တောင်ပံလေးနဲ့တောင်မှ စိုက်ပျိုးသူ တောင်သူတွေကို အကျိုးပြုပေးနေတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ

Thein Soe Min • 21/08/2026

မိတ်ဆွေပိုးတွေကို စိုက်ခင်းမှာကျတဲ့ ဖျက်ပိုးတွေကို စားသောက်ဖျက်ဆီးပေးတယ်ဆိုတာကိုပဲ အဓိက မြင်မိကြမှာပါ။ AskNature ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ပုစဉ်းရင်ကွဲ (Cicada) တွေရဲ့ အကြောင်းဟာ သဘာဝတရားရဲ့ အံ့မခန်း စွမ်းရည်တစ်ခုကို ပြသနေပါတယ်။ ပုစဉ်းရင်ကွဲတွေရဲ့ တောင်ပံတွေဟာ ဘက်တီးရီးယားပိုးမွှားတွေကို ဓာတုဆေးဝါးတွေ လုံးဝမသုံးဘဲ သေစေနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ တောင်ပံမျက်နှာပြင်မှာ သာမန်မျက်စိနဲ့မမြင်နိုင်တဲ့ နာနိုတိုင်လေး ဆူးလေးတွေ (Nanopillars) ထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိနေပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားတွေဟာ အဲဒီတောင်ပံပေါ်ကို ကျရောက်လာတဲ့အခါ၊ ဒီဆူးချွန်ပုံစံ နာနိုတိုင်လေးတွေက ဘက်တီးရီးယားရဲ့ ဆဲလ်အမြှေးပါး (အရေပြား)ကို အတင်းဆွဲဆန့်လိုက်ပြီး ပူဖောင်းတစ်လုံး ပေါက်ကွဲသွားသလိုမျိုး စုတ်ပြဲပျက်စီးသွားစေပါတယ်။ ဒါဟာ ဓာတုပစ္စည်းမပါဘဲ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ပုံသက်သက်နဲ့ ရောဂါပိုးတွေကို အလိုအလျောက် နှိမ်နင်းတဲ့ သဘာဝတရားရဲ့ အဆင့်မြင့်နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်ကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့် သဘာဝတရားကြီးဟာ ပြင်ပရန်သူတွေကို ဘယ်လိုဟန့်တားရမလဲဆိုတဲ့ "သဘာဝကာကွယ်ရေးစနစ်" ကို အကောင်းဆုံး ပိုင်ဆိုင်ထားတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ဒီသဘောတရားကို အခြေခံပြီး တောင်သူဦးကြီးတွေအနေနဲ့ "ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေး (Agroecology)" ကို ဘာကြောင့် တန်ဖိုးထားသင့်သလဲဆိုတာ စဉ်းစားစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဂေဟစနစ်စိုက်ပျိုးရေးဆိုတာ သဘာဝတရားရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံတွေကို နားလည်ပြီး သဘာဝနဲ့ သဟဇာတဖြစ်အောင် စိုက်ပျိုးတဲ့ စနစ်ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာ တောင်သူအများစုဟာ ပိုးမွှားတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ ဓာတုပိုးသတ်ဆေးတွေကို အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေကြပါတယ်။ သို့သော် ဓာတုဆေးတွေဟာ မြေဆီလွှာကို ပျက်စီးစေရုံသာမက လူရဲ့ကျန်းမာရေးကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။

ပုစဉ်းရင်ကွဲတောင်ပံတွေလိုပဲ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဓာတုဆေးမလိုဘဲ စိုက်ခင်းဖျက်ပိုးတွေကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်ပေးနိုင်တဲ့ စနစ်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဓာတုဆေးသုံးတိုင်းမှာ မိတ်ဆွေအရေအတွက် ဘယ်လောက်လျော့သွားနိုင်မလဲဆိုတာ သတိရမိပြီး မလိုအပ်ဘဲ သုံးစွဲတာမျိုး ရှောင်ရှားစေလိုပါတယ်ဗျ။

ပုစဉ်းရင်ကွဲလေးက ရင်ကွဲလောက်မယ့် ခပ်စွာစွာအသံလေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားပေမယ့် တောင်သူတွေ ရင်မကွဲအောင် ကူညီပေးနေပါတယ်။

ဆောင်းပါးရှင်ဆရာမှ အစိမ်းရောင်လမ်းဆော့ဝဲသို့ ပေးပို့ထားသော အစိမ်းရောင်လမ်း၏ မူပိုင်ဆောင်းပါးဖြစ်သဖြင့် ဆောင်းပါးများ၊ သတင်းများ ကူးယူဖော်ပြလိုပါက “အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်ဟု” ထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။

ဆက်စပ်အကြောင်းအရာ၊ မေးခွန်းများနှင့် ဆောင်းပါးများကို ဆက်လက်ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

