အသက် ၂၅ ရက်ရှိ စပါးပျိုးပင်များကို အမြစ်မပြတ်ဘဲ နုတ်ရလွယ်ကူစေရန်အတွက် အဓိကသော့ချက်မှာ ရေသွင်းမြေပွစေခြင်းပါ။ မနုတ်မီ ၁ ရက် သို့မဟုတ် ၂ ရက်အလိုတွင် ပျိုးခင်းထဲသို့ ရေကို သင့်တင့်ရုံ (၂ လက်မခန့်) မပျက်မကွက် သွင်းပေးထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ နုတ်နေစဉ်တွင်လည်း ရေရှိပါမယ်။ နုတ်သည့်အခါ အပင်ထိပ်ဖျားမှ ဆွဲမနုတ်ဘဲ မြေကြီးနှင့်ကပ်နေသော အပင်ရင်းကို သေသေချာချာ ကိုင်တွယ်၍ ညင်သာစွာ တည့်တည့်ဆွဲနုတ်ရပါမယ်။ အရေးကြီးဆုံးအနေဖြင့် ကပ်ပါလာသော မြေကြီးများကို ဖယ်ရှားရန် ပျိုးစည်းကို ခြေဖနောင့် သို့မဟုတ် မာသောအရာများနှင့် ရိုက်ခါခြင်း လုံးဝမပြုလုပ်ရဘဲ ရေထဲတွင် ညင်သာစွာ ယမ်းခါဆေးကြောပေးရမယ်။ပျိုးထောင်စဉ်ကတည်းက ဖွဲပြာ သို့မဟုတ် နွားချေးဆွေးကို မြေခံအဖြစ် ထည့်သွင်းထားပါက မြေပွ၍ နုတ်ရလွယ်ကူပါတယ်။အကယ်၍ လက်ရှိ ပျိုးခင်းမြေသည် စေးလွန်း၍ နုတ်ရခက်ခဲပါက ရေသွင်းထားသည့်အပြင် မြေဆီလွှာ ပွစေမည့် သဘာဝမြေဆွေး အနည်းငယ်ကို မနုတ်ခင် ရက်ပိုင်းအလိုတွင် ဖြန့်ခင်းပေးခြင်းကလည်း မြေကို ပိုမိုနူးညံ့စေနိုင်ပါတယ်။ပျိုးပင်များကို နုတ်ပြီးလျှင် ပြီးချင်း အရိပ်ရပြီး အေးမြသောနေရာတွင် ထားရပါမယ်။ပျိုးပင်များကို နုတ်ပြီး ၂၄ နာရီအတွင်း (အမြန်ဆုံး) ပြန်လည်စိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ပါတယ်။ စိုက်ပျိုးချိန် နောက်ကျလေလေ အပင်နာပြီး အမြစ်စွဲရန် ခဲယဉ်းလေလေ ဖြစ်တတ်လို့ပါ။

ပဲကြီးကို ပမာဏအများအပြား ရေရှည်စီးပွားဖြစ် သိုလှောင်မည်ဆိုပါက တောင်သူအများစုကတော့ပဲပိုး အန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရန်အတွက် အလူမီနီယမ် ဖော့စ်ဖိုဒ် (Aluminium Phosphide) ဆေးပြားကို သုံး၍ မှိုင်းတိုက်အုပ်လေ့ရှိတယ်။ ပဲအိတ်များကို အပးမိုးအကာအထူဖြင့် လေမဝင်အောင် သေချာဖုံးအုပ်ပြီး ပဲ (၁) တန်လျှင် ဆေးပြား ၂ ပြားမှ ၃ ပြားနှုန်း ထည့်ကာ ၇ ရက်မှ ၁၀ ရက်အထိ ပိတ်ထားရပါမယ်။ မိသားစုစားသုံးရန် အနည်းငယ်သာ သိုလှောင်မည်ဆိုပါက ဓာတုဆေးဝါးအစား ပဲ ၁ တင်းလျှင် မြေပဲဆီ သို့မဟုတ် နှမ်းဆီ ဟင်းစားဇွန်း ၂ ဇွန်းခန့်နှုန်းဖြင့် ခပ်ပါးပါး လူးနယ်သိုလှောင်ခြင်း၊ တမာရွက်ခြောက် ညှပ်ထည့်ခြင်း သို့မဟုတ် မီးဖိုပြာခြောက်နှင့် ရောနယ်သိုလှောင်ခြင်း စသည့် သဘာဝနည်းလမ်းများကို ဘေးကင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ဆေးမအုပ်မီ ပဲကြီးစေ့များကို အစိုဓာတ် ၁၀-၁၂% ဝန်းကျင်အထိ နေသေချာလှန်းခြောက်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

