ဓာတ်ပုံအရ စပါးရွက်ရင့်များ၏ အဖျားနှင့် ဘေးအနားများ ဝါးခြမ်းစောင်းသဏ္ဌာန် ဝါခြောက်လာခြင်းသည် ပိုတက်စီယမ် (K) ချို့တဲ့သည့် လက္ခဏာ သေချာပေါက် ဖြစ်နေပါတယ်။ စပါးဗျော့ထွန်း/ဖုံးလုံးချိန်တွင် ပီဖိုလန် (N:0% - P₂O₅:51.5% - K₂O:33.5%) ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပါဝင်သော ပိုတက်စီယမ်က အပင်ကို သန်မာစေပြီး အဆံအောင်စေမည့်အပြင်၊ ဖော့စဖရပ် မြင့်မားစွာ ပါဝင်မှုကြောင့် အနှံထွက်စောပြီး အထွက်နှုန်း တိုးတက်စေပါမယ်။ ယခုအချိန်တွင် နိုက်ထရိုဂျင် (N) ထပ်ကျွေးပါက အပင်အရွှန်းလွန်ပြီး ရောဂါကျလွယ်သောကြောင့် နိုက်ထရိုဂျင် လုံးဝမပါသော ပီဖိုလန်ကို သုံးစွဲခြင်းက အလွန်မှန်ကန်သော ရွေးချယ်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ပီဖိုလန် (Comet Pfolan) ကို စပါးခင်းရှိ ပိုးသတ်ဆေးအများစုနှင့် စိတ်ချစွာ ရောစပ်ပက်ဖျန်းနိုင်ပြီး လုပ်အားခနှင့် အချိန်ကို သက်သာစေပါတယ်။ သို့သော် ထုံးကန့်အရောအနှော သို့မဟုတ် ဘော်ဒိုဆေးရည်ကဲ့သို့ အယ်လ်ကာလိုင်းဓာတ် (Alkaline) အလွန်မြင့်မားသော ဆေးများနှင့် ရောစပ်ခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ ဆေးဖျော်စပ်ရာတွင်လည်း ဆေးပုံးထဲသို့ ရေအရင်ထည့်ပြီး ပီဖိုလန်ကို သေချာအရင်ဖျော်ပြီးမှသာ ပိုးသတ်ဆေးကို နောက်မှထည့်သွင်းမွှေပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အပင်အာဟာရစုပ်ယူမှု အကောင်းဆုံးဖြစ်စေရန် မနက်စောစော သို့မဟုတ် ညနေခင်း နေအေးချိန်တွင်သာ ပက်ဖျန်းပေးသင့်ပါတယ်။

သက်တမ်း ၆၅ ရက်ရှိ စပါးခင်းတွင် အပင်အားဆေးနှင့် ပိုးသတ်ဆေးကို ရောစပ်ဖျန်းနိုင်သော်လည်း ဓာတုဗေဒသဘောအရ ဓာတ်ပြုပြီး ဆေးအာနိသင် ပျက်ပြယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အပင်လောင်ခြင်း မဖြစ်စေရန် သတိပြုရပါမယ်။ ဆေးမဖျန်းမီ ခွက်တစ်ခုထဲတွင် ဆေးနှစ်မျိုးကို အနည်းငယ်စီ ထည့်မွှေကာ ခဲခြင်း၊ အနယ်ထိုင်ခြင်း ရှိမရှိ ကြိုတင်စမ်းသပ်သင့်ပြီး ဖျန်းပုံးထဲတွင် အမှုန့်ပုံစံဆေးကို အရင်ဖျော်ပြီးမှ အရည်ပုံစံနှင့် အပင်အားဆေးကို နောက်ဆုံးမှ ထည့်သွင်းရပါမယ်။ စပါးပန်းပွင့်ချိန်နှင့် တိုက်ဆိုင်နေပါက စပါးအဖျင်းများခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် မနက်ခင်းပန်းပွင့်ချိန်ကို ရှောင်၍ ညနေခင်း အေးမြချိန်တွင်သာ ဖျန်းပေးသင့်ပါတယ်။

