တောင်သူပညာ​ပေး​ဆွေး​နွေးပွဲ အ​တွေ့အကြုံများ အပိုင်း(၁၀)

စိုက်ပျိုး​ရေးနည်းပညာ ဆိုတာ ​လေ့လာ​လေ ကျယ်ဝန်းလေ၊ အ​ပြောလွယ်ပြီး အလုပ်ခက်၊ နက်နဲတဲ့ သက်​မွေးပညာရပ်တခုဆိုတာ.. လက်​တွေ့စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်​နေသူ​တွေ အသိဆုံးပါ။ သီးနှံပင်တစ်မျိုးဟာ ပုံမှန်အ​ခြေအ​နေမဟုတ်ရင်..

• ရောဂါ​ကြောင့်လား..
• ပိုးမွှား​ကြောင့်လား
• အာဟာရ​ကြောင့်လား. စသဖြင့် 

စိတ်အထင်နဲ့​​သော်လည်း​ကောင်း.. သူများ သုံး​နေတာကြည့်ပြီး​သော်လည်း​ကောင်း. ရော်ရမ်း မှန်းဆပြီး နီးစပ်ရာ ​ဆေးတမျိုးမျိုးကို ဝယ်ဖျန်းကြရပါတယ်။

တစ်ခါနဲ့မရ နှစ်ခါ၊တစ်မျိုးနဲ့မရ နှစ်မျိုး၊ တစ်ဆနဲ့မရ နှစ်ဆ။ ဖျန်းရင်း လှော်ရင်း နစ်ကြရတာ​တွေရှိ​နေကြပါတယ်။

တကယ်​တော့.. စိုက်ပျိုး​ရေးပညာမှာ.

အပင်​တွေ ​ရောဂါရ​စေခြင်းရဲ့ အဓိက အ​ကြောင်းတရား ၂ ချက်ရှိပါတယ်။

၁။ သက်ရှိတမျိုးမျိုး​ကြောင့်ဖြစ်ခြင်း(Biotic )

( မှို၊ဘက်တီးရီးယား၊ နီမတုတ်၊ ဗိုင်းရပ်.......)

၂။သက်မဲ့ အ​ကြောင်းတရား​ကြောင့်ဖြစ်ခြင်း(Abiotic)

• ရာသီဥတု(ပူခြင်း၊​အေးခြင်း၊စိုခြင်း၊​​ခြောက်ခြင်း...
• မြေကြီး (​မြေချဥ်/ငန်၊ မြေ အနု/အကြမ်း.....)
• ဓာတုအဆိပ်သင့်ခြင်း (​ဆေးနှုန်းထားများခြင်း/မှားခြင်း၊ ..)
• လူ၊ တိရစ္ဆာန်၊ ထွန်ထယ်၊ လယ်လုပ်ကိရိယာများ​ကြောင့် ထိခိုက်ခြင်း... ဆိုတဲ့..မထင်မှတ်ထားတဲ့ အ​ကြောင်းတရား​တွေ​ကြောင့်လည်း..​ရောဂါလက္ခဏာ​တွေ့ရ တတ်တယ်ဆိုတာ..​မေ့​လျော့ခံ ပြဿနာ တခုဖြစ်​နေပါတယ်၊

ဒီအ​ကြောင်းအရာနဲ့ပတ်သက်လို့ စာ​ရေးသူ အ​တွေ့အကြုံ​လေးတခု တင်ပြချင်ပါတယ်။

ရှမ်းပြည်နယ်​တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယ​မြောက်လက်၊ ဇော်ဂျီ ​ရေ​သောက်ဧရိယာမှာ ငရုတ်ပွ၊ ခရမ်းချဥ်၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ​ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ​ပြောင်း စတဲ့ ဟင်းသီး/ရွက် သီးနှံ အမယ်စုံ နှစ်ပတ်လည် စိုက်တဲ့​ဒေသပါ။

