မှိုသတ်​ဆေး..နိဒါန်း

18/01/2023 13:00 PM တွင် ဒို့ဦး​လေး ဒို့ဦး​လေး မှ ရေးသား

အစိမ်း​ရောင်လမ်း အ​မေးအ​ဖြေကဏ္ဍမှာ..မှိုသတ်​ဆေးအ​ကြောင်းနဲ့ မှို​ရောဂါအ​ကြောင်း အ​မေးများလာတာကို သတိထားမိပါတယ်။

  • အေအိုင်(ai) ဆိုတာဘာလဲ..ဗျာ။
  • အီးစီ၊ အက်စ်စီ၊ ဒဗလျူပီ (EC,SC,WP..)​တွေက တခုနဲ့တခု ဘာကွာခြားလဲ။
  • မှို​ရောဂါ​တွေ ဘယ်လိုစတင်ပွားများသလဲ။
  • အူးမိုက်ဆိ(Oomycetes)ဆိုတာ ဘာလဲ။ အူးမိုက်ဆိအ​ကြောင်းသိချင်ပါတယ်။
  • မှိုသတ်​ဆေး ​အေအိုင်များအ​ကြောင်း ရှင်းပြ​ပေးပါ။
  • မှိုအစစ်(true fungi)ဆိုတာ ဘယ်လိုမှိုမျိုးလဲ။

စသဖြင့်..စသဖြင့်..သိလိုရာ ​မေးထားကြတာ ​တွေ့ရပါတယ်။

မေးခွန်းကို ကြည့်လိုက်တာနဲ့ ​တောင်သူ​တွေမှာ မှို​ရောဂါရဲ့ အထုအ​ထောင်း ဘယ်​လောက်ခံခဲ့ရပြီး ဒီမှို​ရောဂါအ​ကြောင်း ဘယ်​လောက်စိတ်ဝင်စား​နေကြသလဲဆိုတာ  ​ပေါ်လွင်ပါတယ်။

ဒါ​ကြောင့်လည်း မှိုသတ်​ဆေးအ​ကြောင်း အ​ခြေခံနိဒါန်း​လေးကို အစပျိုး​ပေးရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

​အေအိုင်(ai) ဆိုတာဘာလဲ

ai​ ဆိုတာ( active ingredient) - မြန်မာလို(အစွမ်းရှိ အာနိသင်ပစ္စည်း)ပါ။

(ပိုးသတ်​ဆေး၊ မှိုသတ်​ဆေး၊​ ပေါင်းသတ်​ဆေး တမျိုးမျိုးထဲမှာပါဝင်တဲ့ အစွမ်းရှိအာနိသင်ပစ္စည်း)

ဥပမာ။    ။​အေဇို မှိုသတ်​ဆေးရဲ့ ai သည် (azoxystrobin 25%SC) ဖြစ်ပါတယ်။

​​ဆေးဖော်မြူလာဆိုတာ = အစွမ်းရှိပစ္စည်း+ ​ရော​နှောပစ္စည်း ပေါင်းထားရတာဖြစ်ပါတယ်။

Formula  =  (active ingredient) +( inert ingredient)

Inert ingredient(​ရော​နှောပစ္စည်း)

  • ​ဆေးတမျိုးတိုင်းမှာ အစွမ်းရှိပစ္စည်း(ai)နဲ့ အစွမ်းမဲ့ပစ္စည်း(inert ingredient) ၂ မျိုး​ပေါင်းစပ်ရပါတယ်။
  • ​ရေ​ဖျော်တဲ့အခါမှာ ​ပျော်ဝင်မှု၊ ကိုင်တွယ်အသုံးပြုမှုလွယ်ကူ​အောင် ထည့်​ပေးရတာပါ။

(များ​သောအားဖြင့် ​ဆေး​တွေမှာပါဝင်တဲ့ပစ္စည်းဟာ ai ပါဝင်မှုထက် inert ပါဝင်မှုက ပိုများပါတယ်။ အေအိုင်တူပါလျက်နဲ့ အာနိသင် /​စျေးနှုန်းကွာခြားရခြင်းဟာ inert အ​ပေါ်မှာ အများကြီးမူတည်ပါတယ်)

ဒီ​နေရာမှာ ​ရှေ့ဆက်မ​ဆွေး​နွေး​သေးဘဲ  မှိုသတ်​ဆေး​တွေရဲ့ အာနိသင်နဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံအ​ပေါ်မူတည်ပြီး အမျိုးအစားခွဲကြည့်ကြရ​အောင်။

