ရေဝပ်တဲ့နေရာတွေပဲရှိနေလို့ စိုက်ပျိုးမယ့်နေရာ အခက်အခဲဖြစ်နေလား?

ဒီလို ရေဝပ်လေ့ရှိတဲ့ လယ်ယာမြေတွေမှာတောင် ဝင်ငွေ မပြတ်ရရှိစေမယ့် အထူးစိုက်ပျိုးနည်းစနစ်တစ်ခုကို Green Way ကနေ မျှဝေပေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ကုန်းတစ်ပိုင်း ရေတစ်ပိုင်း လုပ်ကိုင်ရတဲ့ "ဆော်ဂျန် (Sorjan) စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သမိုင်းကြောင်းနှင့် မူရင်းအစ 

ဆော်ဂျန် (Sorjan) ဆိုတာ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ ဂျာဗားကျွန်းကနေ စတင်ခဲ့တဲ့ ရှေးရိုးရာ စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ရေကြီးရေလျှံလေ့ရှိတဲ့ ဒေသတွေနဲ့ ရေဝပ်ဧရိယာတွေမှာ မြေနေရာကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချနိုင်ဖို့ တီထွင်ခဲ့ကြတာပါ။ ယခုအခါမှာတော့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ ဗီယက်နမ်စတဲ့ နိုင်ငံတွေက ရေဝပ်ဒေသတွေမှာပါ ဒီစနစ်ကို အောင်မြင်စွာ ကျင့်သုံးပြီး အကျိုးအမြတ်တွေ ရရှိနေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာမြန်မာနိုင်ငံက ဧရာဝတီတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်းနဲ့ မွန်ပြည်နယ်လို မိုးများပြီး ရေဝပ်လေ့ရှိတဲ့ ဒေသတွေအတွက် အလွန်သင့်တော်တဲ့ နည်းစနစ်တစ်ခုပါ။

ဘယ်လိုပြင်ဆင်ရမလဲ? (မြေပြုပြင်ခြင်း) 

ဒီစနစ်ရဲ့ အဓိက သဘောတရားကတော့ ရေဝပ်နေတဲ့ မြေပြင်ကို "ဘောင်တင်ခြင်း" (Raised Beds) နဲ့ "ရေမြောင်းတူးခြင်း" (Trenches/Furrows) တစ်လှည့်စီ ပြုလုပ်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ရေမြောင်းတူးခြင်း - မိမိစိုက်ခင်းမှာ ရေမြောင်းတွေကို အရင်တူးရပါမယ်။ တူးလို့ရလာတဲ့ မြေကြီးတွေကို ဘေးမှာ ဘောင်အဖြစ် ပြန်ဖို့ရပါမယ်။

ဘောင်တင်ခြင်း (ကုန်းတစ်ပိုင်း ရေတစ်ပိုင်း စနစ်) - တူးဖော်ရရှိတဲ့ မြေတွေနဲ့ ရေမတက်နိုင်တဲ့ အမြင့်အထိ ဖို့ပေးရပါမယ်။ အကောင်းဆုံး အချိုးအစားအနေနဲ့ ဘောင်အကျယ်ကို ၆ ပေ မှ ၁၀ ပေ အထိထားရှိပြီး၊ အမြင့်ကို အနည်းဆုံး ၄ ပေ မှ ၅ ပေ ခန့် အထိ မြှင့်တင်ဖော်ဆောင်သင့်ပါတယ်။ ဘောင်ပေါ်မှာ သီးနှံတွေ စိုက်ပျိုးမှာဖြစ်လို့ မြေဆွေး၊ နွားချေးစတဲ့ သဘာဝမြေသြဇာတွေကို ထည့်သွင်းပြီး မြေပြုပြင်ပေးရပါမယ်။

ဘာသီးနှံတွေ စိုက်ပျိုးသင့်လဲ?

ဆော်ဂျန်စနစ်ရဲ့ အားသာချက်ကတော့ မြေတစ်နေရာတည်းမှာ သီးနှံရော၊ သားငါးမွေးမြူရေး တွဲဖက်လုပ်နိုင်တာပါ။

ဘောင်ပေါ်တွင် (ရေမဝပ်သောနေရာ): ခရမ်းချဉ်၊ ငရုတ်၊ ရုံးပတီ၊ ပဲတောင့်ရှည်၊ ဘူး၊ ရွှေဖရုံ၊ သခွား၊ မုန်ညင်း၊ ကန်စွန်းရွက် (ကုန်း) စတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ငှက်ပျော၊ သင်္ဘောနဲ့ အုန်း စတဲ့ နှစ်ရှည်သီးနှံပင်တွေကိုပါ ထည့်သွင်းစိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။

ရေမြောင်းထဲတွင် (ရေဝပ်သောနေရာ): ရေကြိုက်တဲ့ ကန်စွန်းရိုးနီ၊ ပိန်းဥ၊ ကြာဆွယ် စတာတွေ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် မြောင်းထဲမှာ ငါးပုဇွန်မွေးမြူတာ၊ ဘဲမွေးမြူတာမျိုးပါ တွဲဖက်လုပ်ကိုင်နိုင်တာမို့ ဝင်ငွေလမ်းကြောင်း ပိုများစေပါတယ်။

နေရာချွေတာပြီး အကျိုးများစေမယ့် နွယ်ပင်စင်ထိုးနည်း 

သခွား၊ ဘူး၊ ရွှေဖရုံ စတဲ့ နွယ်ပင်တွေကို စိုက်ပျိုးတဲ့အခါ ပိုက်ကွန် (သို့မဟုတ်) စင်တွေကို ရေမြောင်းပေါ် အုပ်မိုးပြီး ဆောက်လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းအားဖြင့် အောက်ပါအကျိုးကျေးဇူးတွေကို ထပ်ဆောင်းရရှိစေပါတယ်။

