ပဲတီစိမ်းစိုက်​တောင်သူများ အထူးသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ​အောက်ပိုင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ ခရမ်း၊ သုံးခွ၊ သက္ကလ နယ်​မြေများ၊ ဧရာဝတီတိုင်း အချို့​ဒေသများ၊ ပဲခူးတိုင်း၊ သနပ်ပင်မြို့နယ် ​ဒေသများမှာ ပဲပင်များ တဖြည်းဖြည်း ညှိုး​ခြောက်​ပြီး အကွက်လိုက်သေသွားတဲ့ ပြဿနာတွေ အများဆုံး​တွေ့ရပါတယ်။

သိသာထင်ရှား​စေတာက​တော့...

မျိုး​စေ့နှုန်း တစ်တင်းနှုန်းနဲ့အထက် သုံး​နေရခြင်းဟာ အပင်​ကွက်ကြားသေလို့  ကာမိ​အောင် မျိုးစေ့ ပိုကြဲ​နေရခြင်းပါ။

ကဝမြို့နယ်က ​​ခေတ်မီလယ်သမားတဦးဖြစ်တဲ့ ကိုခိုင်​ဇော်ကတော့...

"မျိုး​​စေ့နှုန်းက​ အရင်က ၈ ပြည် - ၁၀ ပြည်(၈ လုံးကိုက် -ပြည်) ကြဲရာကနေ ခုက အပင်​တွေ အ​သေများလာ​တော့ ဒီနှစ်  ၁၆ ပြည်လောက်ကြဲ​နေရတယ်"  လို့ ဆိုလာပါတယ်။

အုန္နဲရွာက ​နောက်ထပ်တောင်သူကြီးတ​ယောက်ဖြစ်တဲ့  ဦးခင်ဝမ်းကလည်း...

စာ​ရေးသူ ကွင်းဆင်းရင်းနဲ့ သူ့တဲ အလည်​ရောက်ရင်း စကားစပ်မိတော့...

" ပဲပင်​လေး​တွေက စထွက်လာတုန်းတော့ စိမ်းစိုလှပနေပြီး ၁၅-၂၀ ရက်သား​ရောက်​ရင်တော့ အရွက်​လေး​တွေ ဝါ၊ အောက်ရွက်​တွေ​ခြောက်၊ တဖြည်းဖြည်း ​သေကုန်​ရော. ဆရာ​ရေ..အဲဒါဘာဖြစ်လို့ပါလဲဆရာ" တဲ့။

"မှိုသတ်​ဆေး ​တွေ​ရော မဖျန်းဘူးလား..ဦး​လေး..." ဆို​တော့..

"ဘယ်​နေမလဲ..ဆရာ...

မှိုသတ်​ဆေး​တွေ စုံ​နေ​အောင်ဖျန်းတာ၊ အ​သေမရပ်ဘူးဆရာ​ရေ..."တဲ့။

စာ​ရေးသူလည်း... သာမန် ခါးရိ/ညှိုး​သေ​ လို့မှတ်ပြီး... မှိုသတ်​ဆေး​တွေ ညွှန်​တော့မလို့...

​တောင်သူ့အသံ ကြားလိုက်​တော့မှ..ဒီပြဿနာဟာ.. မြေဆီလွှာရဲ့ ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်တယ်..လို့ ​တွေးမိသွားတယ်။

ဆိုတော့ကာ... ကဲ..ဦးခင်ဝမ်း​ရေ..

ကျ​နော်ထင်တာမမှားဘူးဆိုရင်..ဦး​လေး ​မြေကြီး​တွေ

ပျက်​နေပြီ။ လာ..ကျ​နော်ပြမယ်..ဆိုပြီး

စာ​ရေးသူပါလာတဲ့ pH မီတာ​လေးနဲ့ အစိုဓာတ်များတဲ့​နေရာ​ ၅ ​နေရာ တိုင်းကြည့်ပါတယ်။

ပျမ်းမျှ.... ၃.၈ ပဲရှိတယ်။ ​တွေ့လား ဦး​ခင်ဝမ်း... မြေကြီးက အက်ဆစ်ဆန်​နေပြီ။

မြေချဉ်ခြင်းနှင့် ပဲ​ပင်သေ ပြဿနာ...

တောင်သူ ။  ။ ​မြေ​တွေချဉ်တာနဲ့ ပဲပင်​သေတာ ဘယ်လို သက်ဆိုင်တာလဲဆရာ..

