ကြက်သွန်ဖြူ လည် ဘာကြောင့် လိမ်ရသလဲ?
ကြက်သွန်နီ လည်လိမ်ရောဂါအကြောင်း သိပြီးသားဖြစ်ပေမယ့်ကြက်သွန်ဖြူအရွက် ကွင်းထိုးလည်လိမ်ရခြင်းအကြောင်း သိသူနည်းကြပါလိမ့်မယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ ကြက်သွန်နီကိုနေရာအနှံ့စိုက်ကြတာရယ် ရောဂါဖြစ်တာ များလာတာကြောင့်ရယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဓိက အကြောင်းရင်းကတော့ ကြက်သွန်ဖြူ စိုက်ဧက အလွန်နည်းတာကြောင့်ဖြစ်ပါတယ်။
ကြက်သွန်ဖြူလည်လိမ်ရခြင်း အကြောင်းရင်းတွေကတော့
- ဇင့်ချို့တဲ့ခြင်း
- ရွက်ထွင်း/လှေးကျရောက်ခြင်း
- ရောဂါ(မှို/ဘက်တီးရီးယား/ဗိုင်းရပ်/နီမတုတ်) ကျရောက်ခြင်း
- မိုးရွာသွန်းမှုများခြင်း/ရာသီဥတုနဲ့ အပင်ဇီဝကမ္မဖောက်ပြန်ခြင်းစတဲ့ အကြောင်းရင်းများစွာထဲက၊ တောင်သူများ သတိမထားမိသေးတဲ့ အကြောင်းအရာတခုကို ကောက်နုတ်ဖော်ပြချင်ပါတယ်။
ကြက်သွန်ဖြူ မွှား(Garlic mite) Aceria tulipae (Keifer)(Acari: Eriophyoidea) Aceria tulipae ကို tulip လို့ အလွယ်ခေါ်ကြပါတယ်။ ကြက်သွန်ဖြူရော ကြက်သွန်နီမှာပါ ကျရောက်ဖျက်ဆီးနိုင်ပါတယ်။
မွှားရဲ့ဘဝဖြစ်စဉ်နဲ့အရွယ်အစား
အခြားသော မွှားပင့်ကူနီ(broad mite) မွှားဖြူများနဲ့မတူဘဲ အလွန်သေးငယ်ပြီး အဖြူအကြည်ရောင် မုံလာဥဖြူသဏ္ဌာန်ရှိလို့(Carrot mite)လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။
ခြေထောက် ၄ ချောင်းပါရှိပြီး ဦးခေါင်းအနီးမှာ စုပြုံပေါက်တာတွေ့ရပါတယ်။ မိုက်ခရိုစကုပ်နဲ့ ကြည့်မှာမြင်နိုင်တဲ့အရွယ်ဖြစ်ပါတယ်။ အကောင်ကြီးမှာ အရှည် ၂၀၀-၂၅၀ မိုက်ခရွန်နဲ့ အကျယ် ၃၂-၅၅ မိုက်ခရွန်ခန့်သာရှိပါတယ်။
စားသောက်ဖျက်ဆီးပုံ
ကြက်သွန်နီ ဥထိပ် အမြစ်အောက်တွေမှာ နေထိုင်စားသောက်ပြီး သူ့ကြောင့်ထိပ်ပုပ်ရောဂါ၊ ဘက်တီးရီးယား၊ ဖျူဆေရိယန်ရောဂါတွေကို ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ကြက်သွန်ဖြူမှာ ကြက်သွန်ဥမွှာလေးတွေရဲ့ အခွံကြားထဲမှာ ရှိနေတတ်ပါတယ်။

သိုလှောင်စဉ်နဲ့ လူတွေ စားသောက်စဉ်မှာ ကြက်သွန်ဖြူဥမှာ အညိုပြောက်လေးတွေ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
စိုက်ခင်းထဲမှာတော့ အရွက်ကြောတလျေှာက်နဲ့ အရွက်အကြားတွေထဲမှာ နေထိုင်စားသောက်ဖျက်ဆီးပါတယ်။
များသောအားဖြင့် စိုက်ပြီး ၂၀-၃၀ရက်သား အရွက်၃-၄ ရွက်အရွယ်မှာ စတင်တွေ့ရတတ်ပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီနဲ့ မတ်လအတွင်း မွှားကျရောက်မှု အပြင်းထန်ဆုံးကာလို့ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ စိုက်ပျိုးရေးတက္ကသိုလ်၊ ဇီဝဗေဒဌာန၏ သုတေသန ဆောင်းပါးမှာဖော်ပြထားပါတယ်။
အပင်ပြလက္ခဏာ
ကြက်သွန်အရွက်တွေရဲ့ တတိယမြောက်အရွက်မှာ အပေါ်ထောင်မတက်နိုင်တော့ဘဲ စက်ဝိုင်းပုံအောက်ပြန်လိမ်ပြီး အခြားအရွက်နဲ့ ကွင်းထိုးလိမ်နေပါတယ်။ ဝက်မြီးပုံ အရွက်လို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။ အနီးစပ်ဆုံး မြင်လွယ်အောင်ပြောရရင် ကွင်းထိုးဂမုန်းရွက် လိမ်သလိုပါပဲ။ အချိန်မီမနှိမ်နင်းနိုင်ရင် Allesivirus ကြက်သွန်ဖြူ ဗိုင်းရပ်ရောဂါဖြစ်စေပြီး၊ အထွက်နှုန်း ၃၂% အထိ ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။
ဖြစ်တတ်သော ရာသီဥတု
ဆောင်းကြက်သွန်ဖြူစိုက်ခင်းများ၊ တပို့တွဲ၊ တပေါင်းလ နေ့ပူ/ညချမ်း အချိန်အခါမျိုး၊ ၁၅°-၃၅°ဆဲစိယပ်ထိ အပူချိန်မြင့်တဲ့အချိန်မျိုးများနဲ့ နောက်ကျစိုက်ခင်းများတွင် ကျရောက်နိုင်ပါတယ်။
အရွက်အရောင် စိမ်းရာမှ ဝါလာခြင်း၊ အရွက်အဖျားတွန့်လိမ်လာခြင်း၊ အရွက်အချို့ ကွင်းထိုးလိမ်ခြင်းမျိုး ဖြစ်ချိန်တွင် အားဆေးဖျန်းမိရင် ပိုးဆိုးရွားလာတတ်ပါတယ်။
မြေသြဇာကျွေး၊ ပိုးဆေး/မှိုဆေးဖျန်းလို့ လည်း မထူးခြားဘူးဆိုရင် အဲဒီ ကြက်သွန်ဖြူခင်း မွှားကျရောက်နေပါပြီ.
