သိုး၊ ဆိတ်များတွင် အဖြစ်များသော လေပွရောဂါကို ကာကွယ်ကုသနည်း

04/07/2022 13:00 PM တွင် ဦးဇော်(dof) ဦးဇော်(dof) မှ ရေးသား

ကျွဲ၊ နွား၊ သိုး၊ ဆိတ်အပါအဝင် စားမြုံ့ပြန်သတ္တဝါများတွင် အစာအိမ် ၄ ခု ရှိကြသည်။ 

ထိုအစာအိမ် ၄ ခုအနက် ရူမင်(rumen)အစာအိမ်ဟု အမည်တွင်သော အစာအိမ်မှာ အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး အစာအိမ်ထုထည်အားလုံး၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိကြသည်။ 

ထိုရူမင်အစာအိမ်အတွင်းရှိ ဓာတ်ငွေ့များ ပုံမှန်အတိုင်း လေပြန်မတက်နိုင်ခြင်းကို လေပွခြင်း(Bloat)ဟု ဆိုလိုပါသည်။ 

ရောဂါဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများမှာ -

သိုး၊ ဆိတ်များ လေပွရောဂါဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်း (၂)မျိုး ရှိနိုင်သည်။

၁။ ပထမတစ်ခုမှာ အစာရေမျိုတွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုခု ပိတ်ဆို့မှုကြောင့်ဖြစ်သည်။

၂။ ဒုတိယတစ်ခုမှာ သိုး၊ ဆိတ်တို့၏ ရူမင်အစာအိမ်အတွင်း အမြှုပ်များဖြစ်ပေါ်လာမှုကြောင့် ဓာတ်ငွေ့များပြင်ပသို့ မထွက်ရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

အမြှုပ်များသည် ရူမင်အစာအိမ်အကန့် ရှိ အစာချေအဏုဇီဝပိုးများနှင့် မရင်းနှီးသော အစားအသောက်အသစ်များ(အထူးသဖြင့်- အရွက်နုများ)နှင့် အစာနုများအား လိုသည်ထက်ပို၍ စားသောက်မှုကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ 

အဆိုပါ လေပွရောဂါသည် ကူးစက်ရောဂါမဟုတ်သောကြောင့် တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်နှင့်တစ်ကောင် မကူးစက်နိုင်ပါ။

ရောဂါလက္ခဏာများမှာ -

- ခန္ဓာကိုယ်ဘယ်ဖက်ခြမ်းတွင် ဝမ်းဗိုက်တင်းကားထွက်လာသည်ကို တွေ့နိုင်ပါသည်။

- တိရစ္ဆာန်သည် သက်သောင့်သက်သာ မရှိဘဲ အသက်ရှူရခက်ခဲသည်ကိုလည်း တွေ့ရနိုင်သည်။

ကာကွယ်ခြင်း

- အစာသစ်တစ်မျိုးမျိုးကို ကျွေးပါက ဖြည်းဖြည်းနှင့် နည်းနည်းချင်း တိုးကျွေးသွားရပါမည်။

ကုသမှုအနေဖြင့် -

- ပိတ်ဆို့မှုကြောင့်လေပွပါက အစာရေမျိုအတွင်းသို့ ရာဘာပိုက်ဖြင့် ထိုး၍ ပိတ်ဆို့နေသောအရာကို ရူမင်အစာအိမ်အတွင်းသို့ ထိုးချရပါမည်။

- အမြှုပ်ကြောင့်ဖြစ်သော လေပွခြင်းကို ဆီတိုက်၍ သက်သာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါသည်။

- အခြေအနေအရမ်းဆိုးပြီး အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်ပါက ဝဲဖက်ဝမ်းဗိုက်နံရံရှိ Paralumbar fossa အား ဖောက်ပစ်ရန် လိုအပ်နိုင်ပါသည်။

- သို့သော် ထိုသို့ဖောက်ပါက နောက်ပိုင်းတွင် ဆေးဝါးကုသမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန်လိုအပ်ပါလိမ့်မည်။

ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအနေဖြင့်-

အဓိကနည်းလမ်း ၂ သွယ်ရှိပါသည်။

- ပထမနည်းလမ်းမှာ တိရစ္ဆာန်များအား ရောဂါဖြစ်စေသော အဏုဇီဝပိုးမွှားများနှင့် ထိတွေ့မှုကို လျှော့ချပေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် သန့်ရှင်းရေးနှင့် ဇီဝလုံခြုံ မှုအား အလေးပေးသည့် ကောင်းမွန်သောစီမံခန့်ခွဲမှု ရရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။

- ဒုတိယနည်းလမ်းမှာ တိရစ္ဆာန်များ၏ရောဂါဒဏ် ခံနိုင်ရည်အား မြှင့်တင်ပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ ရောဂါဒဏ်ခံနိုင်ရည် မြင့်တက်လာစေရန်အတွက် ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံခြင်းနှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာများကျွေးမွေးခြင်း၊တိရစ္ဆာန်များအား ဒဏ်(Stress)လျော့နည်းအောင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းတို့ကို တွဲဖက်ဆောင်ရွက်ပေးရမည် ဖြစ်ပါသည်။ 

- ဒဏ်ဟုဆိုရာတွင် စိုစွတ်လွန်းခြင်း၊ ပူလွန်းအေးလွန်းခြင်း၊ အစာလုံလောက်စွာ မကျွေးမွေးခြင်း၊ ခြံကျပ်လွန်းခြင်း၊ ရေလုံလောက်စွာ မသောက်ရခြင်းအပြင် အခြားအချက်များစွာ ပါဝင်ပါသည်။

အထက်ဖော်ပြပါအချက်များကို ဂရုပြုဆောင်ရွက်ပေးခြင်းဖြင့် ရောဂါကျရောက်မှု အတော်များများကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ 

ထိုသို့ ကြိုတင်ပြုပြင်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းသည် ရောဂါဖြစ်မှ ကုသခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်ပါသည်။

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။


မာလာမြိုင် ကုမ္ပဏီ ကြော်ငြာ
ပြောင်ခင်းမှာ ပေါင်းရှင်းဖို့ ဘူဒိုဇာ လာပြီ ဒိုး... ပြောင်းခင်း စိုက်နေရင်း ပေါင်းခင်းမဖြစ်သွားရအောင် မအပ်စပ်တဲ့ ပေါင်းတွေအကုန်ဒိုးဖို့ "ဘူဒိုဇာ" လာပြီဗျို့။ ပြောင်းခင်းထဲက ပေါင်းတွေကို အမြစ်ပြတ် သုတ်သင်ပေးမယ့် အစွမ်းထက်ထက် ဆေးတစ်လက် ဆိုရင် ပေါင်းမနိုင်ခင် "ပြောင်း" နိုင်ဖို့ ပြောင်းအထူး ရွေးချယ်ပေါင်းသတ်ဆေး "ဘူဒိုဇာ" နဲ့ဆိုရင် ဘယ်ပေါင်းတွေ ခံနိုင်ပါ့မလဲ? အဓိကပေါက်တတ်တဲ့ "မြေဇာ၊ မြက်ယား၊ ဆင်ငို၊ လက်သဲခွ၊ ဝမ်းဘဲစာ၊ လေးခွမြက်၊ ဝက်ကျွတ်၊ တောဟင်းနုနွယ်၊ မှိုချဥ်၊ ဟင်းဂလာ၊ ခွေးသေးပန်း၊ ဗောက်ပင်၊ ဗောက်လောက်ညို၊ ဆေးပုလဲ၊ ပရန္နဝါ၊ မြက်မုန်ညင်း" တို့ကို အမြစ်ပြတ် အထူးနှိမ်နင်းဖို့ "ဘူဒိုဇာ" ရှိရင် စိတ်သာချလိုက် ဦးကြီးတို့ရေ။ ပြောင်းဖူးပင် တစ်လသားမပြည့်မီ ပေါင်းအရွက် (၂-၄) ရွက် ထွက်ချိန်မှာ အချိန်မှန်မှန်နဲ့ မြန်မြန် သုံးထားဖို့ပဲ တိုက်တွန်းလိုက်ချင်တယ်ဗျ။ လက်မနှေးဘဲ အခုပဲ ပြောင်းခင်းထဲကပေါင်းတွေ "ဘူဒိုဇာ" နဲ့ ရှင်းလိုက်ရအောင်။
Read more Facebook page သို့သွားရန်

ဆွေးနွေးချက်များ

ဆွေးနွေးရန်