ဒို့ဦး​လေး။   ။ ဒါ..​မေးသင့်တဲ့​မေးခွန်းပါပဲ...

အရင်ဦးဆုံး ​မြေချဉ်/ငန် pHအ​ကြောင်း နည်းနည်းရှင်းပြမှဖြစ်မယ်။

pH မှာကိန်းဂဏန်းအရ ၀-၁၄ အထိ ရှိတယ်။ pH-7 ဆိုရင် သမမျှတမှု သင်္ကေတ(Neutral point)..ဖြစ်ပြီး pH -7 ထက် များရင်တော့ ​မြေငန်၊  pH-7 ထက် နည်းရင်တော့ ​မြေချဉ်တယ်လို့ မှတ်ပါ။

အနည်းဆုံး pH 6 နဲ့ 8 အကြားမှာ ရှိ​နေမှ ​မြေမှန်တယ်လို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။

ဆို​တော့ကား..

အခုနက ​မေးခွန်းပြန်​ကောက်ရရင်..

​မြေချဉ် (pH-5​ အောက်) ရင် ​မြေကြီးထဲမှာရှိနှင့်ပြီးသား ​မြေ​ဆောင်မှို​ရောဂါ(Soil borne diseases)​တွေကို ပိုမိုပွားများ​စေပါတယ်။

​နောက်တခုက ​မြေချဉ်ရင် ​မြေကြီးထဲ ​ဖော့စ်ဖရပ်၊ ပိုတက်စီယံ၊ ကယ်လ်စီယံ စ​တဲ့ ဓာတ်ဖိုအိုင်းယွန်း​တွေကို အပင်က မစားနိုင်​အောင် ထိန်းချုပ်ခံရခြင်းပါ။

​တောင်သူ။    ။ ​သြော်..ဒါ​ကြောင့် ပဲပင်​တွေက အာဟာရချို့တဲ့သလို စဖြစ်လာတာကိုးဆရာရဲ့။

"ဒါ​ပေမဲ့..မှိုသတ်​ဆေးဖျန်းရက်နဲ့ ဘာလို့ ဆက်​သေရတာလဲ ဆရာ၊ အဲဒါလည်း ရှင်း​ပေးပါဦး" 

ဒို့ဦး​လေး။   ။ ​မြေ​ဆောင်မှို​ရောဂါ​တွေမှာ  မှိုသတ်​ဆေးနဲ့ နှိမ်နင်းရခက်တဲ့ ​ရောဂါ​တွေရှိတယ်  ဦးခင်ဝမ်းရဲ့။

ဥပမာ.. ဖျူ​ဆေရီယံ ခါးရိ​ရောဂါနဲ့ Rhyzoptonia လို့ ​ခေါ်တဲ့ အမြစ်​ခြောက်​ဆွေး ​ရောဂါတွေဟာ ကြိုတင်ကာကွယ်နည်းနဲ့သာ အဆင်​ပြေပြီး၊ ကုသဖို့ခဲယဉ်းတဲ့မှိုအမျိုးအစား​တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

​တောင်သူ။   ။ မှိုသတ်​ဆေး​တွေက မစွမ်းဘူးလားဆရာ...။

ဒို့ဦး​လေး ။   ။ မှို​ဆေး​တွေက မစွမ်းလို့​တော့မဟုတ်ပါဘူး၊ မှို​ရောဂါ​တွေက ​ရေ​သောက်မြစ်က​နေတဆင့် ​ရေ​ကြောစည်းထဲ ဝင်တိုက်ခိုက်တာရယ်၊ မှိုသတ်​ဆေးက ​ရောဂါရှိတဲ့ဆီကို မ​ရောက်နိုင်တာလည်းပါလို့ မထိ​ရောက်တာပါ။

ကိုခိုင်​ဇော်။   ။ ဒါဆိုရင် ဒီပြဿနာရဲ့ ​သော့ချက်က မြေကြီးပြင်ဖို့အဓိက​ပေါ့ဆရာ.​..နော။

ဒို့ဦး​လေး  ။ သိပ်မှန်တာ​ပေါ့ ကိုခိုင်​ဇော်ရေ။ ကျ​နော်အဓိကပြောချင်တာ  အဲဒါပဲ။

​တောင်သူအများစုက  ​#မြေကိုမပြင်ဘဲ #အပင်ကိုပြင်​နေသမျှ လိုရာပန်းတိုင်နဲ့ ​ဝေး​နေဦးမှာပဲဗျ။

ပဲပင်​ကွက်​သေ​တွေကို ဘယ်လို​ကျော်လွှားရမလဲ

​တောင်သူ။    ။ ကျ​နော့ကို ရှင်း​အောင်​ပြောပြခဲ့ပါဆရာ။ လာမယ့်နှစ် ဒီလိုမဖြစ်​အောင် ဘယ်လို ကာကွယ်လုပ်​ဆောင်ရမလဲ..ဆိုတာ..

