်းခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မနက်စောစော သို့မဟုတ် ညနေစောင်း နေအေးချိန်တွင်သာ ဖျန်းပေးရပါမယ်။အခုလို ဖုံးလုံးချိန်မှာ ရွက်ဖုံးခြောက်ရောဂါ (Sheath Blight) နဲ့ စပါးဂုတ်ကျိုးမှိုရောဂါ (Rice Blast) တွေ ကျရောက်တတ်တာမို့ လိုအပ်ပါက မှိုသတ်ဆေး (ဥပမာ - Tricyclazole သို့မဟုတ် Hexaconazole) ပါ တစ်ပါတည်း ရောစပ်ဖျန်းပေးသင့်ပါတယ်။စပါးဖုံးလုံးချိန်ကနေ နို့ရည်တည်ချိန်အထိ စပါးခင်းထဲမှာ ရေပြတ်လပ်မှု မရှိစေဘဲ ရေကို အစိုဓာတ် ပုံမှန်ရှိနေအောင် ဂရုစိုက်ပေးပါ။

ပုံပါ ငရုတ်ပျိုးပင်လေးများတွင် ဖြစ်ပွားနေသည်မှာ မြေဆောင်မှိုကြောင့်ဖြစ်သော ငရုတ်ခါးရိရောဂါ (Damping-off) ကျနေတာပါ။ ဤရောဂါသည် ပျိုးခင်းတွင် ရေဝပ်ခြင်း၊ စိုထိုင်းဆများခြင်းနှင့် အပင်စိပ်လွန်းခြင်းတို့ကြောင့် အဖြစ်များပြီး အပင်ခြေများ ပုပ်ရိကာ လဲကျသေဆုံးစေတတ်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ရောဂါရပင်များကို နှုတ်ယူဖျက်ဆီးပစ်ရန်၊ ရေလောင်းခြင်းကို လျှော့ချ၍ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ ရောဂါထိန်းချုပ်ရန် မက်တလဆီး (Metalaxyl) သို့မဟုတ် Foestyl-Al, Hymexazol ကဲ့သို့ မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ပျိုးပင်နှင့် မြေဆီလွှာထဲသို့ နှံ့စပ်အောင် ပက်ဖျန်းပေးရပါမယ်။ နောင်တစ်ကြိမ် ပျိုးထောင်ပါက မျိုးစေ့ကို မှိုသတ်ဆေး သို့မဟုတ် ထရိုင်ခိုဒါးမားဇီဝဆေးဖြင့် လူးနယ်စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ပျိုးမြေကို နေလှန်းပိုးသတ်ခြင်းတို့ ကြိုတင်လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ပုံထဲမှာတွေ့ရတာက စပါးဆစ်ပိုးပါ၊ တစ်ကောင်တစ်လေတွေ့ရတာဆိုရင်တော့စိုးရိမ်စရာမလိုပါဘူးခင်ဗျ