စပါးသက်တမ်း (၆၀) ရက်သားသည် မှို့ကပ်ခါနီး ကာလဖြစ်ပြီး ပေါင်းပင်များမှာလည်း အစေ့ပွင့်ထွက်ကာ ရင့်သန်နေပြီဖြစ်သောကြောင့် ယခုအချိန်တွင် ဓာတုပေါင်းသတ်ဆေးများ ဖျန်းခြင်းကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ ပေါင်းသတ်ဆေးဖျန်းပါက ပေါင်းပင်များ သေကျမည်မဟုတ်သည့်အပြင် စပါးပင်ကို ဆေးလောင်ခြင်းနှင့် အနှံမထွက်နိုင်ခြင်း စသည့် ဆေးဒဏ် ပြင်းထန်စွာခံရနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဓာတုဆေးသုံးမည့်အစား ပုံတွင်မြင်တွေ့ရသည့် မြက်မုန်ညင်းစိမ်းကဲ့သို့သော ပေါင်းပင်များကို အစေ့များ မြေထဲသို့ ထပ်မံမကြွေကျမီ လူအင်အားဖြင့် အမြစ်မှ အမြန်ဆုံးဆွဲနှုတ်၍ စိုက်ခင်းပြင်ပ၌ ဖျက်ဆီးပစ်ရန်နှင့် လယ်ကွင်းအတွင်း ရေကို များများသွင်းလှောင်ထားရန် လိုအပ်ပါတယ်။ နောင်ရာသီများတွင်မူ ယခုကဲ့သို့ မဖြစ်စေရန် စပါးစိုက်ပြီး (၁) ရက်မှ (၂၅) ရက်အတွင်း အပင်မပေါက်မီနှင့် အပင်ပေါက်ပြီး ပေါင်းသတ်ဆေးများကို အချိန်မီ ကြိုတင်ပက်ဖျန်း နှိမ်နင်းရပါမယ်။

မတ်ပဲကို ခုတ်ဖုံးစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရာတွင် အရှေ့နောက် တစ်ကြိမ်၊ တောင်မြောက် တစ်ကြိမ် နှစ်ထပ် ကြဲပက်ပေးခြင်းသည် အပင်ပေါက် ညီညာစေရန်အတွက် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ ဤသို့ ကြဲပက်ရာတွင် မိမိအသုံးပြုမည့် မျိုးစေ့စုစုပေါင်း (ဥပမာ တစ်ဧကလျှင် ၁၀ ပြည်ဆိုပါစို့) ကို အညီအမျှ နှစ်ပုံ (၅ ပြည်စီ) အရင်ခွဲရပါမယ်။ ထို့နောက် ပထမတစ်ဝက်ကို အရှေ့နောက် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ငန်းယူကြဲပက်ပြီး၊ ကျန်တစ်ဝက်ကို တောင်မြောက် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ဖြတ်၍ ထပ်မံကြဲပက်ရပါမယ်။ ဤနည်းလမ်းသည် တစ်ခေါက်တည်းကြဲလျှင် ဖြစ်တတ်သည့် ပဲစေ့မကျဘဲ ကွက်လပ်ကျန်ခဲ့ခြင်းများကို ကာကွယ်ပေးပြီး၊ တစ်ကွင်းလုံး ပဲပင် ပေါက် ညီညာကာ အထွက်နှုန်းကို သိသိသာသာ တိုးတက်စေပါတယ်။

