မြန်မာနိုင်ငံဟာ စိုက်ပျိုး​ရေးနိုင်ငံဆို​သော်ငြားလည်း ​ရေအရင်းအမြစ်၊ နည်းပညာအရင်းအမြစ်၊လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးမှု အားနည်း​နေ​သေးတယ်ဆိုတာ ယ​နေ့ ​တောင်သူလယ်သမား​တွေရဲ့ လူမှုစီးပွား​ရေးဘဝကိုကြည့်တာနဲ့ သိမြင်နိုင်မှာပါ။

ဒီလိုအ​ခြေအ​နေမှာ ကမ္ဘာ့ရာသီဥတု ​ပြောင်းလဲမှု​တွေနဲ့ ရင်ဆိုင်​နေရခြင်း၊ နိုင်ငံ​ရေး ရာသီဥတု ​ဖောက်ပြန်ခြင်းတွေဟာလည်း မြန်မာ့လယ်သမား​တွေအတွက် နည်းပညာ၊ သွင်းအားစု၊ လုပ်အား၊အလုပ်ချိန်နဲ့ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းအားများ အခက်အခဲ​တွေ့​စေပါတယ်။

ဆရာဦးသာပို ဟော​ပြောပွဲမှာ ​ပြော​လေ့ရှိတာ သတိရမိတယ်။

"လယ်ယာလုပ်ရတာကလည်း...

• ရာသီဥတုက..​ဖောက်ပြန်
• တိုင်းပြည်က..ခ​လောက်ဆန်
• စီးပွား​ရေးသမား​တွေက... အ​ကောက်ကြံ
• အထွက်နှုန်း​တွေက...​နောက်ပြန်
• မိန်းမကလည်း....အ​ငေါက်ခံ...

ဆိုသလို..ဖြစ်​နေပြီ။

သင်္ကြန်ပိတ်ရက်မှာ... နား​နေရင်း မြန်မာ့လယ်ယာစိုက်ပျိုး​ရေးလုပ်ငန်းအ​ကြောင်း ​တွေး​နေမိပါတယ်။

"ဟလို...Green way မှာ ဆောင်းပါး​ရေးတဲ့ ဒို့ဦး​လေး..လားခင်ဗျာ"

"ဟုတ်ပါတယ်ဗျ၊ ဘာ အကူညီ​ပေးရမလဲဗျာ.."

"ကျ​နော်..ဧရာဝတီတိုင်း၊ ဟင်္သာတနယ်က တောင်သူကျော်ကိုမင်းပါ ။

ဆရာ​ရေ..ကျ​နော်သိချင်တာက...

စိုက်ပျိုး​ရေးပညာရှင်​တွေမှာ တချို့က ရိုးပြတ်​တွေကို မီးရှို့ပါ..တဲ့။

​နောက်တခါကျ​တော့ ရိုးပြတ်​တွေမီးမရှို့ပါနဲ့။ ​မြေဆီလွှာအာဟာရ​တွေ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါသတဲ့။

ကျ​နော်တို့ ​တောင်သူ​တွေက ဘယ်ဟာကိုလိုက်နာရမလဲ ဆရာ"...တဲ့။

​" နောက်ပြီး.... ရှိ​သေးတယ်.ဆရာ။

​နွေထယ်​ရေး မဖြစ်မ​နေခံ​ပေးပါ..တဲ့။

​ဟော..အခုကျ​တော့ ထယ်​ရေးမဲ့ စိုက်ပျိုး​ရေး(Zero tillage farming) ဆိုပြန်​ရော..ဆရာ။

ကျ​နော်က  မိုးစပါးမစိုက်ခင်၊ ရိုးပြတ်​တွေ မီးရှို့ချင်လို့ဆရာ..လုပ်သင့်/မလုပ်သင့် ,အဲဒါ​လေး.ရှင်းပြ​ပေး​စေချင်ပါတယ်" ဆိုပြီး ဖုန်းဆက်​မေးမြန်းလို့..ဒီစာ​လေးနဲ့ အ​ကြောင်းပြန်​ပေးလိုက်ပါရ​စေ။

စိုက်ပျိုး​ရေးနည်းပညာဆိုတာ အနားသတ်မရှိတဲ့ကောင်းကင်ပြင်ကြီးနဲ့ တူပါတယ်။

ဘယ်အရာမှ လှေနံဓားထစ် အ​သေမှတ်လို့ မရပါဘူး။

၁။ ရိုးပြတ်များကို မီးရှို့သင့်/မရှို့သင့်

အ​ခြေအ​နေ​ပေါ်မူတည်ပြီး လုပ်ငန်းနှစ်မျိုးစလုံးမှန်ပါတယ်။

" ရိုးပြတ်များကို မီးရှို့ပါ "ဆိုတာ...

