တိုင်ထောင်ပဲစိုက်ခင်းတွင် ကြွက်များ ဆိုးဆိုးရွားရွား ဖျက်ဆီးမှုကို ထိရောက်စွာ နှိမ်နင်းရန်အတွက် ပေါင်းစပ်ကာကွယ်ရေးစနစ် (IPM) ကို အသုံးပြုရပါမယ်။စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့ပထမဦးစွာ စိုက်ခင်းအတွင်းနှင့် ကန်သင်းရိုးများရှိ ကြွက်အသိုက်ပြုလုပ်နိုင်သော ပေါင်းမြက်များကို စင်ကြယ်အောင် ရှင်းလင်းပြီး ကြွက်တွင်းများကို လိုက်လံတူးဆွဖျက်ဆီးသည့်နည်းလမ်းသုံးစွဲလေ့ရှိတယ် ။ အကောင်းဆုံးရလဒ်ရရှိရန် စိုက်ခင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တောင်သူများအားလုံး တစ်ချိန်တည်း စုပေါင်းလုပ်ဆောင်ကြလေ့ရှိတယ်။

ပုံပါ ခရမ်းသီးပျိုးပင်ငယ်လေးများ အပင်ခြေရည်စိုပြီး ပုပ်ကာ လဲကျသေဆုံးရခြင်းသည် ပျိုးခင်းများတွင် အဖြစ်များဆုံးဖြစ်သည့် ပျိုးပင်ခါးရိရောဂါ (Damping-off Disease) ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဤရောဂါသည် မြေကြီးထဲတွင် ခိုအောင်းနေတတ်သော မှိုပိုးများကြောင့် ဖြစ်ပွားပြီး၊ အမိုးအကာအောက်တွင် စိုထိုင်းဆ လွန်ကဲခြင်း၊ ရေဝပ်ခြင်းနှင့် အပင်ထူထပ်လွန်းခြင်းတို့က ရောဂါကို ပိုမိုဆိုးရွားစေပါတယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ရေလောင်းမှုကို လျှော့ချပြီး လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် အမိုးအကာများကို နေ့ခင်းဘက်တွင် ဖွင့်ပေးရပါမယ်။ ရောဂါထပ်မံမပြန့်ပွားစေရန် ကျန်းမာသော ပျိုးပင်များနှင့် မြေဆီလွှာကို မက်တယ်လက်ဆီး (Metalaxyl) သို့မဟုတ် Foestyl Al, Hymexazol မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုး ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။နောက်တစ်ကြိမ် ပျိုးထောင်ပါက ပျိုးမြေတွင် ထရိုင်ကိုဒါးမား (Trichoderma) အကျိုးပြုမှိုကို ကြိုတင်ထည့်သွင်း ပေးခြင်းဖြင့် မြေဆောင်မှိုရောဂါများကို အထိရောက်ဆုံး ကာကွယ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်သည် ရာသီဥတု အေးမြသဖြင့် ဂန္ဓမာပန်းကို တစ်နှစ်ပတ်လုံး စိုက်ပျိုးနိုင်သော်လည်း ဈေးကွက်အကောင်းဆုံး ဆောင်းတွင်းပွဲတော်ရက်များ (ဒီဇင်ဘာ/ဇန်နဝါရီ) တွင် အချိန်ကိုက် ပန်းပွင့်ရန်အတွက် ဩဂုတ်လနှင့် စက်တင်ဘာလ တို့သည် အကောင်းဆုံး စိုက်ပျိုးရမည့် လများ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝါဆို၊ ဝါခေါင် ဘာသာရေးပွဲတော်ရက်များအတွက်မူ မတ်လမှ မေလအတွင်း မိုးကြိုကာလတွင် စိုက်ပျိုးသင့်ပြီး၊ မိုးတွင်း (ဇွန်/ဇူလိုင်) စိုက်ပျိုးပါက မှိုရောဂါကာကွယ်ရန် မိုးကာအမိုးအကာ အသုံးပြုပေးရပါမယ်။

စပါးပင်များတွင် နီမတုတ် (Nematode) ရောဂါကြောင့် အပင်ပုခြင်းနှင့် အရွက်များ နီတိုဖြစ်ခြင်း ကြုံတွေ့ရပါက မြေကြီးထဲသို့ တိုက်ရိုက်ကုသနိုင်သော ပင်လုံးပြန့် အလုံးအခဲပိုးသတ်ဆေးများဖြစ်သည့် ကာဘိုဖျူရန် ၃ ဂျီ (Carbofuran 3G) သို့မဟုတ် ဖစ်ပရိုနေးလ် ၃ ဂျီအာ (Fipronil 3 GR) ကို မြေတွင်းကြဲပက်၍ အဓိက နှိမ်နင်းရပါမယ်။ အရွက်ဖျန်းဆေးများသည် ထိရောက်မှုနည်းပါးသဖြင့် အသုံးမပြုသင့်ပါဘူး။ ယင်းအပြင် အမြစ်သစ်များပြန်လည်ထွက်ရှိပြီး အပင်လန်းဆန်းလာစေရန် ဇင့်ဓာတ်နှင့် ပိုတက်ဆီယမ်မြေသြဇာများကို ဖြည့်တင်းကျွေးပေးရပါမယ်။ ရောဂါသက်သာစေရန် စပါးခင်းကို ရေအမြဲလှောင်မထားဘဲ ရေသွင်းရေထုတ် ပြုလုပ်ပေးခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခါနီးတွင် မြေကို သေချာစွာထွန်ယက်နေလှန်းပေးခြင်း စသည့် စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များကိုပါ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ရပါမယ်။