ဒို့ဦး​လေး ။   ။ သတ္တဝါတိုင်းမှာ အ​မေ တွေရှိကြသလို၊ ပြဿနာတိုင်းမှာလဲ..အ​ဖြေ​တွေရှိပါတယ် ဦးခင်ဝမ်းရယ်။

လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

​တောင်သူ။    ။ မလုပ်လို့မရ​တော့ဘူးဆရာ.. အနာတခြား၊ ​ဆေးတခြားဖြစ်ပြီး ကြာရင်  လယ် သမား​တွေ ဆေးဖိုးနဲ့ မွဲလိမ့်မယ်။

ဒို့ဦး​လေး။    ။အ​ကြောင်းမ​ကောင်းခဲ့လို့ အကျိုးမ​ကောင်းတာဆို​တော့ ဖြစ်ရခြင်းအ​ကြောင်းရင်း​တွေကို ​ဖြေရှင်းလိုက်ရုံပါပဲ။ ဆိုတော့...

• သဘာဝ​မြေ​ဆွေးများများ(ချနိုင်သ​လောက်များများ)ထည့်ပါ။
• ၁ ဧက အတွက် မ​ဖောက်ထုံး ၅၀ ကီလို ၁၀ အိတ်နှုန်း ၃ နှစ်ဆက်တိုက်ထည့်ပါ။
• ထယ်​ရေး၊ ထွန်​ရေး နက်နက်ညက်ညက် ပြုပြင်ပါ။

မျိုး​ကောင်းမျိုးသန့် အသုံးပြုပါ

မစိုက်မီ မျိုး​စေ့ကို ​ဆေးလူးစိုက်ပါ။

#အင်​ဒေါင်း(မက်တလက်ဇီး+​အေမီဒါ)

(မက်တလက်ဇီးသည်၊အမြစ်ပုပ်​ရောဂါအတွက်အ​ကောင်းဆုံး လူးနယ်​ဆေးဖြစ်ပြီး မြေကြီးအတွင်း ကြာရှည်စွာ​နေနိုင်ပါသည်။)

သို့မဟုတ်

ထရိုင်ကိုဒါးမား/ ရိုင်ဇိုဘီယံ လူးနယ်စိုက်ပါ။

ပေါင်းသတ်​ဆေး ဓာတ်ကြွင်းများက၊ ​မြေကြီးကို ပိုချဉ်​စေ/ပိုပျက်​စေပါတယ်။

မြေကြီး အတွင်း၊ ဓာတ်ကြွင်းများ​လျော့ပါး​စေရန် အီးအမ် ဘိုကာရှီကဲ့သို့ ​မြေတွင်းအကျိုးပြု မိုက်ခရုပ်များ ​မွေးမြူပါ။

ကဲ..ဘယ်နှယ့်လဲ... ဦးခင်ဝမ်း..လုပ်နိုင်ပါ့မလား။

တောင်သူ။   ။ ဖြစ်​အောင်လုပ်ရမှာ​ပေါ့  ဆရာရယ်။

အခုလို စိတ်ရှည်လက်ရှည် ရှင်းပြ​ပေးတာကိုပဲ​ကျေးဇူးတင်ပါတယ်..ဆရာ..

ဒီ​ဆောင်းပါး​ရေးဖြစ်​အောင် အစစ ကူညီ​ပေးခဲ့တဲ့ ကဝမြို့နယ်၊ အုန္နဲရွာမှ ကိုခိုင်​ဇော်နဲ့ ဦးခင်ဝမ်းကိုကျေးဇူးတင်ပါ​ကြောင်းနဲ့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါ​စေ​ကြောင်း ဆု​တောင်း​မေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။

ဒို့ဦး​လေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။