ပုံပါ ဂန္ဓမာရွက်တွင် တွေ့ရသော လက္ခဏာမှာ မိုးများပြီး စိုစွတ်သော ရာသီဥတုတွင် အဖြစ်များသည့် ရွက်ပြောက်ရွက်ခြောက်ရောဂါ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းသည် မှိုကြောင့်ဖြစ်သော Septoria Leaf Spot သို့မဟုတ် ဘက်တီးရီးယားကြောင့်ဖြစ်သော Bacterial Leaf Spot နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်နိုင်ချေရှိသဖြင့် ပင်စည်ပြတ်ကို ရေကြည်တွင်စိမ်၍ နွားနို့ရောင်အချွဲထွက်/မထွက် စမ်းသပ်ခွဲခြားနိုင်ပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ရောဂါရအရွက်များကို ဆွတ်ခူးမီးရှို့ဖျက်ဆီးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အကယ်၍ စမ်းသပ်ချက်အရ မှိုရောဂါ ဖြစ်ပါက မန်ကိုဇက် (Mancozeb)၊ ကလိုရိုသာလိုနေး (Chlorothalonil) သို့မဟုတ် အဇိုဆီစထရိုဘင် (Azoxystrobin) ဆေးကိုလည်းကောင်း၊ ဘက်တီးရီးယားဖြစ်ပါက ကြေးနီဓာတ်ပါသော ကော့ပါးဆေး (Copper Oxychloride) ကိုလည်းကောင်း စနစ်တကျ ပြောင်းလဲပက်ဖျန်းပေးရပါမယ်။အရင်က မှိုသတ်ဆေးဘာဆေးတွေများဖျန်းထားသေးလဲ။

ဤအဖြေဖြင့်ပြေလည်သည်အမှန်ခြစ်၍သတ်မှတ်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ

ဟုကဲ့

စပါးနီမတုတ် (Nematode) ရောဂါသည် အမြစ်နှင့် အရွက်များကို ဖျက်ဆီးပြီး အပင်အာဟာရချို့တဲ့စေကာ အထွက်နှုန်းကို အလွန်ထိခိုက်စေသည့် ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်းကို ထိရောက်စွာ နှိမ်နင်းရန်အတွက် မြေပြင်ချိန်နှင့် ကျရောက်ချိန်များတွင် ကာဘိုဖျူရန် ၃ ဂျီ (Carbofuran 3G) သို့မဟုတ် ဖစ်ပရိုနေးလ် ၃ ဂျီအာ (Fipronil 3 GR) ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပြန့် အလုံးအခဲပိုးသတ်ဆေးများကို မြေကြီးထဲသို့ ကြဲပက်အသုံးပြုရပါမယ်။ ဓာတုဆေးဝါးအပြင် ပိုမိုထိရောက်စေရန်အတွက်စိုက်ခင်းအတွင်း ရေကို အဆက်မပြတ် လွှမ်းထားပေးခြင်းဖြင့် နီမတုတ်ပွားများမှုကို ဖြတ်တောက်ခြင်းနှင့် ပိုတက်ရှ်မြေဩဇာ ကျွေးခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။

စပါးခင်းတွင် ဘက်တီးရီးယားရွက်ခြောက်ရောဂါ (BLB) အတွက် ဆေးဖျန်းပြီးပါက အပင်ဆဲလ်နံရံများ ကြံ့ခိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအားကောင်းစေရန် ပိုတက်ဆီယမ် (မြေဩဇာ/ရွက်ဖျန်း) ကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းပေးသင့်ပါတယ်။ ရောဂါပိုးပြန့်ပွားမှုကို တားဆီးရန်အတွက် ဆေးဖျန်းပြီးနောက် လယ်ခင်းအတွင်းရှိ ရေများကိုကုန်အောင်ဖောက်ထုတ်၍ မြေနေလှန်းပေးရပါမယ်။ မြေကြီးပြန်စိုစွတ်လာချိန် (သို့မဟုတ်) ဆေးဖျန်းပြီး ၃ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း မြေဩဇာကျွေးနိုင်ပြီး၊ ၁ ဧကလျှင် ပိုတက်ရှ် (MOP) ၁၅ ပေါင် မှ ပေါင် ၂၀ နှုန်းကို ယူရီးယား (ပုလဲ) မြေဩဇာနှင့် လုံးဝမရောစပ်ဘဲ သီးသန့်ကြဲပက်ကျွေးရပါမယ်။ဂျစ်ဆမ်ဖြင့်ရောကျွေးနိုင်ပါတယ်။ အရွက်မှတစ်ဆင့် အာဟာရချက်ချင်းရစေရန် ပိုတက်ဆီယမ်ပါဝင်သော ရွက်ဖျန်းမြေဩဇာကိုလည်း လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ဖြန်းပေးနိုင်သေးတယ်။ ရောဂါငြိမ်သက်ခြင်းမရှိသေးမီ နိုက်ထရိုဂျင် (ပုလဲ) မြေဩဇာ ထပ်မံကျွေးခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ဆေးတခါဖျန်းပြီးတိုင်းရောဂါ ကင်းအရွက်များ ထံသို့ ကူးစက်ပျံ့နှံ့ခြင်းရှိမရှိအမြဲစစ်ဆေးပါ။