မြေနေရာ ပိုမိုအသုံးချနိုင်ခြင်း - နွယ်ပင်တွေက ရေပြင်ပေါ်မှာ ဖြာထွက်သွားတဲ့အတွက် ဘောင်ပေါ်က မြေနေရာလွတ်တွေမှာ အခြား ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ထပ်မံတိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါတယ်။

ငါးကန်အတွက် အကျိုးပြုခြင်း - နွယ်ပင်တွေက ရေပြင်ကို အရိပ်အာဝါသ ပေးတဲ့အတွက် ပူပြင်းတဲ့အချိန်တွေမှာ ရေအပူချိန် မြင့်တက်လာမှုကို ဟန့်တားပေးပြီး ငါးတွေအတွက် နေချင့်စဖွယ် ဂေဟစနစ်ကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ ရေငွေ့ပျံခြင်းကိုလည်း သိသိသာသာ လျော့ကျစေပါတယ်။

အသီးအပုပ်အနာ ကင်းဝေးခြင်း - အသီးတွေက လေထဲမှာ တွဲလောင်းကျနေတဲ့အတွက် မြေကြီးနဲ့မထိဘဲ လေဝင်လေထွက် ပိုကောင်းစေကာ အပုပ်အနာကင်းပြီး အထွက်နှုန်း ပိုကောင်းစေပါတယ်။

ဘာတွေ ဂရုစိုက်သင့်လဲ?

ဓာတုဆေးများ အထူးရှောင်ကြဉ်ရန် - ရေမြောင်းထဲမှာ ငါး (သို့မဟုတ်) ဘဲ ထည့်သွင်းမွေးမြူထားတာဖြစ်တဲ့အတွက်၊ အပင်တွေအတွက် ဓာတုပိုးသတ်ဆေးနဲ့ ဓာတုမြေသြဇာ သုံးစွဲခြင်းကို လုံးဝ ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။ သဘာဝပိုးသတ်ဆေးနဲ့ သဘာဝမြေသြဇာ (EM, ဘိုကာရှီ) တွေကိုသာ အသုံးပြုပေးပါ။

မြေတိုက်စားမှု ကာကွယ်ရန်နှင့် သဘာဝမြေဆွေးပြုလုပ်ရန် - မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းချိန်မှာ မြေသားဘောင်တွေ ရေစားပြီး ပြိုကျတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘောင်ဘေးပတ်လည်က မြက်တွေကို ပြောင်စင်အောင် မရှင်းလင်းပစ်ဘဲ မြေတိုက်စားမှု သက်သာအောင် ချန်ထားပေးပါ။ ထိုမြက်များကို မကြာခဏ ရိတ်သိမ်းပြီး ဘောင်ပေါ်ရှိ အပင်များအတွက် သဘာဝမြေဆွေးအဖြစ် ပြန်လည်ထည့်သွင်းပေးခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာကို အထူးကောင်းမွန်စေပါတယ်။

ရေသွင်းရေထုတ် စီမံခြင်း -  မြောင်းထဲမှာ ရေအမြဲရှိနေစေဖို့နဲ့ လိုအပ်တာထက် ရေပိုမလျှံသွားစေဖို့ ရေပိုထုတ်ပေါက်၊ ရေသွင်းပေါက်တွေကို သေချာစီမံထားရပါမယ်။

ဆော်ဂျန် (Sorjan) စနစ်ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးများ 

၁။ ဂေဟစိုက်ပျိုးရေးစနစ် (Agro-ecology) နှင့် ကိုက်ညီခြင်း - သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေရှိတဲ့ စနစ်ဖြစ်လို့ ဂေဟစနစ်ကို မပျက်စီးစေဘဲ တောင်သူတွေအတွက် ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ စိုက်ပျိုးရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။ 

၂။ ရာသီမရွေး ဝင်ငွေရရှိခြင်း - မိုးတွင်းရေကြီးချိန်မှာတောင် ဘောင်ပေါ်က ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ခူးဆွတ်ရောင်းချနိုင်ပါတယ်။ 

၃။ မြေဆီလွှာ ဖွံ့ဖြိုးခြင်း - မြောင်းထဲက ရေမှော်တွေ၊ နုန်းတွေ၊ ငါး/ဘဲ အညစ်အကြေးတွေနဲ့ ရိတ်သိမ်းထားတဲ့ မြက်တွေကို ဘောင်ပေါ်တင်ပေးခြင်းဖြင့် သဘာဝမြေသြဇာ အလကားရရှိစေပါတယ်။ 

၄။ စားနပ်ရိက္ခာ ဖူလုံခြင်း - နေရာတစ်ခုတည်းကနေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံ၊ စပါး၊ ငါး စသဖြင့် စုံလင်စွာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။ 

၅။ ရေကို အကျိုးရှိရှိ သုံးနိုင်ခြင်း - နွေရာသီ ရေရှားချိန်မှာ မြောင်းထဲမှာ သိုလှောင်ထားတဲ့ ရေကိုသုံးပြီး ဘောင်ပေါ်က အပင်တွေကို ရေလောင်းနိုင်ပါတယ်။

တောင်သူဦးကြီးတို့ရေ... ရေဝပ်လို့ မြေလွတ်ထားရမယ့်အစား သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့လည်း ကိုက်ညီ၊ ဝင်ငွေလည်း တိုးစေမယ့် ဒီဆော်ဂျန်နည်းစနစ်လေးကို စမ်းသပ်လုပ်ကိုင်ကြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။ အခက်အခဲ တစ်စုံတစ်ရာရှိရင်လည်း Green Way ရဲ့ အမေးအဖြေကဏ္ဍကနေ အချိန်မရွေး ဝင်ရောက်မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။