ပုံပါ ကန်စွန်းရွက်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော ရောဂါမှာ Albugo ipomoeae-aquaticae မှိုကြောင့်ဖြစ်သည့် ကန်စွန်းရွက်သံချေးဖြူ (White Rust) ဖြစ်ပါတယ်။ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်တွင် အဖြူရောင်/ဝါကြောင်ကြောင် အဖုအပိမ့်များ တွေ့ရတတ်ပြီး အပင်ကြီးထွားမှုကို တားဆီးတတ်ပါတယ်။ ၎င်းကို ကုသရန်အတွက် မက်တာလဇီး (Metalaxyl)၊ မန်ကိုဇက် (Mancozeb) သို့မဟုတ် အဇိုဆီစထရိုဘင် (Azoxystrobin) စသည့် မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို ပက်ဖျန်းပေးနိုင်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်အရ ရောဂါရအရွက်များကို ခူးဆွတ်ဖျက်ဆီးခြင်း၊ စိုက်ခင်းလေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် အပင်ထူထပ်မှု လျှော့ချခြင်းနှင့် အပင်ခြေကိုသာ ရေလောင်းပေးခြင်းဖြင့် စိုထိုင်းဆကို ထိန်းညှိကာ ရောဂါကူးစက်မှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ စားသုံးသီးနှံဖြစ်၍ ဆေးဖျန်းပြီးပါက သတ်မှတ်ထားသည့် ဆေးသက်တမ်းပြယ်ရက် ပြီးမှသာ ခူးဆွတ်ရပါမယ်။

ပုံပါ စပါးပင်ပြဿနာသည် ရွက်ခြောက်ရောဂါ စစ်စစ်မဟုတ်ဘဲ "စပါးရွက်ဖုံးခြောက်ရောဂါ (Sheath Blight)" ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပြီး အပင်ခြေ ရွက်ဖုံးများတွင် မီးခိုးရောင် ရေစိုနာကွက်များ ဖြစ်ပေါ်ကာ အရွက်များကိုပါ ခြောက်သွေ့စေခြင်းဖြစ်တာပါ။ ထို့ပြင် မြေကြီးထဲတွင် ရေဝပ်လွန်းခြင်း သို့မဟုတ် မှိုကြောင့် ဖြစ်တတ်သော "အမြစ်ပုပ်ခြင်း ပြဿနာ" လည်း ပူးတွဲပါဝင်နေနိုင်သဖြင့် အာဟာရမစုပ်ယူနိုင်ဘဲ အရွက်များ ဝါခြောက်လာရခြင်းပါ။ ၎င်းကို ကုသရန်အတွက် စိုက်ခင်းထဲမှ ရေကို ကုန်အောင်ထုတ်၍ (၂-၃) ရက်ခန့် မြေကြီးပတ်ကြားအက်ရုံ ထားပေးခြင်း၊ အပင်အရွက်နူးညံ့စေသော ပုလဲမြေသြဇာ ကျွေးခြင်းကို ရပ်ဆိုင်းပြီး ပိုတက်ရှ် မြေသြဇာနှင့်ဂျစ်ဆမ်ရောပြီး ကျွေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပေးရပါမယ်။ ရောဂါထိန်းချုပ်ရန်အတွက်မူ Azoxystrobin + Difenoconazole သို့မဟုတ် Hexaconazole ပါဝင်သော မှိုသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို အပင်ခြေအထိ ရောက်အောင် သေချာပက်ဖျန်းပေးရန် လိုအပ်ပါတယ်။

18.9.2026(Thursday)မန္တလေးသီးနှံစျေးနှုံးများ နှမ်းနက် - ( 45 ပိဿာ ) - 460000 / 520000 နှမ်းဖြူ - (45 ပိဿာ ) - နှမ်းဖြူ(jp)- ( 45 ပိဿာ ) - 480000 ဆောင်းနှမ်း - ( 45 ပိဿာ ) - နှမ်းညို- ( 45 ပိဿာ ) - 460000 ပန်းနှမ်း - (45 ပိဿာ ) - 345000

စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့စပါးဆစ်ပိုးကို ထိရောက်စွာ နှိမ်နင်းရန်အတွက် အပင်ရိုးတံအတွင်းထိ စိမ့်ဝင်နိုင်သော ဖစ်ပရိုနေး (Fipronil) သို့မဟုတ် ကာတပ် (Cartap) ကဲ့သို့ ပင်လုံးပြန့်အာနိသင်ရှိသည့် ပိုးသတ်ဆေးများကို သုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။ ဆစ်ပိုးကြောင့် ပျက်စီးသွားသော အပင်များ ပြန်လည်လန်းဆန်း အပင်ပွားထွက်လာစေရန် ယူရီးယား (ပုလဲ) မြေသြဇာ အနည်းငယ်ကို ပိုတက်ရှ်မြေသြဇာ၊ အမိုင်နိုအက်ဆစ် ရွက်ဖျန်းအားဆေးတို့နှင့် တွဲဖက်ကျွေးရပါမယ်။ ပုလဲမြေသြဇာတစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံ ပက်ကြဲခြင်းသည် စပါးပင်ကို ပိုမိုနုဖတ်စေပြီး ဆစ်ပိုးနှင့် အခြားပိုးမွှားများကို ပိုမိုဆွဲဆောင်ကာ အပင်ကို ပိုမိုပျက်စီးစေနိုင်သဖြင့် လုံးဝ မပြုလုပ်သင့်ပါဘူး။

ပုံပါ ဂန္ဓမာရွက်များတွင် တွေ့ရသော လက္ခဏာသည် စိုထိုင်းဆများပြီး အပင်ခြေ လေဝင်လေထွက် မကောင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားတတ်သည့် ဂန္ဓမာရွက်ပြောက်မှိုရောဂါ (Septoria Leaf Spot) ဖြစ်ပါတယ်။ ဤရောဂါသည် အရွက်အနားသတ်များနှင့် အဖျားပိုင်းများတွင် အညိုရင့်ရောင်မှ အမည်းရောင် ဆဲလ်သေကွက်များ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အပင်ကို အားနည်းစေပါတယ်။ ကာကွယ်ကုသရန်အတွက် ရောဂါရွက်များကို ဖယ်ထုတ် မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်ရန် လိုအပ်ပြီး၊ ရေလောင်းရာတွင် အရွက်ပေါ်သို့ မလောင်းဘဲ အပင်ခြေကိုသာ နံနက်ပိုင်းတွင် လောင်းပေးရပါမယ်။ ဓာတုဆေးအနေဖြင့် ဟက်ဆာကိုနာဇိုး (Hexaconazole) သို့မဟုတ် ဒိုင်ဖီနိုကိုနာဇိုး (Difenoconazole) ကဲ့သို့သော မှိုသတ်ဆေးများကို ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း စနစ်တကျ ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် ရောဂါပြန့်ပွားမှုကို အမြန်ဆုံး ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။ထို့နောက်အပေါ်ကဆေးများဖျန်းပြီး7ရက်ခြားပြီး Copper oxychloride တကြိမ်လောက်နေအေးချိန်ဖျန်းပေးပါ။

ကချင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ပူတာအိုဒေသသည် ဆောင်းရာသီတွင် အေးလွန်ပြီး ဆီးနှင်းကျတတ်သဖြင့် ရာသီဥတုဒဏ်နှင့် အအေးဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိသော ဖီးကြမ်းနှင့် ရခိုင်ငှက်ပျောမျိုးများကို အဓိကထား စိုက်ပျိုးသင့်ပါတယ်။ တစ်သျှူးသီးမွှေးမျိုးများသည် အအေးလွန်ကဲပါက အသီးထွက်နှင့် အရည်အသွေး ကျဆင်းနိုင်သဖြင့် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးရန် မသင့်တော်ပါဘူး။လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ် မြင့်မားမှုကြောင့် ပြင်ပသို့ တင်ပို့သည့် ပို့ကုန်ဈေးကွက်ထက် ဒေသတွင်း နေ့စဉ်စားသုံးမှုဈေးကွက်ကိုသာ အဓိကဦးတည်သင့်ပြီး ပိုလျှံပါက ခရီးသွားများအတွက် ငှက်ပျောကြော်ကဲ့သို့ တန်ဖိုးမြှင့်လက်ဆောင်ထုတ်ကုန် ပြုလုပ်ရောင်းချခြင်းက အကျိုးအမြတ် အများဆုံး ဖြစ်ထွန်းစေနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ပူတာအိုဒေသတွင် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက ကနဦးတွင် ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်သော ဖီးကြမ်းငှက်ပျောကို အဓိကထား၍ ဒေသတွင်းဈေးကွက်ကို ဦးတည်ကာ တစ်ပိုင်တစ်နိုင်မှသည် အသင့်အတင့် စီးပွားဖြစ် စိုက်ပျိုးခြင်းက အန္တရာယ်အကင်းဆုံးနှင့် အတွက်ခြေအကိုက်ဆုံး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။