GW 11 စပါးမျိုးကို ကြဲပက်စိုက်ပျိုးရာတွင် စိုက်ပျိုးသည့် စနစ်ပေါ်မူတည်၍ မျိုးစေ့နှုန်းထား ကွာခြားမှု ရှိပါတယ်။ တောင်သူအများစု သုံးစွဲကြသည့် တိုက်ရိုက်အစေ့ချစနစ် (သို့မဟုတ်) ကြဲပက်စိုက်ပျိုးခြင်း စနစ်အတွက် တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့ ၁၈ ပြည် မှ ၂၀ ပြည်ခန့်စိုက်ပျိုးရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ အကယ်၍ အထွက်နှုန်း ပိုမိုသေချာစေမည့် ပျိုးထောင်ကောက်စိုက်စနစ် ဖြင့် စိုက်ပျိုးမည်ဆိုပါက တစ်ဧကအတွက် ပျိုးထောင်ရန် မျိုးစေ့ ၅ ပြည် မှ ၇ ပြည်ခန့်သာ လုံလောက်စွာ လိုအပ်မည် ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးစေ့နှုန်းထားကို စနစ်တကျ သုံးစွဲခြင်းဖြင့် ပင်ပွားထွက်နှုန်းနှင့် အထွက်နှုန်းကို အမြင့်ဆုံး ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။ပါးပါးကျဲရင် စပါးအထွက်နှုန်းနည်းတယ်" ဆိုသည့် အယူအဆမှာအပြည့်အဝ မမှန်ကန်ပါဘူး။ စပါးအထွက်နှုန်းသည် မျိုးစေ့အများကြီးကျဲခြင်းအပေါ် မူတည်သည်မဟုတ်ဘဲ သတ်မှတ်ထားသည့် အပင်ဦးရေသိပ်သည်းဆ မျှတမှုအပေါ်တွင်သာ မူတည်ပါတယ်။ မျိုးစေ့ကို အလွန်အကျွံ ထူထူကျဲပါက အပင်များ အာဟာရနှင့် နေရောင်ခြည် လုယူရသဖြင့် ပင်ပွားနည်းခြင်း၊ အပင်ယိုင်လဲခြင်းနှင့် ပိုးမွှားရောဂါကျရောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ကာ အထွက်နှုန်း ပိုမိုကျဆင်းစေတတ်ပါတယ်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် စနစ်တကျ ပါးပါးနှင့် ညီညာစွာကျဲခြင်းကသာ အပင်တစ်ပင်ချင်းစီကို သန်မာစေပြီး၊ ပင်ပွားနှုန်းကောင်းကာ အောင်စေ့များပြားခြင်းကြောင့် အထွက်နှုန်းကို ပိုမိုမြင့်မားစေပါတယ်။အများကြီးပါးရင်တော့ အထွက်နှုန်းနည်းမှာပေါ့။

ပုံပါ ကွမ်းရွက်အောက် မျက်နှာပြင်တွင် တွေ့ရသော အဖြူစက်နှင့် အမည်းစက်ငယ်များမှာ ရောဂါ သို့မဟုတ် ပိုးမွှားကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အပင်၏ သဘာဝဖြစ်စဉ် (Physiological Exudates) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကွမ်းပင်သည် ရေဓာတ်နှင့် အာဟာရဓာတ် စုပ်ယူမှု အလွန်ကောင်းမွန်သဖြင့် လေထုစိုထိုင်းဆ မြင့်မားချိန် (အထူးသဖြင့် ညပိုင်း) တွင် ပိုလျှံသော အပင်ရည်နှင့် သကြားဓာတ်များကို အရွက်အောက်ရှိ အပေါက်ငယ်များမှတစ်ဆင့် အပြင်သို့ စစ်ထုတ်ပေးလေ့ရှိတယ်။ ထိုအရည်စက်များ ခြောက်သွေ့သွားသောအခါ အဖြူစက်များအဖြစ် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းအပေါ်သို့ ဖုန်မှုန့်များ ကပ်ငြိသွားသည့်အခါ အမည်းစက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲ မြင်တွေ့ရခြင်း ဖြစ်တယ်။ ၎င်းသည်အ ရွက်မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် သကြားပွင့်ကဲ့သို့ ကပ်နေခြင်းဖြစ်၍ လက်သည်းဖြင့် အသာခြစ်ကြည့်ရုံ သို့မဟုတ် ရေဖျန်းရုံဖြင့် လွယ်ကူစွာ ကွာကျသွားနိုင်ပြီး၊ မည်သည့် ပိုးသတ်ဆေး/မှိုသတ်ဆေးမျှ ဖျန်းပေးရန် မလိုအပ်ပါဘူး။

