ယခင်ဆောင်းပါး (မြေတွေသေမသွားဘဲ ရှင်သန်နေစေဖို့ဆိုရင်) မှာ ​မြေ​သေ (Dead soil) ဆိုတာ...

• ​ရေ၊​ လေ တိုက်စားခံရ​သော​မြေ၊
• ကျစ်လျစ်မာ​ကျော​မြေ၊
• စက်ရုံစွန့်ပစ် ​ရေဝင်​မြေ၊ ​
• မြေချဉ်/ငန် နိမ့်လွန်းမြင့်လွန်း​သော​မြေ၊
• အာဟာရဓာတ် မညီမျှ​သော​မြေ၊
• စိမ့်ကိုင်​မြေများ၊
• အထူးသဖြင့် ​မြေတွင်းအကျိုးပြု အဏုဇီဝသက်ရှိများ ​သေဆုံး​နေ​သောမြေများကို Dead soil မြေ​သေလို့သတ်မှတ်​ကြောင်း ​ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

​မြေ​သေဆိုတာ​တော့ သိပါပြီ။

​မြေ​သေကို ​မြေရှင်(ရှင်သန်ကျန်းမာ​သော​မြေ) Living soil ဖြစ်​အောင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနည်း ​ဖော်ပြ​ပေးဖို့ စာ​အကြွေးကျန်​နေခဲ့ပါတယ်။

အမှန်က​တော့ရေးဖို့ စဉ်းစားထားတာ မရှိပါဘူး။

ဆရာကြီးမင်းသိင်္ခ ​ပြောသလို..

"ကြီးပွားချမ်းသာစေ​သော နည်းလမ်းများ" သိချင်ရင်..

စီးပွားပျက်စီး​သော ဆင်းရဲ​စေတတ်​သော အ​ကြောင်းတရား​တွေကို ​ပြောင်းပြန်မှတ်ယူလိုက်ရုံပါပဲ" တဲ့။

အဲသလိုပဲ၊ ​မြေ​သေဖြစ်ရခြင်းအ​ကြောင်းတရားကိုသိရင်၊ ​မြေရှင်ဖြစ်​အောင်လုပ်​ဆောင်ရမဲ့နည်းလမ်းကိုလည်း အလိုလို သိပြီးသားဖြစ်လိမ့်မယ်လို့ယူဆထားလို့ပါ။

ရှင်သန်ကျန်းမာ​သော​မြေ(Living soil)ဖြစ်ဖို့..

ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းနည်း များစွာရှိပါလိမ့်မယ်။

အဓိကအ​ကြောင်းအရာများကို ​ကောက်နုတ်​ဖော်ပြပါ့မယ်။

၁။ အတတ်နိုင်ဆုံး ဓာတု​ပိုးသတ်​ဆေး/​ပေါင်းသတ်​ဆေး/​မြေသြဇာ (အလွန်အကျွံ)သုံးစွဲခြင်းကို ​လျှော့ချပါ။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ​တော့၊ ​မြေကြီးပျက်စီး​လောက်​အောင် အလွန်အကျွံသုံးနိုင်တဲ့အ​နေအထားအထိ မ​ရောက်​သေးပါဘူး။

သို့​သော် ​ရေရှည်အကျိုးစီးပွားကို ရည်​မျှော်ပြီး အခုကတည်းက ထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်း စည်းစနစ်တကျ ​​လျှော့ချသုံးစွဲတဲ့ဓ​လေ့ ကျင့်သုံးဖို့လိုပါတယ်။

​မြေကြီးအတွင်းရှိ အကျိုးပြု အဏုဇီဝ​လေး​တွေ မရှင်သန်နိုင်​တော့ရင် ​မြေ​သေဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

၂။​ မြေချဉ်၊ ငန်ကိန်းမျှတ​အောင် ပြုပြင်ပါ။

ယခင်ဖော်ပြခဲ့ပြီး ဆောင်းပါး​တွေမှာ မြေချဉ်၊​မြေငန် ပြုပြင်နည်း​တွေ ​ပြောခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

သင့်​မြေကြီးကို ​မြေနမူနာယူပြီး ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်ပါ(သို့မဟုတ်)ပီအိပ်ချ် တိုင်းပါ။

၅.၅ ​အောက် ​ရောက်​နေရင် မ​ဖောက်ထုံးထည့်ပြုပြင်ရမှာပါ။

၅.၅ ​ကျော်ရင်​တော့ ဂျစ်ဆန်/ဒိုလိုမိုက်နဲ့ ပြုပြင်ပါ။

ပီအိပ်ချ် ၈.၀ ထက်​ကျော်ရင် သဘာဝ​မြေ​ဆွေး၊ သစ်စိမ်း​မြေသြဇာ မဖြစ်မ​နေ ပြုလုပ်သုံးစွဲရမှာပါ။

၃။​ သစ်စိမ်း​မြေသြဇာ(Green manure) ပြုလုပ်သုံးစွဲပါ။

ပဲမျိုးရင်းဝင်တမျိုးမျိုးကို ရက် ၃၀-၄၅ ရက်သားအရွယ် ထယ်​မှောက်ပြီး အ​ဆွေးခံခြင်းဖြင့် ​မြေဆီလွှာအာဟာရ တိုးပွား​စေပြီး ရှင်သန်ကျန်းမာ​သော​မြေဖြစ်​စေပါတယ်။

၄။​ မြေဖုံးပင်(Cover crop)၊​ ဘောင်အုပ်ခြင်း(Mulching) ပြုလုပ်သုံးစွဲပါ။

သီးနှံမစိုက်မီ ​မြေဖုံးပင်တမျိုးမျိုးကို (ပဲသီးနှံ၊ မြက်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်...) စိုက်ထားခြင်းအားဖြင့်...

​မြေတွင်းအပူချိန်ထိန်းညှိခြင်း၊ ကာဘွန်သို​လှောင်နိုင်ခြင်း၊​ မြေတွင်း မိုက်ခရုပ်များအတွက် အစာရရှိ​စေခြင်းဖြင့် ရှင်သန်ကျန်းမာ​သော​မြေကို ဖြစ်​စေပါတယ်။

သီးနှံပင် စိုက်တန်းအကြားတွင် ​ကောက်ရိုး၊ မြက်​ခြောက်၊​ ပေါင်းပင်အမှိုက်များကို ​ဘောင်ဖုံးပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည်လည်း အဏုဇီဝပိုးမွှားများ ရှင်သန်​စေပြီး အပူချိန်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ အစိုဓာတ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း အကျိုး​ကျေးဇူးတွေ ရရှိ​စေပါတယ်။

၅။ သဘာဝ​မြေ​ဆွေး/အီးအမ်ဘိုကာရှီ များများထည့်​ပေးပါ။

ဒီအချက်က​တော့ အဓိကအ​ရေးအကြီးဆုံးအချက်ပါ။

ရှင်သန်ကျန်းမာ​သော​မြေ(Living soil)ရဲ့ အသက်က (Effective microbes)လို့​ခေါ်တဲ့ အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယား​တွေ ရှင်သန်ပွားများ​ရေးဖြစ်ပါတယ်။

အီးအမ်ဘိုကာရှီထည့်ခြင်းဟာ ​မြေဆီလွှာရဲ့ ရုပ်ပိုင်း​ရော၊ ဓာတ်ပိုင်းပါ ပြုပြင်​ပေးနိုင်တဲ့ အ​ကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။

နွား​ချေး/ဆိတ်​ချေး/ကြက်​ချေး/ဝက်​ချေး များကို..

လယ်ထဲတိုက်ရိုက်မထည့်ဘဲ အီးအမ်ဘိုကာရှီ ပြုလုပ်ပြီး အသုံးပြုခြင်းက သီးနှံပင်အတွက် အန္တရာယ် ကင်း​စေပါတယ်။

မိမိ ခြံထဲမှာရနိုင်တဲ့၊ ကောက်ရိုး၊ အမှိုက်သရိုက်၊​ ပေါင်းမြက်၊ သစ်ရွက်​ခြောက် စတဲ့ ​ဆွေး​မြည့်နိုင်တဲ့

စွန့်ပစ်ပစ္စည်း​တွေကိုလည်း..

အမှိုက်တထပ်၊ ​မြေကြီးတထပ် ပုံပြီး ​ဆွေး​မြည့်စေတဲ့နည်း(Compost method) ပြုလုပ်သုံးစွဲနိုင်ပါတယ်။

ပဲ​မှော်၊ နှမ်း​မှော်၊ စက်ဖွဲပြာ​တွေလည်း ထည့်နိုင်ပါတယ်။

၆။ လယ်ထဲမှာ ရိုးပြတ်​တွေ ​နေရာအနှံ့ပုံပြီး လယ်​မြေမီးသင်းခြင်း မပြုလုပ်ရပါ။

Top Soil​ ခေါ် အ​ပေါ်ယံ​မြေလွှာ​တွေ မီးသင်းလိုက်ရင် ​မြေဆီလွှာပျက်စီးပြီး ​မြေ​သေဖြစ်သွားပါတယ်။

မြေအောင်းပိုးတွေ၊ မြေဆောင်မှိုတွေ ​သေဆုံး​စေတယ်ဆို​​ပေမဲ့ သီးနှံပင်အတွက် အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုး​လေး​တွေ ပျက်စီးလို့ အကျိုးမဲ့​စေပါတယ်။

၇။​ မြေမျက်နှာပြင် ညီညာ​အောင်ပြုပြင်ပါ။ (သို့မဟုတ်) အနိမ့်အမြင့်အလိုက် ​လှေကားထစ်နည်းပြုလုပ်ပါ။

မြေမညီရင် ရေမညီပါ။

​ရေမညီရင် အစိုဓာတ်ရရှိမှုမညီပါ။

အစိုဓာတ်မညီရင် အာဟာရမညီနိုင်ပါ။

​မြေဆီလွှာရေတိုက်စားမခံရ​အောင် အတားအဆီး/ကန်သင်းကန့်ပါ။

ဖော်ပြမည်ဆိုပါက အချက်အလက်များစွာရှိပါတယ်။ စာဖတ်သူများ စာရှည်ရင် ​ကျော်သွားမည်စိုးပါသဖြင့် ဤမျှနဲ့ အဆုံးသတ်ပါရ​စေ..။

အမှန်တကယ် (Healthy soil and living soil) ကျန်းမာရှင်သန်​သော ​မြေ ဖြစ်​စေလိုပါလျှင်...

​ဖော်ပြပါအချက်များကို လိုက်နာကျင့်သုံးပါက အကျိုး​ကျေးဇူးများ​စေမှာ ဖြစ်ပါ​ကြောင်း ရေးသား​တင်ပြလိုက်ရပါတယ်ခင်ဗျာ။

စေတနာများစွာဖြင့်

ဒို့ဦး​လေး..

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။