၁။ ထိ​သေအာနိသင် မှိုသတ်​ဆေးများ (Contant action fungicides)

ထိ​သေမှိုသတ်​ဆေးများကို *မှို​ရောဂါကာကွယ်​ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်။

အရွက်​ပေါ်နဲ့ အပင်အစိတ်အပိုင်းအားလုံး​ပေါ်မှာ ထိ​သေ​ဆေးရှိ​နေရင် ကျ​ရောက်လာမယ့် မှိုစပိုး​တွေကို မကြီးထွားနိုင်​အောင် ကာကွယ်နှိမ်နင်း​ပေးနိုင်ပါတယ်။ (အပင်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းထဲမှာ ​ရောက်သွားတဲ့ မှို​ရောဂါ​တွေကို မသတ်နိုင်ပါ။ မဝင်​ရောက်နိုင်​အောင် တား​ဆီးပေးနိုင်ပါတယ်)

ဥပမာ..(ထိ​သေ/ကာကွယ်​ဆေးများ)

  • မန်ကိုဇက်(mancozeb)
  • မင်းနက် (maneb)
  • ဇင်းနက် (zineb)
  • ကက်ပ်တန်(captan)
  • သိုင်ရမ် (thiran)
  • ကလိုရိုသာလို​နေး(chlorothalonil)
  • သိုင်အိုဖနိတ်မီသိုင်း(thiophanate methyl)
  • မက်တီရမ်  (metiram)
  • ဆာလဖာ  (sulphur)
  • ကော့ပါး  (copper )
  • ကော့ပါးဟို​က်ဒြောဆိုဒ်(Copper hydroxide)
  • ကော့ပါး​အောက်ဆီကလိုရိုဒ်(copper oxychloride)
  • ပရိုပီးနက်(propineb)

(သီးနှံအ​ပေါ်မူတည်ပြီး မှို​ရောဂါမကျ​ရောက်​အောင် ကာကွယ်ရန်အတွက် အရင်ဦးဆုံး ဖျန်း​ပေးရမဲ့ ​မှိုသတ်ဆေးအေအိုင်​တွေဖြစ်ပါတယ်။)

၂။ ပင်လုံးပြန့်အာနိသင် မှို​ဆေးများ (Systemic action  fungicides)

ပင်လုံးပြန့်/ရွက်တွင်းပြန့်(systemic or local systemic) မှိုသတ်​ဆေးများကို​တော့ ကာကွယ်​ဆေး/ကုသ​ဆေး ၂ မျိုးလုံး အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ (သို့သော်  ဘာ​ရောဂါမှ မရှိ​သေးခင်၊ပင်လုံးပြန့်အုပ်စုမှိုသတ်​ဆေး မဖျန်းသင့်ပါ။ အမှန်တကယ်​ရောဂါဝင်​ရောက်လာရင် ဆေးယဉ်ပါးနိုင်ပါတယ်)

ဥပမာ- ပင်လုံးပြန့်မှိုသတ်​ဆေးများ

  • ကာဗင်ဒါဇင်(carbendazin)
  • ပရိုပီကိုနာဇိုး(propinaconazole)
  • ဒိုင်ဖန်နိုကိုနာဇိုး(difenoconazole) (..ဇိုး.အုပ်စုများ)
  • အဇိုဇီစထရိုဘင် (azoxystrobin)
  • မက်တလက်ဇီး(metalaxyle)
  • ဆိုင်​မောက်ဇ​နေးလ် (cymoxanil)
  • အိုင်ပရိုဒီရုန်း (iprodione) (Local systemic)

... စသည့်  ပင်လုံးပြန့်/ရွက်တွင်းပြန့် မှိုသတ်​ဆေးများသည် အပင်အစိတ်အပိုင်းများကို ​ဆေးထိတဲ့​နေရာမှ ​ရေ​ကြောစည်း(xylum)ထဲ​ ရောက်ရှိကာ အထက်သို့ပျံ့နှံ့ပါတယ်။ (အထက်မှ ​အောက်သို့မပြန့်ပါ။)

၃။ အထက်​အောက်ပြန့် မှိုသတ်​ဆေး(True systemic fungicide)

အပင်​အ​ပေါ်ပိုင်းဖျန်းမိရုံနဲ့ အမြစ်အစိတ်အပိုင်းအထိ ( amphimobile translocation )​ရွေ့လျားပျံ့နှံ့နိုင်​သော မှိုသတ်ဆေးအုပ်စုဖြစ်ပါတယ်။

