စပါးကိုအထွက်တိုးစေမဲ့နည်းလေးသိချင်ပါတယ် စိုက်မဲ့စပါး မိုးစပါး

စပါး အထွက် ⁠နှုန် း တိုး တက် ထွက် ရှိ⁠စေ⁠ရေး အတွက် စပါး သက် တမ် း အဆင့် အလိုက် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထည့် သွင် း ရမည့် နည် း လမ် း များ စပါး အထွက် ⁠နှုန် း တိုး တက် ထွက် ရှိ⁠စေ⁠ရေး အတွက် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) လုပ် ⁠ဆောင် ရာတွင် ရည် မှန် း ချက် (၄) ရပ် ထား ရှိ⁠ဆောင် ရွက် ရပါမည် ။ ရည် မှန် း ချက် များ ကွဲ⁠ပြား ⁠ခြား နား သကဲ့ သို့ ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ရမည့် အချိန် များ သည် လည် း ကွဲ⁠ပြား ⁠ခြား နား ⁠ကြပါသည် ။ ယင် း ရည် မှန် း ချက် (၄) ရပ် မှာ ⁠အောက် ပါအတိုင် း ⁠ဖြစ် ပါသည် ။ (၁) အ⁠နှံ (Panicles) အ⁠ရေအတွက် များ ⁠စေရန် ။ (၂) စပါး ⁠စေ့ (Spikelets or Grains) အ⁠ရေအတွက် များ ⁠စေရန် ။ (၃) စပါး ခွံအရွယ် အစား (Hull Size) ⁠ကြီး ထွား လာ⁠စေရန် ⁠နှင့် လုံး ပိန် လုံညှပ် ၊ အသိမ် အဖျင် း (Degenerated Spikelets) များ ⁠ဖြစ် ⁠ပေါ်⁠ခြင် း နည် း ပါး ⁠စေရန် ။ (၄) အ⁠စေ့ ⁠ကြီး ထွား ဖွံ့ ⁠ဖြိုး ⁠ခြင် း (Kernel Development) ရှိ⁠စေရန် ⁠နှင့် ⁠အောင် ⁠စေ့ ရာခိုင် ⁠နှုန် း (Percentage of Ripened Grains) ⁠မြင့် မား ⁠စေရန် တို့ ⁠ဖြစ် ပါသည် ။ (၁) အ⁠နှံအ⁠ရေအတွက် များ ⁠စေရန် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ⁠ေ⁠မြခံထည့် ⁠ခြင် း (Base_Dressing) ⁠နှင့် အ⁠စောပိုင် း ကာလတွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) လုပ် ငန် း (၂) ရပ် ၏ အဓိကရည် ရွယ် ချက် မှာ အ⁠နှံ (Panicle) အ⁠ရေအတွက် တိုး ပွား လာ⁠စေရန် ⁠ဖြစ် ပါသည် ။ ⁠ကောက် စိုက် ⁠ပြီး လျှင် ⁠ပြီး ⁠ခြင် း ပင် ပွား ⁠စောစွာ ပွား စည် း ⁠လေ စပါး အထွက် များ ⁠လေ⁠ဖြစ် ပါသည် ။ ထို့ ⁠ေ⁠ကြာင့် အ⁠မြစ် စွဲအ⁠ပြီး ⁠ကောက် ပင် လှန် သည် ⁠နှင့် တစ် ⁠ပြိုင် နက် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ ⁠သြဇာ ထက် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) လုပ် ⁠ဆောင် သင့် ပါသည် ။ ဆိုလိုသည် မှာ ပင် ပွား အ⁠ရေအတွက် အများ ဆုံး ရှိချိန် (Maximum Tiller-number Stage) မတိုင် မီ (၂၅) ရက် အလို၌ ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထက် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) ⁠ပြုလုပ် သင့် ပါ သည် ။ လက် ⁠တွေ့ တွင် မူ ⁠တောင် သူလယ် သမား အများ စုသည် အ⁠နှံထွက် ⁠နိုင် သည့် ပင် ပွား များ ပွား စည် း ⁠ပြီး သည့် ⁠နောက် ပိုင် း ကာလ၌ ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထက် မံထည့် သွင် း ⁠လေ့ ရှိပါသည် ။ အကျိုး ဆက် အား ⁠ဖြင့် အ⁠နှံမထွက် ⁠နိုင် ⁠သော ပင် ပွား (Nan-bearing Tillers) များ ပွား စည် း လာသည့် အ⁠ပြင် ပိုး မွှား ⁠ရောဂါ⁠ေ⁠ကြာင့် ထိခိုက် ပျက် စီး မှုများ လည် း ⁠ဖြစ် ⁠ပေါ်လာပါသည် ။ ၄င် း အ⁠ပြင် လည် ဆစ် ⁠ဖြစ် တည် ချိန် (Neck- node Diferentiation Stage) မတိုင် ခင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ပါက စပါး ပင် ယိုင် လဲ⁠ခြင် း များ လည် း ⁠ဖြစ် ⁠နိုင် ပါသည် ။ ထို့ ⁠ေ⁠ကြာင့် လည် ဆစ် ⁠ဖြစ် တည် ချိန် (Neck-node Differentiation Stage) မတိုင် မီမှ စတင် ၍ အ⁠နှံ⁠စေ့ ⁠ဖြစ် တည် ချိန် (Spikelet Differentiation Stage) ကာလ⁠နောက် ဆုံး ချိန် အပိုင် း အထိ ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထပ် မံ ထည့် သွင် း ⁠ခြင် း မ⁠ပြုလုပ် သင့် ⁠ပေ။ (၂) အ⁠နှံ⁠စေ့ (Spikelets) အ⁠ရေအတွက် များ ⁠ပြား ⁠စေရန် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ချိန် သု⁠တေတန⁠တွေ့ ရှိချက် များ အရ လည် ဆစ် ⁠ဖြစ် တည် ချိန် (Neck-node Differentiation Stage) တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထပ် မံ ထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) ⁠ပြုလုပ် လျှင် အ⁠နှံ⁠စေ့ အ⁠ရေအတွက် (Number of Spikelets) များ စွာ ⁠ဖြစ် ⁠ပေါ်ပါသည် ။ ထို့ ⁠ေ⁠ကြာင့် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထက် သန် မှုမရှိ⁠သော ⁠ေ⁠မြ⁠နှင့် စပါး ပင် ၌ ⁠နိုက် ထရိုဂျင် ချို့ တဲ့ မှုများ ⁠ဖြစ် ⁠ပေါ်⁠နေချိန် သို့ မဟုတ် အ⁠နှံ⁠စေ့ အ⁠ရေအတွက် (Number of Spikelets) အလွန် နည် း ပါး စွာ ထွက် ⁠လေ့ ရှိ⁠သော စိုက် ခင် း များ တွင် အ⁠နှံမထွက် မီ (၃၂) ရက် အလို လည် ဆစ် ⁠ဖြစ် တည် ချိန် ( Neck-node Differentiation Stage) တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထက် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-Dressing) ⁠ပြုလုပ် သင့် ပါသည် ။ သို့ ⁠သော် သတိ⁠ပြုရမည့် အချက် မှာ ဤအချိန် တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း အား ⁠ဖြင့် စပါး အထွက် ⁠နှုန် း ကျဆင် း ⁠လေ့ ရှိပါသည် ။ အဘယ် ⁠ေ⁠ကြာင့် ဆို⁠သော် အ⁠နှံအ⁠ရေအတွက် (Number of Spikelets) သည် အလွန် များ ⁠ပြား စွာ ⁠ဖြစ် ထွန် း လာ⁠ပြီး ⁠အောင် ⁠စေ့ ရာခိုင် ⁠နှုန် း (Percentage of Ripened Grains) ကျဆင် း သွား ⁠သော⁠ေ⁠ကြာင့် ⁠ဖြစ် ပါသည် ။ ထို့ ⁠ေ⁠ကြာင့် (၁) မီတာပတ် လည် အကွက် တိုင် း တွင် အ⁠နှံ⁠စေ့ (Spikelets) အ⁠ရေအတွက် အထူး ကျဆင် း ⁠လေ့ ရှိသည့် စပါး စိုက် ခင် း များ မှ အပ ဤအချိန် တွင် ⁠နိုက် ထရိုဂျင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) မ⁠ပြုလုပ် သင့် ⁠ပေ။ သို့ ⁠သော် ⁠နိုက် ထရိုဂျင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာအစား ပိုတက် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာကို မူကား ထည့် သွင် း သင့် ပါသည် ။ (၃) စပါး ခွံအရွယ် အစား (Hull Size) ⁠ကြီး ထွား ⁠စေရန် ⁠နှင့် လုံး ပိန် လုံး ညှပ် အသိမ် အဖျင် း နည် း ပါး ⁠အောင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် းခြင်း အ⁠နှံမထွက် မီ (၁၈) ရက် အလို မျိုး ပွား အဂါၤများ ⁠ဖြစ် ⁠ပေါ်တိုး တက် သည့် ကာလ (Reduction Division Stage) တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံ ထည့် သွင် း ပါက စပါး ခွံအရွယ် အစား (Hull Size) ⁠ကြီး ထွား လာသည့် အ⁠ပြင် လုံး ပိန် လုံး ညှပ် ၊ အသိမ် အဖျင် း (Degenerated Spikelets) အ⁠ရေအတွက် လည် း ⁠လျော့ နည် း ⁠စေပါသည် ။ အာဟာရဓာတ် ပါဝင် မှု နည် း သ⁠ဖြင့် ⁠ေ⁠မြဆီ⁠သြဇာညံ့ ဖျင် း ⁠လေ့ ရှိ⁠သော လယ် ⁠ေ⁠မြများ တွင် အ⁠နှံ ကိုင် း အ⁠နှံခက် (Rachis-branches) များ ၏ ⁠ဖြစ် တည် မှု စွမ် း အား များ ကျဆင် း ⁠လေ့ ရှိပါသည် ။ ထို့ ⁠ေ⁠ကြာင့် အထက် ⁠ဖော် ⁠ပြခဲ့ သည့် အချိန် တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံထည့် သွင် း ⁠ခြင် း (Top-dressing) ⁠ပြုလုပ် သင့် ပါသည် ။ (၄) အ⁠စေ့ (Kernel) ⁠ကြီး ထွား ဖွံ့ ⁠ဖြိုး ⁠စေရန် ⁠နှင့် ⁠အောင် ⁠စေ့ ရာခိုင် ⁠နှုန် း (Percentage of Ripened Grains) ⁠မြင့် မား ⁠စေရန် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထပ် မံ ထည့် သွင် း ချိန် အ⁠စေ့ (Kernel or Caryopsis) ⁠ကြီး ထွား ဖွံ့ ⁠ဖြိုး ⁠စေရန် ⁠နှင့် ⁠အောင် ⁠စေ့ ရာခိုင် ⁠နှုန် း (Percentage of Ripened Grains) ⁠မြင့် မား လာ⁠စေရန် ရင့် မှည့် သည့် အချိန် ကာလ (Ripening Period) အတွင် း စပါး ပင် ကို အာဟာရချို့ တဲ့ ⁠ခြင် း မ⁠ဖြစ် ⁠အောင် ⁠ပြုစု⁠စောင့် ⁠ရှောက် ⁠ပေး ရပါမည် ။ ⁠အောင် ⁠စေ့ ရာခိုင် ⁠နှုန် း သည် (၈၅) ရာခိုင် ⁠နှုန် း ⁠အောက် ကျဆင် း ပါက အ⁠နှံထွက် ချိန် (Full Heading Time) တွင် ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာ ထပ် မံ ထည့် သွင် း သင့် ပါသည် ။ အထူး သ⁠ဖြင့် ⁠ေ⁠မြဆီ⁠သြဇာ ထက် သန် ⁠ခြင် း မရှိ⁠သော စပါး ခင် း များ တွင် အ⁠ဖြစ် မ⁠နေ ဓါတ် ⁠ေ⁠မြ⁠သြဇာထပ် မံထည့် သွင် း ရမည် ။ ကိုးကား ⁠မြန် မာ့ စိုက် ပျိုး ⁠ရေး လုပ် ငန် း