အကြောင်းအရာ 1

ဂေဟစနစ်

KoKo Naing DOF

လွန်ခဲ့သော ၂ လ က

အသိပညာဗဟုသုတများစွာရရှိစေပါသည်။

ဆက်စပ်ဆောင်းပါးများ

ဂေဟစနစ်

ဂေဟစနစ်ကို ကောင်းကျိုးပြုသော ဘီလုံးငှက်များ

နှင်းဖြူဖြူ

ဂေဟစနစ်

ဝူလုံသဘာဝရှုခင်းများကြားက သစ်တစ်ပင်နှင့် ဂေဟစနစ်ထိန်းသိမ်းရေးသင်ခန်းစာ

Khaing Kyi Thit

ဂေဟစနစ်

မြေအောင်းသတ္တဝါဖြစ်တဲ့ ပွေးကောင်တို့အကြောင်း

ဇင်ထူးနိုင်

ဆက်စပ်မေးခွန်းများ

မုိခါ မျိုး27ရက်သား 10ရက်သားခန့် တန်းရှင်း ရွေးချယ် ၊ 15ရက်သားကျော်ကယူနတီမှိုဆေးဖြန်းထားပြီး 25ရက်သားက(ပုံပါ) ပိုးသတ်ဆေးဖြန်းထားပါတယ် အပင်တွေ သေနေလို့ တစ်ချို့က ပုံပါအတိုင်းအညွှန့်ပုပ်ပုပ် သွားလို့ ပိုးကြောင့်လား မှိုကြောင့်လား ဖြေပေးပါဦး ဆရာတို့

Hlaing Min Tun • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ဆရာပဲတီစိမ်းတွေကအရွက်တွေခြောက်ပြီးနွမါးကျသွားတယ်ဆရာမှိုကျတယ်ထင်ပြီးတော့မှိုဆေးတော့ဖြန်းထားတယ်ဆရာအကြံပေးပါအုံးမှိုကျမကျဆရာဆေးလဲညွန်ပါအုံးဆရာ

မောင်ခိုင်လင်းထွန်း • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ကျွန်တော်ပဲတီိစိမ်းအခင်းအပင်တွေညိုးသေနေပါတယ်မြေကြီးကလည်းအလွန်စိုနေပါတယ်ပဲပင်ဆက်မသေအောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ကုသရမလဲဆရာ

လက်တွေ့တောင်သူ • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ဆင်းသုခစပါးအရွက်တွေအဝါရောင်ဖြစ်နေလို့ပြန်ကောင်းအောင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ

Hein Hein Htet • ဖြေကြားချက် 1 ခု

ဒီနှစ်ပဲရာသီမှာပဲတီစိမ်းစျေးကောင်းနိုင်ပါမလားဆရာတို့ပဲတီစိမ်းကိုတော့ဝယ်လောက်ပါတယ်နော်

လက်တွေ့တောင်သူ • ဖြေကြားချက် 2 ခု

Farm Link Co.,Ltd

ကြော်ငြာ

ရေမီးအစုံနဲ့ လေထီးခုန်နိုင်မယ့် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံလာပါပြီ.....ဦးကြီးတို့ရေ ‌လေထီးခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီးစုံကို မသိသေးရင်တော့ ဒီစာလေးကို ဆက်ဖတ်‌ပေးပါ #စမတ်သီးစုံဆိုတာ အပင်တိုင်းအတွက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူးမစ်အက်စစ်တို့ အချိုးကျ ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ကွန်ပေါင်းဓာတ်မြေဩဇာဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုးကျေးဇူးတွေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတွက် ကလိုရိုဖီးလ်ဖွဲ့စည်းမှုကို အားပေးကာ သီးနှံပင်များ၏အရွက်များစိမ်းလန်းသန်စွမ်းပြီး အစာချက်လုပ်မှုအားကောင်းစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်းကြီးထွားမှုကို တိုးမြင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကြီးမြန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မှုကြောင့် အပင်ရဲ့ အမြစ်ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်မှုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အားပေးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ပန်းပွင့်ခြင်း၊အသီးသီးခြင်း၊အစေ့တည်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်များကိုလည်း အားပေးပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိမှုကို မြင့်တက်စေပြီး အသီးအရည်အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်းမွန်စေဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဟူးမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားတဲ့အတွက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်လာခြင်း၊မြေဆီလွှာဖွဲ့စည်းပုံနှင့်ရေထိန်းနိုင်စွမ်းအားကောင်းလာခြင်းအပါအဝင် အကျိုးကျေးဇူးများစွာကိုရရှိစေမှာဖြစ်ပါတယ်။ စပါးအပါအဝင် နှံစားသီးနှံများ၊ပဲအမျိုးမျိုး၊ဟင်းသီးဟင်းရွက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံအားလုံးမှာ အသုံးပြုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုးတည်းနဲ့ အားလုံးပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီးစုံနော် အရွေးမမှားတာသေချာပြီမလို့ အတွေးမများဘဲ သီးနှံတိုင်းကြီးထွားအောင် ဖန်းလင့်ရဲ့ #စမတ်သီးစုံကို သုံးကြပါစို့....

နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