မမြင်နိုင်တဲ့ ​မြေကြီး​အောက်ပိုင်း၊ အမြစ်ဇုန်/ဥ..စသည့် ​အောက်ပိုင်း​ရောဂါများကို ကုစားရာတွင် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ - ထက်​အောက်ပြန့်မှို​ဆေးများ

  • ဖို့စတိုင်းအလူမီနီယံ  (fosetyle alluminium)
  • ဖော့စ​ဖောရစ်အက်ဆစ်(phospohrus acid)

ဒီတပတ်​တော့..နိဒါန်း​လောက်ပဲ​ပေါ့..

​နောက်တပတ်မှာ..​​ဖော်မြူ​လေးရှင်း အပိုင်း​တွေကိုစိတ်ဝင်စားရင်..ဆက်​ဆွေး​နွေးကြတာ​ပေါ့...

စေတနာများစွာဖြင့်..

ဒို့ဦး​လေး

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။    


ဗွေဆော်ဦး ကြော်ငြာ
ရောဂါပိုးမွှားတွေ ဝင်မလာနိုင်ဖို့ဆို အားရှိနေမှဖြစ်မှာနော်.. ဒါက လူတွေမှာတင်မဟုတ်ပါဘူး..မွေးမြူထားတဲ့ တိရစ္ဆာန်လေးတွေမှာလည်း အလားတူပါပဲ။ ဆိုတော့ ငါး၊ ပုစွန်မွေးမြူသူတွေအတွက်လည်း.. သူတို့လေးတွေ အားရှိနေဖို့ အားဆေးလေးတွေ ကျွေးပေးဖို့ လိုပါတယ်ရှင့်။ ဒီအတွက် အခက်အခဲလေး ရှိမယ်ဆိုရင်… ‘ဗွေဆော်ဦး’ မှာရှိတဲ့ ‘Aqua Booster’ လေးက ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါတယ်ရှင့်။ Aqua Booster ဆိုတာ… ဘတ်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်၊ ပရိုတိုဇိုအာတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကို ခံနိုင်ရည်ပိုရှိစေမဲ့ အရေးပါတဲ့ ဇီဝ ကမ္မဆိုင်ရာ အာဟာရအားတိုးဆေးမျိုးပါ။ သြဂဲနစ်အက်စစ်အမျိုးမျိုး၊ glycan နဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်များ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ပြီး ပုစွန်တွေရဲ့ ကျန်းမာ ရေးကော ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကိုကော ကူညီထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဇီဝနည်းဖြင့် ဆွေးမြည့်ပျက်စီးပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့စွမ်းအင်မျိုးရှိတာကြောင့် ဘယ်လို ရေလုပ်ငန်း မျိုးနဲ့မဆို သင့်တော်ပြီး အမြတ်အစွန်းတိုးပွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအကျိုးကျေးဇူးတွေ ရှိစေနိုင်လဲ… ပုစွန်များရဲ့ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေလို့ အူလမ်းကြောင်းထဲက pH ကို လျှော့ချပေးပြီး ရောဂါဖြစ်စေဘတ်တီးရီးယားများ လျော့ပါးစေ နိုင်ပြီး သဘာဝအကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားများ တိုးပွားစေလို့ ကြီးထွားနှုန်းနှင့် ရှင်သန်နှုန်း မြင့်တက်စေခါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားဒဏ်ကို အကောင်းဆုံးခံနိုင်ရည်ရှိစေပြီး အစာမှအသားဖြစ်စေနှုန်းနဲ့ ပရိုတင်း ချေဖျက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးလို့ အထွက်နှုန်းကိုလည်းတိုးစေနိုင်ပါတယ်။ (ပဋိဇီဝဆေး မဟုတ်လို့ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများလည်းမရှိသောကြောင့် ထုတ်ကုန်တန်ဖိုးလျော့ကျစေမဲ့ ဓာတ်ကြွင်းအာနိသင်များမရှိပါ။) ကဲ...ဘာစဉ်းစားနေဦးမလဲ...ကိုယ့်ရဲ့ ငါး၊ ပုစွန်လေးတွေကို ‘ Aqua Booster’ နဲ့ အားတွေ မြှင့်ပေးလိုက်တော့လေ...။
Read more Facebook စာမျက်နှာသို့သွားရန်

ဆွေးနွေးချက်များ

ဆွေးနွေးရန်