အဲဒီမှာ ပညာ​ပေး​ဆွေး​နွေးပွဲ ပြုလုပ်ရင်း ထုံးစံအတိုင်း အပြန်အလှန်​​ဆွေး​နွေး​မေးမြန်းကြတာ​ပေါ့။

- ငရုတ်ပွမှာ ကျ​ရောက်တဲ့ green peach aphid(ပျစိမ်း)  အ​​ကြောင်းနဲ့ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း

- ကြက်သွန်ဖြူ ​​လှေးအ​ကြောင်းနဲ့ ကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်း

- ခရမ်းချဥ် ဘက်တီးရီးယားရွက်​ပြောက်(Bacterial speck disease)အ​ကြောင်း

- ငရုတ် ညှိုး​သေ ​ရောဂါအ​ကြောင်းနဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းစတဲ့ လက်​တွေ့ဖြစ်ပျက်​နေတဲ့ ပိုးမွှား​ရောဂါ ကုသနည်းများကို ဦးစား​ပေး​ဆွေး​နွေးကြပါတယ်။

​ဆွေး​နွေးပွဲပြီးလို့ ပင်းတယ ပြန်မယ် ဆို​တော့မှ

​တောင်သူတ​ယောက်က အကူအညီလာ​တောင်းခံပါတယ်။

"ဆရာ..​ပြော​ဟောသွားတာ​တွေ အရမ်းဗဟုသုတ ရပါတယ်။ ဆရာ​ပြောတဲ့ ​ဆေး​တွေလည်း သုံး​နေပါတယ်။ ဒါ​ပေမဲ့ ဆရာ...."

​တောင်သူအမည် ကိုတင်​ငွေ..တဲ့။

ဆက်​ပြောရမှာ အားနာတဲ့ပုံစံ၊ မဝံ့မရဲ  ဖြစ်ပြီး စကားကို ဖြတ်ပြီး စဥ်းစား​နေပုံရတယ်။

"ဒါ​ပေမဲ့..ဘာဖြစ်လဲ..ကိုတင်​ငွေ၊

အားမနာနဲ့၊ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းသာ​ပြောပါ။ ဒါမှ အ​ဖြေ​တွေ့မှာ".လို့ လမ်း​ကြောင်း​ပေး​တော့မှ. .

ဒီလိုဆရာ..ကျ​နော့ ငရုတ်ပွခင်းမှာ အသီးသီးပြီဆိုမှ တစ်ပင်ချင်း စိမ်းညှိုးပြီး​သေ​နေတယ်။

အခု ဆရာ​ပြောတဲ့ မှို​ဆေး​တွေ၊ ဘက်တီးရီးယား​ဆေး​တွေ ဖျန်းတာစုံ​​နေပြီ..

အဲဒါ..အခုထိ အ​သေမရပ် လို့ဆရာ.."တဲ့။

စာ​ရေးသူ..သ​ဘော​ပေါက်သွားတယ်။

ပိုးမွှား​ရောဂါ​ကြောင့်မဟုတ်​သော၊ အခြား အ​ကြောင်းအရာ တခုခု အမှားရှိ​နေပြီလို့..။

အဲဒါနဲ့..ကိုတင်​ငွေရဲ့ ငရုတ်ပွခင်းကို ကွင်းဆင်းကြည့်ရှုကြပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်..

