ပုံပါ ဂန္ဓမာပန်းနုဖတ်များ တွန့်လိပ်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်နေခြင်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ (Virus disease) သို့မဟုတ် စုပ်စားပိုးများဖြစ်သည့် လှေးပိုး (Thrips)၊ ပျပိုး (Aphids) သို့မဟုတ် မွှားပင့်ကူ (Mites) တို့ စုပ်စားဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်များပါတယ်။အထူးသဖြင့် စုပ်စားပိုးများသည် ဂန္ဓမာပင်၏ အညွန့်နုနှင့် အရွက်နုများမှ အရည်ကို စုပ်ယူစားသောက်သောအခါ အရွက်များ ပုံပျက်တွန့်လိပ်ခြင်း၊ တိုးတက်မှုရပ်တန့်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲ ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါများကို သယ်ဆောင်ကူးစက်စေခြင်း တို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေတတ်တာပါ။အရွက်နုများ၏ အောက်ဘက်တွင် အလွန်သေးငယ်သော ပိုးကောင်အမည်းစက်/အဝါစက်လေးများ (လှေးပိုး သို့မဟုတ် ပျပိုး) ငြိမ်နေသည်ကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဖြေရှင်းရန်အတွက် ပုံပျက်နေသော အညွန့်/အရွက်များကို ဆိတ်ဖျက်ကာ စိုက်ခင်းနှင့်ဝေးရာတွင် မီးရှို့ဖျက်ဆီးရပါမယ်။ ထို့နောက်စိုက်ပျိုးရေးသုတေသန လမ်းညွှန်ချက်များနှင့် တောင်သူအများစုကတော့ အရွက်အောက်မျက်နှာပြင်များအထိ နှံ့စပ်အောင် အီမီဒါကလိုပရစ် (Imidacloprid) သို့မဟုတ် အာဗာမက်တင် (Abamectin) ကဲ့သို့သော ပင်လုံးပျံ့ပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးမျိုးကို အညွှန်းပါအတိုင်း စနစ်တကျ ပက်ဖျန်းသုံးစွဲလေ့ရှိတယ်။

မုန်ညင်းပင်ငယ်စဉ် အပင်ပုပ်ရခြင်းမှာ မြေဆောင်မှိုများကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ခါးရိရောဂါ၊ ပင်ခြေပုပ်ရောဂါများအပြင် Xanthomonas ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်တတ်သည့် ဘက်တီးရီးယား အနက်ပုပ်ရောဂါ (Black Rot) တို့ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားရောဂါ ဖြစ်ပါက အရွက်များတွင် "V" ပုံသဏ္ဌာန် အဝါကွက်များဖြစ်ပြီး အကြောများ မည်းကာ ပုပ်သွားတတ်ပါတယ်။ ရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းရန်အတွက် မှိုရောဂါဖြစ်ပါက Metalaxyl (မီတာလပ်ဆီ), Carbendazim,Thiophanate methyl ကဲ့သို့ မှိုသတ်ဆေးများကို သုံးစွဲရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဘက်တီးရီးယားရောဂါဖြစ်ပါက Copper Oxychloride (ကော့ပါး) ကဲ့သို့ ကြေးနီဓာတ်ပါသော ဆေး ကဲ့သို့ ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေးများကို အပင်ခြေနှင့် မြေကြီးထဲ စိမ့်ဝင်အောင် ပက်ဖျန်းပေးရပါမယ်။ ရေရှည်အတွက် စိုက်ခင်းအတွင်း ရေမဝပ်စေရန် ရေနုတ်မြောင်းများ ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ ရောဂါရအပင်များကို နှုတ်ယူမီးရှို့ခြင်းနှင့် မြေပြင်စဉ်တွင် ထရိုင်ကိုဒါးမားမှို ထည့်သွင်းခြင်းတို့ကို ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ရောဂါကျအစိတ်အပိုင်းက ပုံမှာရှင်းလင်းစွာမမြင်ရလို့ မိမိကိုယ်တိုင်သေချာစစ်ဆေးကြည့်ပါဦးခင်ဗျာ

