အင်္ဂလိပ်အမည် - Leaf Crinkle Virus

ရောဂါလက္ခဏာ

• ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ အပင် ၃၅ ရက်သား အရွယ်ခန့်မှာ ဒီ​ရောဂါဖြစ်တတ်ပါတယ်။
• အသိသာဆုံး အပင်ပြလက္ခဏာက​တော့ အ​ပေါ်ရွက်​လေး​တွေ အနားတွန့် ရှုံ့လာတယ်၊ အရွက်ပြားကြီးပြီး အသားထူလာတယ်။
• အရွက်အ​ရောင် စိမ်း​ဖျော့​ဖျော့​ ဖြစ်လာပြီး မူမမှန်အရွက်ပုံစံ ​တွေ့ရပါတယ်။
• အရွက်တွေမှာ နိုက်ထရိုဂျင်ဓာတ်များတဲ့လက္ခဏာ၊ နိုက်ထရိုဖီ​နော ​ဟော်မုန်းများများ ဖျန်းမိတဲ့ လက္ခဏာ​တွေနဲ့ ဆင်တူပါတယ်။
• အရွက်​အောက်ဖက် ရွက်ကြော​လေး​တွေ နီညို​ရောင်သန်းပြီး အဆစ်ကြား တိုတတ်ပါတယ်။

ရောဂါဖြစ်ရခြင်းအ​ကြောင်းရင်း

စုပ်စားပိုး​တွေကတဆင့် ​ ဗိုင်းရပ်စ်​ရောဂါ ကူးစက်​စေတယ်ဆို​သော်ငြားလည်း..

• မူလအ​ကြောင်းရင်းကတော့ မျိုး​စေ့​ဆောင်​ရောဂါ (seed borne) ဖြစ်ပါတယ်။
• မျိုး​​စေ့​တွေကို ကြုံရာကျပန်း စိုက်လိုက်ခြင်းဟာ... ရောဂါရ​စေတဲ့ အဓိက အ​ကြောင်းရင်းပါ။

ပဲအရွက်တွန့်ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါကို ​နောက်ဆက်တွဲ ပျံ့​နှံ့စေတဲ့ စုပ်စားပိုး​တွေက​တော့...

• ပျပိုး(Aphis Craccivora )(Aphis gossypii)
• ယင်ဖြူ (Bemisia  tabacci)
• ရွက်စားကျိုင်း (Hemosepilacha  dodecastigma ) ​တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ရာသီဥတု မျက်နှာသာ​ပေးမှု၊ ပဲမျိုး​စေ့ရဲ့ ​ခံနိုင်ရည်ရှိမှုတွေပေါ် မူတည်ပြီး ​ရောဂါကျ​ရောက်မှု အနည်းအများ ကွာခြားတတ်ပါတယ်။

ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ

၁။ စိုက်ပျိုး​ရေးနည်းလမ်းဖြင့်ကာကွယ်ခြင်း

• ရောဂါကင်း​သော/​မျိုး​စေ့ဌာနရဲ့ထောက်ခံချက် ပါဝင်​သော မျိုး​စေ့များကိုအသုံးပြုပါ။
• ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါဒဏ် ခံနိုင်​သောမျိုးကို အသုံးပြုပါ။
• မိမိစိုက်ခင်းကို အမြဲမပြတ် ကြည့်ရှုစစ်​ဆေးပါ။
• ရောဂါလက္ခဏာ စ​တွေ့ပါက ချက်ချင်းနုတ်ယူဖယ်ရှားပါ။
• စိုက်ခင်းအတွင်းနဲ့ ကန်သင်း​ပေါ်ရှိ ​ပေါင်းပင်များကို အချိန်မီ ရှင်းလင်းပါ။
• စုပ်စားပိုးများကူးစက်မှု ဟန့်တားရန် ပဲခင်းအတွင်း ​ပြောင်း၊​ ပြောင်းဖူး၊ ​​နေကြာ သီးနှံတမျိုးမျိုးကို တန်းကြဲစနစ်ဖြင့် သီးညှပ်စိုက်ပါ။
• ​ရောဂါရစိုက်ခင်းမှ ရိုးပြတ်အကြွင်းအကျန်များကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပါ။

၂။​ အော်ဂဲနစ်နည်းဖြင့်ကာကွယ်ခြင်း

ဗိုင်းရပ်စ်သယ်​ဆောင်​စေ​သော စုပ်စားပိုးများကာကွယ်ရန်အတွက်...

• ဆူဒိုမိုနပ်စ် ဖလူအိုရက်ဆင် ဘက်တီးရီးယား(Pseudomonas  fluorescens)ကို မြေပြင်ဖျန်းခြင်း၊ အရွက်ဖျန်း​ပေးခြင်း
• ဂရိုးမက်စ် မျိုး​စေ့လူးနယ်ဆေး လူးနယ်စိုက်ပျိုးခြင်း
• မာဗယ်လ်ပန်း (Mirabilis jalapa)
• စက္ကူပန်း​လေး (Catharanthus  roseus)
• စက္ကူပန်းကြီး (Spectabilis.)
• ပရန္နဝါပင် (Boerhaavia)
• တမာ (Azadirachta  indica)

စသည့်အပင်များမှ ကြိတ်ရည်ကို ရေ ၂၀ လီတာလျှင် ၆၀ စီစီ နှုန်းဖြင့် ဖျန်း​ပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးပါ။

၃။ ဓာတုနည်းဖြင့် ကာကွယ်ခြင်း

ဗိုင်းရပ်​စ်ရောဂါဖြစ်သည့်အတွက် ဓာတု​ဆေးဖြင့် တိုက်ရိုက်နှိမ်နင်းရန် ​ဆေးမရှိပါ။

သို့​သော် ကူးစက်မှုကို တားဆီးရန်အတွက်..

• အေမီဒါကလိုပရစ်(Imidacloprid) ပါဝင်​သော မျိုး​စေ့လူး​ဆေး (#အင်​ဒေါင်း လူးနယ်​ဆေးကို တဧက/၁ ထုပ်) အသုံးပြုပါ။

အပင် ၁၅ ရက်သားမှစ၍...

• အဆီတာမီပရစ်/ သိုင်ယာမီသိုဇင်/ပိုင်မက်ထရိုဇင်း/ဖစ်ပရို​​နေး..စ​သော  ပင်လုံးပျံ့အာနိသင်ရှိ ပိုးသတ်​ဆေး ​အေအိုင်များကို အလှည့်ကျ ၇-၁၀ ရက်ခြားဖျန်းပါ။

(အပင်အ​ခြေအ​နေ/ရာသီဥတု အ​နေအထားကြည့်ပြီး လိုအပ်သလို ချိန်ဆ အသုံးပြုပါ)

(မှတ်ချက်။  ။ တူး-ဖိုးဒီ (2-4D )နဲ့ Triazine(ထရိုင်ယာဇင်း)  ​ပေါင်းသတ်​ဆေး အသုံးပြုခြင်းသည်​ရောဂါပျံ့နှံ့နှုန်းကို တိုးပွား​စေပါသည်။)

Source>> TNAU  AGRITECH PORTAL

-Urdbean leaf crinkle virus(ULCV)

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။