• ပိုးမွှား​ရောဂါ အကြွင်းအကျန်များ​နေပြီး နှစ်စဉ်စိုက်ပျိုးလိုက်တိုင်း ပိုး/​ရောဂါ​ကြောင့် ဆုံးရှုံးမှု​တွေများ​နေတဲ့လယ်ယာ​မြေ..
• ဓာတု​ဆေး​တွေ အသုံးများလို့ ဓာတ်ကြွင်း​ရှောင်ချင်လို့ IPM(Integrated Pest Management) ဘက်စုံပိုးမွှားကာကွယ်နှိမ်နင်းနည်းကို အသုံးပြုလို၍ဖြစ်​စေ..
• စပါးပြီးစပါးကဲ့သို့ သီးလှည့်စိုက်ဖို့ အ​ခြေအ​နေမ​ပေး​သော လယ်ယာ​မြေမျိုးမှာဖြစ်​စေ...

အ​ရေး​ပေါ် ပိုးမွှား​ရောဂါ ကာကွယ်​ရေးရှု​ထောင့်အရ... ရိုးပြတ်မီးရှို့​ပေးရပါတယ်။

သာမန်အ​ခြေအ​နေမျိုးမှာ​တော့... ရိုးပြတ်​တွေကိုမီးမရှို့ဘဲ...

• ​မြေ​ဆွေးပြုလုပ်ပြီး​သော်လည်း​ကောင်း၊
• ထယ်ထိုးထွန်​မွှေပြီး​သော်လည်း​ကောင်း ​ဆွေး​မြည့်အောင်ပြုလုပ်ပြီး ​မြေဆီလွှာထိန်းသိမ်းသင့်ပါတယ်။

(အီးအမ်ဘိုကာရှီနည်းနဲ့ စနစ်တကျ​မြေ​ဆွေးပြုလုပ်သုံးစွဲနိုင်ရင်​တော့ အ​ကောင်းဆုံး​ပေါ့)

အဓိက,က​တော့ ​မြေကြီးထဲ အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုး​လေး​တွေ ရှင်သန်ပွားများနေမှ ရှင်သန်​သော​မြေ/ကျန်းမာ​သော​မြေဆီလွှာဖြစ်မှာကိုး..​နော့။

၂။​ နွေထယ်​ရေးခံ​ပေးပါ/ထွန်​ရေးမဲ့ စိုက်ပျိုးပါ

ဒီ ဖြစ်စဉ်​တွေမှာလည်း ထိုနည်းလည်း​ကောင်းပါပဲ။

​ဒေသ ​ရေ​မြေရာသီဥတုအ​ပေါ်မူတည်ပြီး မဖြစ်မ​နေ လိုက်နာကျင့်သုံးရပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းကဲ့သို့ တနှစ်ပတ်လုံး မိုး​ရေချိန်၂၅-၃၀ လက္မလောက်ရတဲ့ မိုးနည်း​ရေရှား​ဒေသအတွက်၊ ​မြေအစိုဓာတ် ကြာရှည်ထိန်းထားနိုင်ဖို့/ရှားပါးမိုး​ရေ​လေးကို ထိန်းထားနိုင်ဖို့ဆိုရင်၊​နွေထယ်​ရေးခံထားမှ၊ ​နောက်စိုက်မည့်သီးနှံအောင်မြင်နိုင်မှာပါ။

ထွန်​ရေးမဲ့(Zero tillage) စိုက်နည်းဆိုတာက​တော့...

​သြဂဲနစ်စိုက်ပျိုး​ရေးရဲ့အနှစ်သာရလို့ ဆိုချင်ပါတယ်။

ထယ်ထိုး/ထွန်​မွှေလိုက်တာနဲ့ မြေကြီးထဲက...

မိုက်ခရုပ်​လေး​တွေ အနည်းနဲ့အများ ထိခိုက်​သေဆုံးနိုင်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ​​မြေသားပျက်စီးခြင်း၊ အစိုဓာတ်ဆုံးရှုံးခြင်း စတဲ့သီးနှံပင်အတွက် ဆိုးကျိုး​တွေ ရရှိ​စေနိုင်လို့ပါ။

သို့​သော်...

​နေရာမ​ရွေး၊​ ဒေသမ​ရွေး ထွန်း​ရေးမဲ့စိုက်စနစ် ပြုလုပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။

သို့ပါ၍ စိုက်ပျိုး​ရေးနည်းပညာများကို တရား​သေမှတ်လို့ မရနိုင်လို့ 'အနားသတ်မရှိတဲ့ ​ကောင်း ကင်'  လို့ တင်စားဖော်ပြ​ပေးလိုက်ရတာပါ။

ဟင်္သာတမြို့နယ်က တောင်သူကို​ကျော်ကိုမင်းနဲ့တကွ အစိမ်း​ရောင်လမ်း စာဖတ်ပရိတ်သတ်များ

စိုက်ပျိုး​ရေးသုတ၊ ရသ တခုခု ရရှိပြီး သီးနှံအထွက်တိုးကြပါ​စေ​ကြောင်း ဆုမွန်​ကောင်း​တောင်း​ပေးလိုက်ပါတယ်။

ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါ​စေ...

​စေတနာများစွာဖြင့်...

ဒို့ဦး​လေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။