ပုံပါ ပျိုးခင်းသက်တမ်း ၅၅ ရက်ရှိ ချောင်းသာပေါ်ဆန်းစပါးတွင် ဘက်တီးရီးယားရွက်ခြောက်ရောဂါ (BLB) နှင့် စပါးရွက်ညိုပျောက်ရောဂါ (Brown Spot) ပူးတွဲကျရောက်နေပါတယ်။ အဝါရောင်အစင်းတန်းများ အရွက်ဖျားမှ အောက်ခြေသို့ ခြောက်ဆင်းလာခြင်းသည် ဘက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ အရွက်ပေါ်ရှိ နှမ်းစေ့ပုံသဏ္ဌာန် အဝါရောင်အနားဝန်းပါ အစက်အပြောက်များသည် မှိုကြောင့်ဖြစ်သော ရွက်ညိုပျောက်ရောဂါ လက္ခဏာများ ဖြစ်ပါတယ်။ ပျိုးပင်သက်တမ်းရင့်နေပြီဖြစ်၍ ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးသည့်အခါ ပိုးမွှားဒဏ်ရာမှတစ်ဆင့် ပိုမိုမကူးစက်စေရန် ပျိုးပင်ထိပ်ဖျားများကို ဖြတ်တောက်ခြင်း လုံးဝမပြုလုပ်ရပါဘူး။ ရောဂါနှစ်မျိုးလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် ထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကော့ပါး (Copper) ပါဝင်သော ဆေးဝါးများ သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေး (Bismerthiazole/Oxolinic acid/Kasugamycin) နှင့် မှိုသတ်ဆေး (Tricyclazole/Propiconazole) တို့ကို အလှည့်ကျဖျန်းပေးသင့်ပြီး နိုက်ထရိုဂျင်မြေသြဇာ အလွန်အကျွံကျွေးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ ဤပျိုးပင်များကို စိုက်ခင်းတွင် ဆက်သုံးပါက ကောင်းကျိုးအနေဖြင့် ပျိုးခင်းအသစ် ပြန်မထောင်ရတော့သဖြင့် အချိန်ကုန်သက်သာခြင်းနှင့် မျိုးစေ့ဖိုး ကုန်ကျစရိတ် သက်သာခြင်းတို့ ရှိနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဆိုးကျိုးအနေဖြင့် ရောဂါပိုးမွှားများ စိုက်ခင်းသစ်သို့ တိုက်ရိုက်ပါသွားပြီး အပင်လှန်ချိန်တွင် ရောဂါပြန့်ပွားမှု ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ခြင်း၊ သက်တမ်းရင့်လွန်းသဖြင့် အပင်ပွားနှုန်း နည်းပါးသွားခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အထွက်နှုန်း သိသိသာသာ လျော့ကျခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ရနိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ အခြားပျိုးပင် အစားထိုးစရာ လုံးဝမရှိ၍ မလွှဲမရှောင်သာ သုံးစွဲရမည်ဆိုပါက ပျိုးပင်များကို မှိုသတ်ဆေးနှင့် ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေး ဖျန်းပြီးမှ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ထိပ်ဖျား လုံးဝမဖြတ်ခြင်းနှင့် စိုက်ခင်းသစ်တွင် အဟာရဓာတ် ဂရုစိုက်ကျွေးခြင်းတို့ဖြင့် အထူးပြုစုပျိုးထောင်ရပါမယ်။အကယ်၍ပျိုးနှုတ်ရက်နီးနေပြီဆိုရင်တော့ ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးပြီးမှ ကောက်ပင်လှန်ချိန်ကျမှ ‌ မှိုသတ်ဆေးနှင့် ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေး ဖျန်းပက်ကုသရုံသာရှိပါတော့မယ်ခင်ဗျာ။နားမလည်တာရှိပါက ထပ်မေးနိုင်ပါတယ်။

စပါးစိုက်ပျိုးရာတွင် မြေခံဓာတ်မြေဩဇာကို ကြမ်းတုံးမရိုက်ခင် (နောက်ဆုံးသမန်းပြင်ချိန်) တွင်သာ ထည့်သွင်းရပါမယ်။ အဓိကသုံးစွဲသည့် တီစူပါ (ဖော့စ်ဖရပ်) နှင့် ပိုတက်ရှ် မြေဩဇာများသည် အပင်အမြစ်များရှိမည့် မြေလွှာအောက်ထဲသို့ ရောက်ရှိရန် လိုအပ်သောကြောင့် ကြမ်းတုံးမရိုက်မီ ကြဲပက်ပြီး မြေကြီးနှင့်သမအောင် ထွန်မွှေပေးရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကြမ်းတုံးရိုက်ပြီးမှ မြေပြင်ပေါ် ကြဲပက်ပါက မြေဩဇာဓာတ်များ မြေပေါ်တင်ကျန်ပြီး ရေနှင့်အတူ မျောပါဆုံးရှုံးခြင်း သို့မဟုတ် လေလွင့်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် မလိုလားအပ်သော ကုန်ကျစရိတ်များ ပိုမိုကုန်ကျနိုင်လို့ပါ။