ကမ္ဘာကြီး ပူလာချိန် အပင်တွေ ဘယ်လို ညှိယူနေကြလဲနဲ့ ဘယ်လိုတွေ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရမလဲ

တောင်သူဦးကြီးတို့ခင်ဗျာ အခုတလော ရာသီဥတုက တော်တော်ရူးကြောင်ကြောင် ဖြစ်နေတယ်မဟုတ်လား။

မိုးရွာရမယ့်အချိန် မရွာဘဲ နေပူချင်သလိုပူ ပြီးရင် အပူလှိုင်းတွေက ဖြတ်နဲ့။ စက်မှုတော်လှန်ရေးနောက်ပိုင်း ကမ္ဘာ့အပူချိန်က ၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်လောက် တက်လာပြီးပြီ။ ဒါတင်မကသေးဘူး ဒီရာစုနှစ်တွေထဲ ၂ ဒီဂရီကနေ ၅ ဒီဂရီအထိ ထပ်ပူလာဦးမယ်လို့ ပညာရှင်တွေက တွက်ထားကြတယ်။ အခုဆိုရင် စူပါအယ်လ်နီညိုရာသီဥတုကလည်းရှိနေပြန်ပါသေးတယ်။

အပင်တွေက ကျွန်တော်တို့လို ပူလို့ဆိုပြီး အရိပ်ထဲ ပြေးပုန်းလို့မရဘူးလေ။ အမြစ်တွယ်ပြီး နေပူထဲမှာပဲ တစ်သက်လုံး နေသွားရတာ။ ဒါပေမဲ့ စိတ်မပူပါနဲ့ အပင်တွေမှာလည်း သူတို့အသက်ရှင်ဖို့အတွက် "ကိုယ်ပိုင်စွမ်းအား" တွေ ရှိကြပါတယ်။ သူတို့ ဘယ်လို စွမ်းဆောင်နေလဲဆိုတာ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးလေး လေ့လာကြည့်ရအောင်။

 အပင်တွေရဲ့ "အပူဒဏ်ခံ အစွမ်း"

အပူချိန်တက်လာရင် အပင်တွေက ငုတ်တုတ်ထိုင်သေမသွားပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်စနစ်ကို အလိုအလျောက် ပြုပြင်ပြောင်းလဲပစ်လိုက်ကြတယ်။ ဒါကို သိပ္ပံလို Thermal Acclimation (အပူချိန်နှင့် ညှိယူခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

• အသက်ရှူနှုန်း လျှော့ချတယ် - အပူချိန်တက်ရင် အပင်တွေ အသက်ရှူမြန်ပြီး ကာဗွန်ဓာတ်တွေ ဆုံးရှုံးရမှာစိုးလို့ အသက်ရှူနှုန်းကို ထိန်းချုပ်ပြီး ကာဗွန်ကို ချွေတာပစ်လိုက်တယ်။

• အရွက်မျက်နှာပြင် တိုးချဲ့တယ် -အလင်းဓာတ်များများစုပ်ယူဖို့ အရွက်တွေကို ပိုကျယ်အောင် ဖြန့်ခင်းပစ်လိုက်တယ်။

• အလင်းမှီစုဖွဲ့မှု အပူချိန်ကို မြှင့်တယ် - အပူချိန်မြင့်နေလည်း အလုပ်လုပ်နိုင်အောင် သူတို့ရဲ့ အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း (Photosynthesis) စနစ်ကို မြှင့်တင်လိုက်တယ်။

 သတိထားရမယ့်အချက်က ဒေသအလိုက် အပင်ချင်း မတူကြသလို စိတ်မကောင်းစရာတစ်ခုက အပင်တိုင်း ဒီလို မညှိယူနိုင်တာပါပဲ။

• အေးတဲ့ဒေသကအပင်တွေကအပူချိန်အတက်အကျ ကြုံဖူးလို့ ညှိယူရလွယ်တယ်။ ပူလာရင် ပိုတောင် ကြီးထွားလာတတ်သေးတယ်။

• ပူအိုက်စိုစွတ်တဲ့ (အပူပိုင်း) ဒေသကအပင်တွေကကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံလို အပူပိုင်းနဲ့ မိုးသစ်တောက အပင်တွေကတော့ တစ်နှစ်ပတ်လုံး အပူချိန်တသမတ်တည်း နေသားကျနေလို့၊ ထပ်ပူလာရင် ညှိယူရခက်တယ်။ ကြီးထွားမှု နှေးသွားပြီး အထွက်နှုန်း ကျသွားတတ်တယ်။ပြီးတော့ အပူလှိုင်းဖြတ်တာ၊ မိုးခေါင်တာ တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်မိရင် သီးနှံတွေ မျိုးစေ့မအောင်တာ၊ အပင်တွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ခြောက်သွေ့သေဆုံးတာတွေအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဆိုတော့ တောင်သူဦးကြီးတို့က ဒီလိုမှတ်ထားလို့ရပါတယ်။

၁။ "အပင်လည်း ညှိယူတတ်တယ်"

အပင်တွေဟာ အပူဒဏ်ကို ဇီဝကမ္မစနစ်ပြောင်းပြီး အတတ်နိုင်ဆုံး တုံ့ပြန်စွမ်းဆောင်ကြပါတယ်။

၂။ "အပူပိုင်းအပင်က ပိုထိခိုက်လွယ်တယ်"

ကျွန်တော်တို့ဒေသက သီးနှံ/အပင်တွေဟာ အေးတဲ့ဒေသက အပင်တွေထက် အပူဒဏ်ကို ပိုပြီး မခံနိုင်ကြပါဘူး။

၃။ "မိုးခေါင်ရင် အပူဒဏ် နှစ်ဆဖြစ်တယ်"

အပူချိန်တက်တာအပြင် ရေပြတ်လပ်မှု (ဒဏ်ရာနှစ်ထပ်) က အပင်တွေကို သေစေနိုင်တဲ့အထိ ဆိုးရွားစေပါတယ်။

၄။ "မျိုးစေ့ရွေးချယ်မှုက အနာဂတ်ပါပဲ"

နောင်အနာဂတ်မှာ ပိုပူလာမယ့် ကမ္ဘာကြီးနဲ့အညီ အပူဒဏ်ခံနိုင်စွမ်းမြင့်တဲ့ သီးနှံမျိုးစေ့တွေကို ကြိုတင်ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးဖို့ ပြင်ဆင်ထားရပါမယ်။

​"နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့... ရာသီဥတုက ဘယ်လိုပဲ ဖောက်ပြန်ပါစေ။

သီးနှံပင်တွေ အသက်ဆက်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားနေသလို ကျွန်တော်တို့ တောင်သူတွေဘက်ကလည်း ပိုမိုပြင်းထန်လာမယ့် အပူဒဏ်ကို ရင်ဆိုင်ဖို့ အချိန်မီ ပြင်ဆင်ကြရပါမယ်။ နောင်လာမယ့် စိုက်ပျိုးရာသီတွေမှာ အပူဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်တွေကို ကြိုတင်ရွေးချယ်တာ၊ ရေကို စနစ်တကျ သုံးစွဲတာနဲ့ မြေဆီလွှာ အစိုဓာတ် ထိန်းသိမ်းနည်းတွေကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်ကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ရပါတယ်ခင်ဗျာ။"

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။