pH၅.၁ဆိုရင်၊acid soilဆန်ပါတယ်။ မြေချဉ်တွေကို ပြုပြင်ရာမှာ၊မဖောက်ထုံးနဲ့ ပြုပြင်တာက ပိုထိရောက်နိုင်ပါတယ်။ ၅.၅ ကျော်ရင်တော့ ဒိုလိုမိုက်လောက်နဲ့ ပြုပြင်ရင် ပိုသင့်ပါတယ်။ ဘယ်လောက် kg/acဆိုတာက၊ မြေအမျိုးအစားအပေါ်လည်း မူတည်ပါတယ်။ ပထမတနှစ်ကို မဖောက်ထုံးနဲ့ပြင်ကြ ည့်ပါ။တဧကကို၊ထုံး ၁၀အိတ် ထည့်ပြီး၊စပါးမစိုက်မီ ၁လလောက် အချိန်ထည့်ခဲ့ပါ။ နောက်နှစ်ကျမှ ဒိုလိုမိုက် သုံးရင် ပိုထိရောက်ပါလိမ့်မယ်။

မြေဆွေးထည့်ပေးလိုက်ပြီးနောက် အသစ်ထွက်လာသော အရွက်များ ပြန်လည်စိမ်းလန်းလာခြင်းသည် မြေဆီလွှာအာဟာရ လိုအပ်ချက်ကို မှန်ကန်စွာ ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်ခဲ့ကြောင်း သက်သေပြနေတာပါပဲခင်ဗျာ။ ရှေ့ဆက်၍လည်း မြေဆီလွှာ အစိုဓာတ်များလွန်းပြီး ရေဝပ်ခြင်း မရှိစေရန်နှင့် နေရောင်ခြည် အပြည့်အဝရရှိစေရန် ဂရုစိုက်ပေးပါဦးဗျ

ငရုတ်သီးများ ကိုင်တွယ်လိုက်သည်နှင့် အညှာမှ ကြွေကျပျက်စီးခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ငရုတ် မှည့်ပျောက်စွန်းရောဂါ (Anthracnose) မှိုပိုးကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ ငရုတ်သီးထိုးယင် (Chilli Fruit Fly) လောက်ကောင်များ အသီးအတွင်းပိုင်းကို ကိုက်စားဆွေးမြည့်စေခြင်းကြောင့်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ထို့ပြင် ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း အသီးများ ဆွေးမြည့်ကြွေကျနိုင်ပါတယ်။ ၎င်းကို ကာကွယ်ရန် ရောဂါရအသီးများကို ဖယ်ရှားမီးရှို့ခြင်း၊ အက်ဇိုဆီစထရိုဘင်(Azoxystrobin) သို့မဟုတ် မန်ကိုဇက် (Mancozeb)ကဲ့သို့သော မှိုသတ်ဆေးများ ပက်ဖျန်းခြင်း၊ သီးထိုးယင်ထောင်ချောက်များ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ကယ်လ်စီယမ် ဘိုရွန် ရွက်ဖျန်းအားဆေးများ ဖျန်းခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ပေးရပါမယ်။