စပါးဖုံးလုံးချိန်မှာ သတိမူသင့်တဲ့ ဆစ်ပိုး

ပုံပါဖျက်ဆီးတတ်သောအကောင်မှာ ဒူးရင်းပင်စည်ထိုးပိုး (ဦးမှင်ရှည်ကျိုင်းကောင်) ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ အကောင်ကြီးများသည် ဒူးရင်းကိုင်းနုများနှင့် အခေါက်များကို ကိုက်စားတတ်ကာ ၎င်းတို့မှ ပေါက်ပွားလာသော လောက်ကောင်များသည် ပင်စည်ထဲသို့ ဥမင်လိုဏ်ခေါင်းသဖွယ် ဖောက်ထွင်းစားသောက်သဖြင့် အပင်ကို ခြောက်သွေ့သေဆုံးစေနိုင်ပါတယ်။ ၎င်းကို ကာကွယ်ရန် စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့မိုးဦးကျကာလတွင် အကောင်ကြီးများကို လိုက်လံဖမ်းဆီးခြင်းနှင့် ပိုးကျနေသော ကိုင်းများကို ဖြတ်တောက်မီးရှို့ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။ ထို့ပြင် ပင်စည်ကို ဘော်ဒိုဆေးရည် သုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ဥအုခြင်းကို တားဆီးနိုင်ပြီး၊ ပိုးထိုးထားသော အပေါက်ငယ်များတွေ့ပါက Imidacloprid သို့မဟုတ် Cypermethrin, Deltamethrin သို့မဟုတ် Lambda-cyhalothrin ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပျံ့ပိုးသတ်ဆေးကို သုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။

စပါးခင်းတွင် ရောဂါကင်းစင်သော်လည်း အစေ့ညို၍ အပိန်းဖြစ်ရခြင်းမှာ ပန်းပွင့်ချိန်၌ အပူချိန်ပြင်းခြင်း သို့မဟုတ် မိုးသက်လေပြင်းကြောင့် ဝတ်မှုန်ကူးမှုမအောင်မြင်ခြင်း (ရာသီဥတုဒဏ်) နှင့် အစေ့အဆံတည်ရန် ပိုတက်ရှ်အာဟာရ လိုအပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လက်ရှိတွင် ရောဂါမရှိသဖြင့် ဓာတုဆေးဖျန်းရန် မလိုတော့ဘဲ၊ အစေ့အဆံ ပြည့်ဖြိုးအောင်မြင်စေရန် ပိုတက်ဆီယမ်နိုက်ထရိတ် (13:0:45) ကဲ့သို့သော အရွက်ဖျန်းမြေသြဇာကို နို့ရည်တည်ချိန်တွင် ပက်ဖြန်းပေးသင့်ပြီး စိုက်ခင်းအတွင်း ရေမပြတ်စေရန် ဂရုစိုက်ပေးရပါမယ်။နှံစုပ်ဂျပိုးကျရောက်ခြင်းရှိမရှိစစ်ဆေးပေးပါဦး

ပုံပါ ဂေါ်ဖီထုပ်အရွက်များတွင် တွေ့ရသော လက္ခဏာသည် ပိုးမွှားရောဂါကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ပိုးသတ်ဆေး သို့မဟုတ် အားဆေးကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲမိခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရသည့် ဆေးလောင်ခြင်း ဖြစ်ဖို့ ရာခိုင်နှုန်း အလွန်များပါတယ်။ ဤပြဿနာကို ကုသရန်အတွက် လောလောဆယ် ဆေးဖျန်းခြင်းအားလုံးကို (၁) ပတ်မှ (၂) ပတ်ခန့် ယာယီချက်ချင်းရပ်နားထားရပါမယ်။ ထို့နောက် အပင်စိတ်ဖိစီးမှုလျော့ကျပြီး ဆဲလ်အသစ်များ ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် အမိုင်နိုအက်ဆစ် (Amino Acid) ကို သတ်မှတ်နှုန်းထား၏ တစ်ဝက်ခန့်သာ သုံးစွဲ၍ အပင်ပေါ်သို့ ဖြန်းပေးရပါမယ်။ နောင်တွင် ဆေးလောင်ခြင်း ကာကွယ်ရန် ဆေးအမျိုးအစားအများကြီး ၃-၅ရက်မခြားဘဲသုံးစွဲခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ နေ့ခင်းဘက် နေပူချိန်တွင် ဆေးဖျန်းခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ကာ မနက်စောစော သို့မဟုတ် ညနေစောင်း နေအေးချိန်တွင်သာ ဖျန်းပေးသင့်ပါတယ်။

ကျေးဇူးပါ မေးချင်တာက စိမ်းရောင်လမ်းကတစ်ရက်တစ်ပုဒ်ပဲ တင်လို့ရတာလား