ရေငတ်သီးနှံ မရှိစေရ - ၁၆ နှစ်အရွယ် တောင်အာဖရိက ကျောင်းသူလေးရဲ့တီထွင်မှု 

၂၀၁၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် တောင်အာဖရိကနိုင်ငံသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်း အဆိုးရွားဆုံးသော မိုးခေါင်ရေရှားမှုဘေးဒဏ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ မိုးခေါင်လွန်းသဖြင့် ကောက်ပဲသီးနှံများ ညှိုးနွမ်းခြောက်သွေ့ပြီး မြေဆီလွှာများ အက်ကွဲကုန်သည်။

လယ်သမားများနှင့် တာဝန်ရှိသူများက မိုးခေါ်ရန် ဆုတောင်းနေကြချိန်တွင် ဂျိုဟန်နက်စ်ဘာ့ဂ် (Johannesburg) မြို့မှ အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် အထက်တန်းကျောင်းသူလေး ကီရာ နာဂင် (Kiara Nirghin) ကမူ မီးဖိုချောင်ထဲမှ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို ကြည့်ရင်း ကမ္ဘာကြီးကို ကယ်တင်နိုင်မည့် အကြံဉာဏ်သစ်တစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။

ပြဿနာကို အခြားထောင့်မှ ကြည့်ရှုလိုက်ခြင်း

မိုးခေါင်သည့်ဒေသများတွင် မြေဆီလွှာ ရေငတ်မွတ်မှုကို ဖြေရှင်းရန် စိုက်ပျိုးရေးသုံး ရေစုပ်ပိုလီမာများ (Superabsorbent Polymers - SAP) ကို အသုံးပြုလေ့ရှိကြသည်။ ယင်းပိုလီမာများသည် ရေကို ၎င်းတို့၏ အလေးချိန်ထက် ရာနှင့်ချီ စုပ်ယူထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သော်လည်း အဓိကအားနည်းချက် နှစ်ခုရှိနေသည်။ ရေနံအခြေခံ ဓာတုပစ္စည်းများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောကြောင့် ဈေးနှုန်း အလွန်ကြီးမြင့်ခြင်း နှင့် သဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်မဆွေးမြည့်နိုင်ဘဲ မြေဆီလွှာကို ရေရှည်တွင် ထိခိုက်စေခြင်း တို့ဖြစ်သည်။

"သဘာဝတရားက ဖန်တီးထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ပဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြန်မကုစားနိုင်ဘူးလား" ဟူသော မေးခွန်းက ကီရာ့ကို စူးစမ်းရှာဖွေမှု စတင်စေခဲ့သည်။

လိမ္မော်ခွံနှင့် ထောပတ်သီးခွံတို့၏ ဓာတုဗေဒ အလှတရား

ကီရာသည် အသီးအနှံစွန့်ပစ်ပစ္စည်းများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို သုတေသနပြုရင်း အဖြေတစ်ခုကို သတိပြုမိခဲ့သည်။ ဖျော်ရည်စက်ရုံများမှ အလဟဿ စွန့်ပစ်လိုက်သော လိမ္မော်ခွံများတွင် ပိုလီဆက္ကရိုက် (Polysaccharides) ၆၄ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် သဘာဝဂျယ်လီဓာတ်ဖြစ်သည့် ပက်တင် (Pectin) အမြောက်အမြား ပါဝင်နေခြင်းဖြစ်သည်။

သို့သော် ပက်တင်တစ်ခုတည်းဖြင့် ရေထိန်းပိုလီမာအဖြစ် ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ရန် မလုံလောက်ပေ။ ထို့ကြောင့် သူမသည် ထောပတ်သီးအခွံမှ သဘာဝအဆီများကို ထုတ်ယူကာ လိမ္မော်ခွံနှင့် ရောစပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဓာတုပစ္စည်းများ သုံးစွဲမည့်အစား နေရောင်ခြည် (UV ရောင်ခြည်) ဖြင့် သဘာဝအတိုင်း ဓာတ်ပြုခြောက်သွေ့စေခဲ့သည်။

ရလဒ်အနေဖြင့် ရေကို ၎င်း၏ အလေးချိန်ထက် အဆပေါင်းများစွာ စုပ်ယူနိုင်စွမ်းရှိပြီး မြေကြီးထဲ ထည့်ထားပါက သဘာဝအတိုင်း မြေဆွေးအဖြစ် လုံးဝပျက်ပြယ်သွားနိုင်သည့် သဘာဝအော်ဂဲနစ် ရေထိန်းပိုလီမာ အသစ်တစ်မျိုး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

၄၅ ရက်တာ စမ်းသပ်မှုနှင့် အောင်ပွဲ

ကီရာသည် ၄၅ ရက်တာ ကာလအတွင်း စမ်းသပ်မှုကြီး ၃ ခုကို စနစ်တကျ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အိုးစိုက်ပင်များတွင် စမ်းသပ်ရာတွင် ဤလိမ္မော်ခွံအရောအနှောသည် စျေးကွက်တွင်းရှိ ဓာတုဗေဒပိုလီမာများထက်ပင် မြေဆီလွှာကို ရေဓာတ်ပိုမိုကြာရှည် ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ထို့အပြင် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို အခြေခံထားသောကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်မှာလည်း ဓာတုပိုလီမာများထက် အဆပေါင်းများစွာ သက်သာစေနိုင်သည်။

ဤ “No More Thirsty Crops” (ရေငတ်သီးနှံမရှိစေရ) ပရောဂျက်ဖြင့် ကီရာသည် ၂၀၁၆ ခုနှစ် Google Science Fair တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ ထောင်နှင့်ချီသော လူငယ်တီထွင်သူများကို ကျော်ဖြတ်ကာ ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားသည့် ပထမဆုကြီး (Grand Prize) နှင့် ပညာသင်ဆု ဒေါ်လာ ၅၀,၀၀၀ ကို ထိုက်ထိုက်တန်တန် ဆွတ်ခူးနိုင်ခဲ့သည်။

စိတ်ကူးဉာဏ်မှသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လှုံ့ဆော်မှုဆီသို့

အဆိုပါ တီထွင်မှုသည် ဓာတ်ခွဲခန်းအဆင့် စမ်းသပ်ချက်တစ်ခုအဖြစ်သာ ရှိခဲ့ပြီး စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းအဖြစ် တိုက်ရိုက် မပြောင်းလဲနိုင်ခဲ့သော်လည်း ကီရာ့၏ စိတ်ကူးသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ စိုက်ပျိုးရေးသိပ္ပံပညာရှင်များအတွက် သဘာဝအခြေခံ ရေထိန်းနည်းပညာသစ်များ ရှာဖွေရန် ကြီးမားသော တံခါးတစ်ချပ်ကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။

အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးတစ်ဦး၏ မီးဖိုချောင်သုံး အမှိုက်စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများမှ အစပြုခဲ့သော ဤခြေလှမ်းသည် လူသားထု ရင်ဆိုင်နေရသည့် ရာသီဥတုနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် အကျပ်အတည်းများအတွက် အဖြေမှန်သည် ငွေကြေးသန်းပေါင်းများစွာသုံးမှ ရရှိနိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ သဘာဝတရားကို သေသေချာချာ နားလည်စူးစမ်းတတ်မှုတွင်သာ တည်ရှိကြောင်း အကောင်းဆုံး သက်သေပြနေသည်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။