ဆင်းသုခစပါး သက်တမ်း ၇၀ ရက် (ရက် ၇၀ သား) အချိန်သည် စပါးဖုံးလုံးပြီး စပါးအနှံစတင်အထွက်ပြူချိန်ဖြစ်သောကြောင့် အစေ့အဆန်အောင်ရန် အာဟာရကျွေးရန် အလွန်မှန်ကန်သော အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။ ဤအချိန်တွင် အနှံအောင်ရန်အတွက် ပိုတက်ရှ် (MOP) ကို အဓိကထားပြီး အပင်အခြေအနေကြည့်ကာ ယူရီးယား (ပုလဲ) အနည်းငယ်သာ တွဲဖက်ကျွေးသင့်ပြီး ဆာလ်ဖာဓာတ်ကိုမူ အပင်ပွားချိန်တွင်သာ သုံးခဲ့သင့်ပါတယ်။ မြေဩဇာကျွေးခြင်းကို အလံရွက်ထွက်ချိန်မှ စပါးနှံစထွက်ချိန် (နောက်ဆုံး ရက် ၇၅ ရက်) အပြီးသတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပန်းပွင့်နေချိန်နှင့် သက်တမ်း ၉၀-၁၀၀ ရက်များတွင် မြေဩဇာကျွေးပါက အဖျင်းများခြင်းနှင့် ပိုးမွှားရောဂါ ပိုမိုကျရောက်စေတတ်သဖြင့် လုံးဝရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ သတိပြုရမှာက မှို့ကပ်ချိန်ဆိုရင် ပိုတက်များများနှင့်ပုလဲအနည်းငယ်ကျွေးသင့်ပြီး ဖုံးလုံးချိန်ခေါ် စပါးအနှံထွက်ပြူစအချိန်ဆိုရင်တော့ ပိုတက်အနည်းငယ်နှင့် ပုလဲများများကျွေးပေးသင့်တာပါ။အခုက စပါးပင်က ဘယ်အနေအထားရှိမလဲ ပုံမမြင်ရတော့ မိမိဘာသာစစ်ဆေးပြီးဆုံးဖြတ်ပါဗျ

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး (ကျောင်းကုန်းမြို့နယ်အပါအဝင်) လက်ရှိ ဆင်းသုခ စပါးအစို ပေါက်ဈေးမှာ အစိုဓာတ်အခြေအနေနှင့် ဒေသတွင်းဝယ်လိုအားပေါ်မူတည်၍ တင်း ၁၀၀ လျှင် ငွေကျပ် ၁၇ သိန်းမှ ၁၈ သိန်းခွဲဝန်းကျင်အထိ ရှိနေပါတယ်။ စပါးအစိုသည် ကြိတ်ခွဲရာတွင် ဆန်ကွဲထွက်နှုန်းများပြီး ရေရှည်သိုလှောင်ရန် ခက်ခဲသောကြောင့် အခြောက်ခံစရိတ်နှင့် အလေးချိန်လျော့တွက်မှုများအတွက် အခြောက်စပါး (သိန်း ၂၀ ဝန်းကျင်) ထက် ဈေးနှုန်းလျော့နည်းခြင်းဖြစ်ကာ တောင်သူများအနေဖြင့် ဈေးကောင်းရရှိရန် အစိုဓာတ် ၁၄% ရောက်အောင် နေလှန်းပြီးမှ ရောင်းချသင့်ပါတယ်။