အပင်​လေး​တွေ၊ အသီးတန်းလန်းနဲ့ ညှိုး​နေပါတယ်။

တစ်ပင်နုတ်ကြည့်​တော့.. အစာစားမြစ်(အမြစ်​မွှေး)​ကောင်းတယ်၊ ​ရေ​သောက်မြစ် မဲပြီး ပုပ်​နေပါတယ်။

​နောက်ထပ် တစ်ပင်နုတ်ကြည့်တော့၊​ မြေကြီးနဲ့ထိတဲ့​နေရာမှာ ခါးရိ​နေတာ​တွေ့ရပါတယ်။

စာ​ရေးသူ အထက်မှာ​ဆွေး​နွေးတင်ပြခဲ့သလို

(Abiotic)လို့​ခေါ်တဲ့ သက်မဲ့​ကြောင့်ဖြစ်​သော အမှား ၂ ချက် ​တွေ့ရပါတယ်။

• ၁။ ပလတ်စတစ်အုပ်ပြီး အပင်မစိုက်မီတစ်ကြိမ်၊ အပင်စိုက်ပြီးတစ်ကြိမ်(​ဘောင်​ရေမြုပ်)​ရေအပြည့်သွင်းခြင်း
• ( Dripပိုက်မြှုပ် ​ရေသွင်းတာဖြစ်လို့၊ ​ဘောင်မြုပ်​ရေသွင်းစရာမလိုပါ)
• ၂။ ဓာတ်​မြေသြဇာ ​​ကျွေးနည်းစနစ်ပါ။ ပျိုးပင်စိုက်တဲ့အဝိုင်း​ပေါက်ထဲကို (အပင်ငယ်စဥ်မှ အသီးသီးချိန်အထိ) ဓာတ်​မြေသြဇာကို ​ဆေးဖျန်းပုံးထဲ ​ရေ​ဖျော်ပြီး​ နော်ဇယ်​ခေါင်းဖြုတ်လောင်းထည့်ခြင်း။

(ငရုတ်ပင်က ပင်စည်၊ အမြစ်နဲ့ ဓာတ်​မြေသြဇာ တိုက်ရိုက်ထိတာ မကြိုက်ပါ။)

အချုပ်ဆိုရ​သော်..

- သီးနှံပင်​တွေမှာ ပင်ညှိုး၊ ရွက်​ခြောက်၊ ရွက်​ပြောက်မြင်တိုင်း ​ရောဂါအမှတ်နဲ့ မှို​ဆေးအရင်မဖျန်းပါနဲ့။

- ပလတ်စတစ်​ဘောင်အုပ် စိုက်စနစ်မှာအစိုများပြီး၊ အပူရှိန်ပြင်းရင်၊ ​မြေတွင်းအပူချိန်(soil temperature)မြင့်ပြီး ခံနိုင်ရည်နည်းတဲ့အပင် အရင်ညှိုး​သေ​စေပါတယ်။

- ပိုက်လိုင်း​ဘောင်မြုပ်​ရေ​ပေးစနစ် (drip irrigation system)မှာ ဓာတ်​မြေသြဇာကို

​ရေပိုက်လိုင်းအတွင်း ထည့်​​ကျွေးစနစ်( Fertigation )နဲ့​ကျွေးတာက အပင်အတွက် အန္တရာယ်လည်းကင်း၊အကျိုးလည်းရှိ​စေပါတယ်။

(အပင်​ခြေကပ်ပြီး ဓာတ်​မြေသြဇာ ​ကျွေးနည်းစနစ် မပြုလုပ်သင့်ပါ)

​သို့​သော်..အဆင်​ပြေ၊ အလျဥ်းသင့်တဲ့ သီးနှံ​တွေလည်းရှိနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ..ခရမ်းချဥ်စိုက်​တောင်သူတစ်ဦးကို ​မေးကြည့်​​တော့ အပင်​သေတာမျိုးမရှိတာ​တွေ့ရပါတယ်။

ငရုပ်ပွသီးနှံက​တော့ အပင်နုတဲ့သဘာဝရှိ​တော့ အမှားမခံတာ​တွေ့ရပါတယ်.. ဆိုတဲ့အ​ကြောင်း.

အစိမ်း​ရောင်လမ်း မိတ်​ဆွေများ၊ ဗဟုသုတ အလို့ငှာ ​ရေးသား တင်ပြအပ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

​စေတနာ များစွာဖြင့်..

ဒို့ဦး​လေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။