ဘယ်လိုကာကွယ်နှိမ်နင်းရမလဲ
- မြေကွက်တကွက်တည်းမှာ ကြက်သွန်နီ/ကြက်သွန်ဖြူသီးနှံကို နှစ်စဉ်ဆက်တိုက် စိုက်ခြင်းရှောင်ပါ။
- ကြက်သွန်ဖြူ မျိုးဥမွှာလေးများကို မစိုက်မီ ရေနွေး(၅၀°ဆဲစိယပ်)မှာ ၁မိနစ်ခန့် စိမ်စိုက်ပါ။
- အပင်ထူထူ စိုက်ခြင်း ရှောင်ပါ။
- ဆာလဖာ၈၀%WDG+ ပရိုဖီနိုဖော့၊ ပိုင်ရီဒါဘင်၊ ဒိုင်ကိုဖော၊ ပရိုပါဂိုက်ကို အညွှန်းပါအတိုင်းဖျန်းပါ။
စေတနာများစွာဖြင့်
ဒို့ဦးလေး
ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။
အကြောင်းအရာ 1
ကြက်သွန်ဖြူတွင်ကျရောက်တတ်သောဖျက်ပိုးများ
ဆက်စပ်မေးခွန်းများ
ဘယ်လိုဆေးတွေကအတူရောပတ်လို့အဆင်မေြပကြသာလည်ဗျ
အောင်အောင် • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ပိုးသတ်ဆေး dateကုန်ရင် အသုံးပြုရလားဆရာ
U Than Toe Aung • ဖြေကြားချက် 3 ခု
ငရုတ်ပင် အမြစ်စွဲ အကိုင်းအခက်လုပ်ပီးမှ တခင်းလုံးမဟုတ်ပဲကွက်ကြားကွက်ကြား အပင်စိမ်းညိုးပီးသေနေလို့ပါ
Aye thiri nwe • ဖြေကြားချက် 3 ခု
ပိုးသတ်ဆေးနဲ့အားဆေးအတူပတ်ရလားဆရာခဗျ
အောင်အောင် • ဖြေကြားချက် 2 ခု
မင်္ဂလာပါ စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များခင်ဗျာ။ ကျွန်တော့်စပါးခင်းမှာ ဂုတ်ကျိုးရောဂါ ဝင်နေပါတယ်။ လက်ရှိ စပါးက နို့ရည်ဝင်အဆင့်တော့ကျော် ဖြစ်ပါတယ်။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၂၅ခန့် လိုပါသေးတယ်။ စပါးခင်းတစ်ခင်းလုံး ရောဂါပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ စပါးနှံ ၃၀% ခန့် ဂုတ်ကျိုးပြီး ဖြူခြောက်နေပါတယ်။ ရောဂါကလည်း နေ့စဉ် တိုးလာနေပါတယ်။ မေးချင်တာက— ၁။ ဒီအချိန်မှာ မှိုသတ်ဆေး ဖျန်းသင့်ပါသလား။ ၂။ ဖျန်းသင့်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ဆေးအမျိုးအစား သုံးသင့်ပါသလဲ။ ၃။ ရိတ်သိမ်းဖို့ ရက် ၃၀ သာလိုတော့တဲ့အတွက် ဘယ်ဆေးက သင့်တော်ပါသလဲ။ ၄။ ကျန်ရှိနေတဲ့ စပါးနှံတွေကို ရောဂါမထပ်ပြန့်အောင် ကာကွယ်နိုင်ပါသလား။ အခုပုံက ရိုက်ထားတာ ၂ရက်ရှိပါပီဗျာ အကြံဉာဏ်ပေးကြပါဦးခင်ဗျာ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
Nyi Nyi Aung • ဖြေကြားချက် 2 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
တစ်ပတ်စာ ပဲမျိုးစုံ ဈေးကွက် သုံးသပ်ချက် (9-13.10.2026)
16/11/2026
ကြက်သွန်နီဈေး ဆက်တိုက်တက်နေ
15/11/2026
ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ သိပ္ပံပညာ (အပိုင်း-၆)
10/11/2026
နိုဝင်ဘာ ၉ မှ ၁၅ ရက်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံကို ခြိမ်းခြောက်နိုင်သည့် မုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေ လုံးဝမရှိ
09/11/2026
အပင်ရဲ့ အစာချက်လုပ်မှုကို ထိခိုက်စေတဲ့ သရက်ခေါင်ညွန့်စားပိုး(သို့) သရက်ရွက်အိမ်ဖွဲ့ပိုး
09/11/2026
More from Thar Po
အားလုံး