ဒါဆို အယ်နီညို ရာသီမှာ စပါးအတွက်ဘယ်လိုရောဂါတွေကြရောက်တတ်တယ်ဘယ်လိုမျိုးကိုတွေကို ဘာကြောင့်စိုက်ပျိုးသင့်သလဲဆိုတာ တတ်ကျွမ်းသူတွေရှင်းပြပေးပါလားခင်ဗျာ

ဤအဖြေဖြင့်ပြေလည်သည်သတ်မှတ်ပေးနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ

စပါးခင်းအတွင်းရှိ မြက်ကြိမ်နှင့် မြက်အကြွင်းအကျန်များကို သေစေရန် ဂလိုင်ဖိုဆိတ် (Glyphosate) ဖျန်းပြီးနောက် ၃ ရက်မှ ၇ ရက်အကြာ တွင် ထယ်ထိုးထွန်မွှေခြင်းနှင့် စပါးမျိုးစေ့ကြဲပက်ခြင်းတို့ကို စိတ်ချစွာ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဂလိုင်ဖိုဆိတ်သည် ပင်လုံးပျံ့ဆေးဖြစ်၍ ပေါင်းမြက်များ၏ အမြစ်အထိ ဆေးအာနိသင်ပျံ့နှံ့ရန် အချိန်စောင့်ရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဆေးသည် မြေကြီးနှင့်ထိတွေ့ပါက ဓာတ်ပြယ်လွယ်သဖြင့် ထယ်ထိုးမြေပြင်ပြီးလျှင် စပါးပင်ကို ထိခိုက်မှုမရှိဘဲ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် အသုံးပြုသည့်ဆေးဗူးတွင် အခြားမြေကြွင်းအာနိသင်ရှိသော ပေါင်းသတ်ဆေးများ ရောစပ်မှု ရှိ၊ မရှိ ဆေးအညွှန်းကို မပျက်မကွက် စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။ Glyphosate သီးသန့်အပြင် အခြားပေါင်းသတ်ဆေးများမရောရပါ။

ပုံပါ ခရမ်းချဉ်ပင် ညှိုးရခြင်းမှာ Ralstonia solanacearum ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ခရမ်းချဉ် ဘက်တီးရီးယား ပင်ညှိုးရောဂါ (Bacterial Wilt) ကျရောက်နေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဤရောဂါသည် အပင်၏ အစာရေကြောလိုင်းကို ပိတ်ဆို့ကာ ရေနှင့် အာဟာရဓာတ် မရရှိစေဘဲ နေ့ခင်းဘက်တွင် လျင်မြန်စွာ ညှိုးကျစေပြီး၊ ပင်စည်ကို ဖြတ်၍ ရေကြည်ထဲ စိမ်ကြည့်ပါက နို့နှစ်ရောင် အချွဲများ စိမ့်ထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ကုသရန် ခက်ခဲသော မြေဆောင်ရောဂါ ဖြစ်သဖြင့် ရောဂါရအပင်ကို အမြစ်ပါမကျန် နှုတ်ယူ မီးရှို့ဖျက်ဆီးရပါမယ်။ နောက်ရာသီများတွင် ရောဂါကင်းဝေးစေရန် စိုက်ပျိုးရေးသုံး မြေတွင် ထုံးထည့် ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ရေသွင်းရေထုတ် ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊ Trichoderma ကဲ့သို့ အကျိုးပြုမှို သုံးစွဲခြင်းနှင့် ခရမ်းမျိုးနွယ်ဝင် မဟုတ်သော သီးနှံများနှင့် ၃ နှစ်ခန့် သီးလှည့်စိုက်ပျိုးခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ လုပ်ဆောင်ရပါမယ်။ ရောဂါအစောပိုင်းအဆင့်တွင် (သို့မဟုတ်) ဘေးပတ်ဝန်းကျင်အပင်များကို ကာကွယ်ရန် ကော့ပါးအခြေခံမှိုသတ်ဆေး (Copper Oxychloride) ၊ ဘက်တီးရီးယားသတ်ဆေး (Kasugamycin သို့မဟုတ် Bismerthiazole) Oxolinic acid ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများကို အညွှန်းစာပါအတိုင်း နေအေးချိန်၌ တစ်ပင်လုံးနှံ့စပ်အောင်ပက်ဖျန်းပေးပါ။

မတ်ပဲနှင့် ပဲကြီး သီးသန့်ခင်းများတွင် ပေါင်းမြက်သက်သက် ရွက်ချွန်းမြက်အုပ်စုတစ်မျိုးတည်းရှိလျှင် Quizalofop -p-ethyl ပါဝင်သည့် ဆေးကို စိတ်ချစွာသုံးပါ။

မန်းလေးကဆိုရင် ရွက်သစ်ဆိုင်ကို မေးကြည့်ပါဗျ။ ဒါမှမဟုတ် စိုက်ပျိုးရေးဌာနကို မှာခိုင်းပါ။