ကျွန်တော် လေ့လာဖူးသလောက်လက္ခဏာသည် ဘဲများနှင့် ကြက်များတွင် အဖြစ်များသော Bumblefoot (ခြေဖဝါးရောင်ရမ်းနာ) ဖြစ်ပြီး ဒဏ်ရာ သို့မဟုတ် ပွန်းပဲ့ရာမှတစ်ဆင့် Staphylococcus ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားရခြင်း ပါ။ ဘဲခြံကြမ်းပြင် ညစ်ပတ်ခြင်း၊ ကွန်ကရစ် သို့မဟုတ် ခဲချွန်များနှင့် ထိခိုက်မိခြင်းတို့က ပိုမိုဆိုးရွားစေပြီး အချိန်မီမကုသပါက ပိုးကူးစက်မှု အရိုးအထိပြန့်နှံ့သွားနိုင်ပါတယ်။ ယင်းအတွက် ဒေသအခေါ် ဆားခါး (Epsom salt) ရေနွေးနွေးတွင် ခြေထောက်ကို နေ့စဉ် စိမ်ပေးခြင်း၊ ပိုးသတ်ဆေးရည် (Betadine သို့မဟုတ် ဆေးပြာ) နှင့် ပိုးသတ်ဆေးလိမ်းဆေးများ ထည့်ပေးပြီးနောက် ရေမဝင်စေရန် ပတ်တီးစနစ်တကျ စည်းပေးခြင်းဖြင့် အိမ်တွင်း၌ ပြုစုကုသပေးနိုင်ပါတယ်။ ပြည်ခဲအနှစ်ကြီး ဖြစ်နေပါက တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်နှင့်ပြသကာ ခွဲထုတ်ရန် လိုအပ်ပြီး ဆေးဝါးများ အသုံးမပြုမီ ဘေးကင်းစေရန် ထုပ်ပိုးမှုပေါ်ရှိ ဆေးညွှန်းတံဆိပ် (Label) ကို သေချာစွာ စစ်ဆေးဖတ်ရှုရမယ်။ ကာကွယ်ရန်အတွက် ဘဲခြံကို အမြဲခြောက်သွေ့သန့်ရှင်းအောင် ထားရှိပြီး ခြေထောက်စူးရှစေမည့်အရာများကို အမြဲဖယ်ရှားပေးထားသင့်တယ်။ဆေးဝါးများအသုံးပြုရာတွင် သတ်မှတ်ထားသော အညွှန်းအတိုင်း တိကျစွာသုံးစွဲရန်နှင့် အချက်အလက်များ မှန်ကန်မှုရှိမရှိ ထုပ်ပိုးမှုပေါ်ရှိ ဆေးညွှန်းတံဆိပ် (Label) အား သေချာစွာ ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ။ စိတ်ချရစေရန် ပတ်တီးစည်းထားစဉ်အတွင်း ဘဲကို ရေကူးခြင်း လုံးဝမပြုလုပ်ခိုင်းပါနှင့်။Epsom salt (ဒေသအခေါ် ဆားခါး) ခပ်နွေးနွေးရေတွင် ဘဲခြေထောက်ကို မိနစ် ၁၅-၂၀ ခန့် နေ့စဉ်စိမ်ပေးပါ။ ၎င်းက အရေပြားကို ပျော့ပျောင်းစေပြီး အနာကို သက်သာစေလိမ့်မယ်၊ အကောင်းဆုံးက နီးစပ်ရာ တိကုဆရာဝန်ထံ အမြန်ဆုံးကုသပါခင်ဗျာ။

အာလူး စိုက်ပျိုးနည်း

အလျား ၄ ပေ၊ အနံ ၈ ပေ၊ အနက် ၅ ပေရှိသော ကန်ငယ်လေးသည် ဆလားဗီးယား (တီလားပီးယား) ငါးများ ၁ နှစ်ကြာသည်အထိ ဥမပွားနိုင်ခြင်း၏ အဓိကတရားခံမှာ ကန်အကျယ်အဝန်း ကျဉ်းမြောင်းလွန်းခြင်း ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆလားဗီးယားငါးများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဥအု/မျိုးပွားလွယ်သော်လည်း၊ ယခုကဲ့သို့ ရေပြင်ကျဉ်းပြီး အနက်လွန်ကဲသော ကန်များတွင် ငါးများစိတ်ဖိစီးမှုဖြစ်ကာ မျိုးပွားဟော်မုန်း ထွက်ရှိမှုကို ဟန့်တားစေပါတယ်။ ထို့အပြင် အောက်ခြေတွင် ဥအုရန် အသိုက်တူးဖို့ မြေသား သို့မဟုတ် သဲမရှိခြင်းနှင့် အောက်ဆီဂျင်နည်းပါးခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ၎င်းကိုဖြေရှင်းရန် ကန်ထဲရှိ ငါးကောင်ရေကို လျှော့ချပေးခြင်း၊ ကန်အောက်ခြေတွင် သဲခင်းပေးခြင်းနှင့် ရေပုံမှန်လဲလှယ်/အောက်ဆီဂျင်ပေးခြင်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ပေးရပါမယ်။

ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဆရာ။