စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူသူများ ဖြစ်လေ့ရှိသော အရေပြားရောဂါ (၃) မျိုး

စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းခွင်၌ နေ့စဉ်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေရသူများသည် မြေဆီလွှာ၊ ရေ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ ဓာတုဗေဒ ပစ္စည်းများနှင့် နေ့စဉ်ထိတွေ့နေရသဖြင့် အရေပြားရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အလွန်များပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အဖြစ်အများဆုံး အရေပြားရောဂါ (၃) မျိုးမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။

၁။ ဓာတ်မတည့်ထိတွေ့အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း (Contact Dermatitis)

အဖြစ်များသော အရေပြားရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ငန်းခွင်သုံး ဓာတုပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် အပင်များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသည်။

• အဓိကအကြောင်းအရင်း = ပိုးသတ်ဆေးများ၊ ပေါင်းသတ်ဆေးများ၊ ဓာတ်မြေဩဇာများနှင့် အချို့သော အပင်အစေးများ (ဥပမာ - ရာဘာစေး၊ ကန်စွန်းနွယ်၊ အချို့သော မြက်ပင်များ) နှင့် ထိတွေ့ခြင်း။

• ရောဂါလက္ခဏာများ = ထိတွေ့မိသော အရေပြားနေရာတွင် နီရဲလာခြင်း၊ အလွန်အမင်း ယားယံခြင်း၊ အရည်ကြည်ဖုများထွက်ခြင်း၊ ကွဲအက်ခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းပူစပ်ခြင်း။

• ကာကွယ်ရန်နည်းလမ်း = ဓာတုဗေဒပစ္စည်းများနှင့် အပင်များကို ကိုင်တွယ်ချိန်တွင် ရေလုံသော လက်အိတ်၊ ဘွတ်ဖိနပ်နှင့် အကာအကွယ်အဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ရပါမည်။

၂။ အရေပြား မှိုစွဲရောဂါများ

တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ကိုင်သူများနှင့် ရေစို၊ ရွှံ့နွံထဲတွင် အလုပ်လုပ်ရသူများ၌ အဖြစ်များသော ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပါသည်။

• အဓိကအကြောင်းအရင်း = Dermatophytes ဟုခေါ်သော မှိုပိုးများကြောင့် ဖြစ်သည်။ နွား၊ ဝက်၊ ဆိတ်၊ ကြက် စသည့် ကူးစက်ခံထားရသော တိရစ္ဆာန်များကို ကိုင်တွယ်ခြင်း သို့မဟုတ် စိုစွတ်သော ရွှံ့၊ မြေကြီး ထဲတွင် ကြာရှည်အလုပ်လုပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ကူးစက်နိုင်သည်။

• ရောဂါလက္ခဏာများ = ပွေး၊ ညှင်းများ ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ အရေပြားပေါ်တွင် အနားသတ်အနီဖြင့် အဝိုင်းအကွက်များ ဖြစ်လာခြင်းနှင့် ပြင်းထန်စွာ ယားယံခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်သည်။

• ကာကွယ်ရန်နည်းလမ်း = တိရစ္ဆာန်များကို ကိုင်တွယ်ပြီးတိုင်း လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် စင်ကြယ်စွာ ဆေးကြောပါ။ အလုပ်လုပ်ပြီးပါက ခြေလက်များကို ခြောက်သွေ့အောင် အမြန်ဆုံးသုတ်ပါ။ ရောဂါရှိသော တိရစ္ဆာန်များကို သီးသန့်ခွဲထားပြီး ကုသပါ။

၃။ ဘက်တီးရီးယားကြောင့် အရေပြားပိုးဝင်ခြင်း (Bacterial Skin Infections / Impetigo & Cellulitis)

လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း ရရှိသော အသေးစားပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာများမှတစ်ဆင့် ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်ရောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။

• အဓိကအကြောင်းအရင်း = အလုပ်လုပ်ရင်း ဆူးစူးခြင်း၊ ဓားရှခြင်း၊ အပင်များနှင့် ခြစ်မိခြင်းတို့ကြောင့် ရရှိလာသော ဒဏ်ရာငယ်များကို စနစ်တကျ မကုသဘဲ ညစ်ပတ်သော မြေကြီး၊ ရေပုပ် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်အညစ်အကြေးများနှင့် ထိတွေ့မိရာမှ Staphylococcus သို့မဟုတ် Streptococcus ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်ရောက်ခြင်း။

• ရောဂါလက္ခဏာများ =ဒဏ်ရာတဝိုက် နီရဲ၊ ရောင်ရမ်းပြီး ပူနွေးနေခြင်း၊ ပြည်တည်ခြင်းနှင့် နာကျင်ခြင်း။ Cellulitis ဖြစ်ပါက ဖျားခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်းများပါ တွဲဖြစ်တတ်သည်။

• ကာကွယ်ရန်နည်းလမ်း = အသေးအဖွဲ ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာရလျှင်ပင် အလုပ်ခေတ္တရပ်၍ ဆပ်ပြာနှင့် ရေသန့်သန့်ဖြင့် ချက်ချင်းဆေးကြောပြီး သန့်ရှင်းသော ပလာစတာ သို့မဟုတ် သင့်လျော်သော အနာကာကွယ်ပစ္စည်းဖြင့် ဖုံးအုပ်ပေးပါ။ ဒဏ်ရာကို ဖုန်နှင့် အညစ်အကြေးများ မဝင်အောင် ကာကွယ်ပါ။

အထွေထွေ ကျန်းမာရေး သတိပေးချက်

အကယ်၍ အရေပြားတွင် အကွက်များထွက်ခြင်း၊ ပြည်တည်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖျားနာခြင်းများ ရက်ရှည်ဖြစ်ပွားပါက မိမိသဘောဖြင့် ဆေးများကို စမ်းသပ်မသုံးစွဲဘဲ နီးစပ်ရာ ကျန်းမာရေးဌာန သို့မဟုတ် ဆေးခန်းသို့ သွားရောက်ပြသ၍ ကုသမှုခံယူသင့်ပါသည်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။