Fipronil၊ Profenofos နှင့် Beta-cypermethrin ဆေးသုံးမျိုးကို တွဲစပ်သုံးစွဲခြင်းဖြင့် မတ်ပဲပင်တွင် ကျရောက်တတ်သော ဖျက်ပိုးအမျိုးမျိုးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခြုံငုံနှိမ်နင်းနိုင်ပါတယ်။ ဆေးတစ်မျိုးချင်းစီတွင် မတူညီသော စွမ်းရည်များရှိကြရာ Fipronil သည် မတ်ပဲ၏ အဓိကရန်သူဖြစ်သော လှေးပိုးနှင့် မြေအောက်ဖျက်ပိုးများကို ပင်လုံးပျံ့စနစ်ဖြင့် နှိမ်နင်းပေးပြီး၊ Profenofos သည် သီးလုံးဖောက်လောက်ကောင်နှင့် ပဲရွက်လိပ်ပိုးကဲ့သို့ ကိုက်စားပိုးများကို အရွက်ထက် ‌ေအာက်ပျံ့နှံ့သည့်စနစ်ဖြင့် ထိရောက်ပါတယ်။ Beta-cypermethrin ကမူ ပဲသီးထိုးပိုးနှင့် စုပ်စားပိုးများကို ချက်ချင်းတုန်လှုပ်သက်ရောက်စေကာ လျင်မြန်စွာ ထိရောက်ပါတယ်။ ဤသို့ဆေးအုပ်စုမတူသည်များကို တွဲဖက်ခြင်းက ပိုးမွှားများ ဆေးယဉ်ပါးမှုကို တားဆီးပေးသော်လည်း၊ ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ပဲပွင့်ကြွေခြင်းနှင့် အကျိုးပြုပိုးမွှားများ မသေစေရန် ဆေးနှုန်းထားကို စနစ်တကျ သတိပြုဖျန်းရပါမယ်။

Fipronil၊ Profenofos နှင့် Beta-cypermethrin ဆေးသုံးမျိုးကို တွဲစပ်သုံးစွဲခြင်းဖြင့် မတ်ပဲပင်တွင် ကျရောက်တတ်သော ဖျက်ပိုးအမျိုးမျိုးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ခြုံငုံနှိမ်နင်းနိုင်ပါတယ်။ ဆေးတစ်မျိုးချင်းစီတွင် မတူညီသော စွမ်းရည်များရှိကြရာ Fipronil သည် မတ်ပဲ၏ အဓိကရန်သူဖြစ်သော လှေးပိုးနှင့် မြေအောက်ဖျက်ပိုးများကို ပင်လုံးပျံ့စနစ်ဖြင့် နှိမ်နင်းပေးပြီး၊ Profenofos သည် သီးလုံးဖောက်လောက်ကောင်နှင့် ပဲရွက်လိပ်ပိုးကဲ့သို့ ကိုက်စားပိုးများကို အရွက်ထက် ‌ေအာက်ပျံ့နှံ့သည့်စနစ်ဖြင့် ထိရောက်ပါတယ်။ Beta-cypermethrin ကမူ ပဲသီးထိုးပိုးနှင့် စုပ်စားပိုးများကို ချက်ချင်းတုန်လှုပ်သက်ရောက်စေကာ လျင်မြန်စွာ ထိရောက်ပါတယ်။ ဤသို့ဆေးအုပ်စုမတူသည်များကို တွဲဖက်ခြင်းက ပိုးမွှားများ ဆေးယဉ်ပါးမှုကို တားဆီးပေးသော်လည်း၊ ပန်းပွင့်ချိန်တွင် ပဲပွင့်ကြွေခြင်းနှင့် အကျိုးပြုပိုးမွှားများ မသေစေရန် ဆေးနှုန်းထားကို စနစ်တကျ သတိပြုဖျန်းရပါမယ်။

ကြက်သွန်နီစိုက်ခင်းများတွင် ဒေါင်းနီးမှိုရွက်ခြောက်ရောဂါ၊ တောက်တဲ့မြီးရွက်ခြောက်ရောဂါနှင့် ဂျိုလိမ်ရောဂါစသည့် မှိုရောဂါများ အဓိကကျရောက်တတ်ပါသည်။ ဒေါင်းနီးမှိုရောဂါအတွက် Metalaxy+Mancozeb, Dimethomorph+Cymoxanil ဆေးကိုလည်းကောင်း၊ တောက်တဲ့မြီးရောဂါအတွက် (Difenoconazole) သို့မဟုတ် (Azoxystrobin)ကိုလည်းကောင်း၊ ဂျိုလိမ်ရောဂါအတွက် (Thiophanate-methyl) သို့မဟုတ် ကာဗင်ဒါဇင် (Carbendazim) ဆေးကိုလည်းကောင်း သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။

@သော်ဇင် ဟုတ်ကဲ့ ကျေးဇူးပါခင်ဗျာ