TBL9 မတ်ပဲမျိုးကို ခုတ်ဖုံးစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရာတွင် အောင်မြင်မှုရရှိရန်အတွက် မြေအစိုဓာတ် အကောင်းဆုံးရှိနေချိန်ကို ရွေးချယ်ပြီး တစ်ဧကလျှင် (၁၀ မှ ၁၂) ပြည်နှုန်းဖြင့် ကြဲပက်ရပါမယ်။ မျိုးစေ့ကို မျိုးညှောက်ဖောက်ပြီး ကြဲပက်ခြင်းမပြုမီ ပဲမြစ်ဖုဇီဝမြေသြဇာ (Rhizobium) နှင့် လူးနယ်ပါက အပင်ကို ပိုမိုသန်စွမ်းစေပါတယိ။ အကယ်၍ စပါးမရိတ်မီ (၇-၁၀) ရက်အလို မြေကြီး အစိုဓာတ်ရှိချိန်တွင် ကြဲပက်ခြင်း သို့မဟုတ် စပါးရိတ်ပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်းကြဲပက်၍ စပါးရိုးပြတ်များကို ဓားဖြင့်ခုတ်ဖုံးပေးခြင်း နည်းလမ်းများကို လက်တွေ့အသုံးချနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မေးခွန်းရှင် ဖော်ပြထားသည့် စပါးခင်းတွင် ပေါင်းသတ်ဆေး ဖြန်းထားသည့် အချက်ကြောင့် ဆေးအာနိသင် ကျန်ရှိမှုကို သတိပြုရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပဲပင်ပေါက်သက်တမ်း (၁၀-၁၅) ရက်တွင် အမိုင်နိုအက်ဆစ်ပါဝင်သော ရွက်ဖျန်းအားဆေးကို ပက်ဖျန်းပေးခြင်းဖြင့် ပေါင်းသတ်ဆေးဒဏ်ကြောင့် အပင်တုံ့ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ (ယခုလက်ရှိ) ဆာဖိုးသာနှင့် GW-11 စပါးဈေးကွက်သည် အရောင်းအဝယ် အနည်းငယ်အေးပြီး ဈေးငြိမ်နေပါတယ်။ ပြီးခဲ့သည့် ရာသီမြင့်တက်ချိန်က စပါးတင်း ၁၀၀ လျှင် ၁၈ သိန်းကျော်အထိ ပေါက်ဈေးရှိခဲ့သော်လည်း၊ လက်ရှိတွင် နယ်စုံမြေပြင်ဆန်စက်အဝယ်ဈေးမှာ ဒေသနှင့် အစိုဓာတ်ပေါ်မူတည်၍ တင်း ၁၀၀ လျှင် ၁၄ သိန်းမှ ၁၈ သိန်းကြား ရှိနေပြီး၊ ဆန်ချောတစ်အိတ်လျှင် ၇၀,၀၀၀ ကျပ်မှ ၈၅,၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်ဖြင့် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်နေပါတယ်။ တိကျသော နေ့စဉ်ပေါက်ဈေးအတွက် မိမိဒေသတွင်း ကုန်စည်ဒိုင်များနှင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်ရန် အကြံပြုလိုပါတယ်ခင်ဗျာ။ကျွန်တော်လက်လှမ်းမှီသလောက်သာ ကျွန်တော်ဖြေကြားပေးတာမို့ပါ။ အခြားသိသူများလည်း ဖြေကြားပေးကြပါဦး၊

ပထမအဖြေက အင်တာနက်အခက်အခဲကြောင့်ပုံမမြင်ရဘဲ ဖြေကြားမိလိုက်တာပါ။အခုမှ ပုံမြင်ရတာပါ။ ပုံအရ မြေဆီလွှာသည် အလွန်အမင်း ခြောက်သွေ့ပြီး အက်ကွဲကြောင်းများ ဖြစ်ပေါ်နေသောကြောင့် ပေါင်းသတ်ဆေး လုံးဝ မဖျန်းသင့်သေးပါဘူး။ ဤကဲ့သို့ ရေငတ်ဒဏ်ကြောင့် အပင်ပန်းဖြစ်နေချိန်တွင် ပေါင်းသတ်ဆေးဖျန်းပါက ပေါင်းမြက်များ ဆေးမသေသည့်အပြင်၊ စပါးပင်များပါ ဆေးဒဏ်ကြောင့် ဝါခြင်း၊ တန့်ခြင်း သို့မဟုတ် သေဆုံးခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ပထမဦးစွာ လယ်ကွင်းထဲသို့ ရေအမြန်သွင်းပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရေသွင်းပြီးနောက် စပါးပင်နှင့် ပေါင်းမြက်များ ပြန်လည်လန်းဆန်းလာသည့် ၃ ရက်ခန့်အကြာ (မြေစိုစွတ်မှုရှိနေချိန်) မှသာ စပါးရွေးချယ်ပယ်ဖျက်နိုင်သည့် ပေါင်းသတ်ဆေးကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်ဖျန်းရပါမယ်။