ဆပ်မျိုးများကွာခြားပုံနှင့် စိုက်ပျိုးနည်း

ဆပ်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၌ တောင်တန်းဒေသများတွင် အဓိကစိုက်ပျိုးကြသည်။ မြေပြန့်ဒေသများ၌မူ အနည်းငယ်သာစိုက်ပျိုးကြသည်။ ဆပ်မျိုးများမှာ ဆပ်နီ၊ ကုလားဆပ်၊ ပုလဲဆပ်၊ ခွေးမြီးဖြူ/နီနှင့် ဆပ်ကလေးဟူ၍ (၅) မျိုးရှိသည်။

ဆပ်နီ

တောင်ပေါ်ဒေသများတွင် အများအပြားစိုက်ပျိုးကြပြီး မြေပြန့်ဒေသများတွင် မိုးနည်းရေရှားခြောက်သွေ့သောနေရာများတွင် အနည်းငယ်စိုက်ပျိုးကြသည်။ စိုက်ပျိုးရာတွင် မိုးဦးရာသီတွင် မြေကိုထွန်ယက်ပြီး ပျိုးဘောင်ပြုလုပ်၍ ပျိုးထောင်ရမည်။ ပျိုးပင်အသက်ရက် (၃၀​) ခန့်တွင်ပြောင်းရွှေ့စိုက်ပျိုးရမည်။ သို့မဟုတ်ပါက ပျိုးမကောင်းပဲ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချ၍ စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။ စိုက်ကြောင်းများကို (၁၅) လက်မအကွာဆွဲ၍ တိုက်ရိုက်မျိုးစေ့ချပြီး ကြမ်းတုံးဖြင့် မြေပြန်ဖုံးပေးရမည်။

တစ်ဧကလျှင် မျိုးစေ့(၂)ပြည်ခန့်အသုံးပြုရပြီး အပင်အမြင့်မှာ (၄-၅) ပေခန့်ရှိသည်။ ထိပ်ဖျားတွင် လက်ချောင်းများကဲ့သို့ (၄-၅) ချောင်းရှိ အနှံထွက်သည်။ သက်လျင်မျိုးကို စက်တင်ဘာလ၊ အောက်တိုဘာလတွင် ရိတ်သိမ်းရမည်။ ရိတ်သိမ်းရာတွင် အနှံများကို တံစဉ်ဖြင့် ဖြတ်ယူပြီး နေလှမ်းရမည်။ ခြောက်သွားပါက နွားဖြင့်နယ်၍ အစေ့ထုတ်ယူရမည်။ အစေ့များကို ဆန်ဖွတ်သကဲ့သို့ ဖွတ်ပြီး ဖြူစင်အောင်ပြာရမည်။ တစ်ဧက (၈-၁၂) တင်းခန့်ထွက်ရှိသည်။

ကုလားဆပ်

အထက်မြန်မာနိုင်ငံအပူပိုင်းဇုန်တွင်စိုက်ပျိုးကြပြီး အပင်အမြင့်မှာ (၆-၇) ပေခန့်ရှိသည်။ အပင်ထိပ်ဖျားတွင် အနှံလုံးတံထွတ်ပြီး အစေ့များပါရှိသည်။ ဆူးနှင့်တူသော အမွေးများပါရှိသည်။ ရင့်မှည့်ပါက အနှံကိုဖြတ်ပြီး နေလှမ်းရမည်။ ခြောက်သွေ့သွားပါက နွားနှင့်နယ်၍ အစေ့ကိုထုတ်ယူရမည်။ အစေ့ကို ဆန်ဖွတ်သကဲ့သို့ဖွတ်၍ ပြာစင်ပြီး ထမင်းအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမှုန့်ကြိတ်၍ ကိတ်မုန့်၊ ပေါင်မုန့်၊ မုန့်ဆီကြော်အဖြစ်လည်းကောင်း ပြုလုပ်စားသောက်ကြသည်။

ပုလဲဆပ်

အပင်အမြင့် (၁၀-၁၂) ပေခန့်ရှိပြီး အပင်ထိပ်ဖျားမှ အနှံလုံးတံထွက်၍ အစေ့များပါရှိသည်။ မိုးဦးကျတွင် စိုက်ပျိုးရပြီး စက်တင်ဘာလတွင် ရင့်မှည့်သည်။ ထို့ကြောင့် အသက်ရက်မှာ (၁၂၀)ခန့်ဖြစ်သည်။ စိုက်တန်းအကွာအဝေးမှာ (၁၅) လက်မနှင့် အပင်အကွာအဝေး (၄) လက်မခန့်ထားသင့်သည်။ တစ်ဧကမျိုးစေ့နှုန်းထားမှာ (၂) ပြည်နှင့် အထွက်နှုန်းမှာ (၅-၈) တင်းခန့်ဖြစ်သည်။ ရိတ်သိမ်းနယ်လှေ့ခြင်းမှာ အခြားဆပ်မျိုးများနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

ခွေးမြီးဖြူ/နီ

ကုန်းမြင့်ဒေသခြောက်သွေ့သောမြေများတွင် ပို၍ဖြစ်ထွန်းသည်။ အပင်အမြင့်မှာ (၄-၅) ပေခန့်ရှိပြီး အပင်ထိပ်ဖျား၌ အနှံလုံးတံထွက်၍ အစေ့များပါရှိသည်။ အစေ့များရင့်မှည့်သောအခါ အနှံမှာအောက်သို့ ငိုက်၍ကျသည်။ မေလနှင့်ဇွန်လတို့တွင် စိုက်ပျိုးပြီး စက်တင်ဘာလ၊ အောက်တိုဘာလတို့တွင် ရိတ်သိမ်းရသည်။

ဆပ်ကလေး

မြန်မာနိုင်ငံအနောက်ပိုင်းတို့တွင် ကျယ်ပြန့်စွာ စိုက်ပျိုးကြသည်။ ရင့်မှည့်သောအခါ အနှံခက်သည် အောက်သို့ငိုက်ကျသည်။

နည်းပညာများကို အောင်ဝင်းထွဋ်၏ "လယ်ယာသီးနှံစိုက်ပျိုးနည်း" စာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ဖော်ပြပါသည်။