အစားအစာ စားသုံးသူများအတွက် အလေ့အကျင့်ကောင်းများ

၁။ သန့်ရှင်းပါ။

ရောဂါပိုးမွှားအများစုသည် ရောဂါမဖြစ်စေသော်လည်း၊ အန္တရာယ်ရှိသော ပိုးမွှားများကို ပတ်၀န်းကျင်၊ မြေဆီလွှာ၊ ရေ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် လူတို့တွင် တွေ့ရနိုင်ပါသည်။ ထိုအန္တရာယ်ရှိသော ပိုးမွှားများသည် အသုံးပြုသည့်အသုံးအဆောင်များ၊ လက်များ၊ ညစ်ညမ်းသောပတ်၀န်းကျင်များမှတဆင့် အစားအစာညစ်ညမ်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည့်အတွက် အစားအစာ ဘေးကင်းလုံခြုံရေး တွင် “သန့်ရှင်းမှု” သည် ပထမ အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်

o   အစားအစာများကို မပြင်ဆင်မီ နှင့် ပြင်ဆင်နေစဉ်အတွင်း သေချာစွာလက်ဆေးပါ။

o   အလေး၊ အပေါ့စွန့်ပြီး တိုင်း ဆပ်ပြာဖြင့်လက်ဆေးပါ။

o   အစားအစာ ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် အသုံးအဆောင်များကို သန့်ရှင်းပါ။

o   မီးဖိုခန်းကို ပိုးမွှားများရန်မှ ကြိုတင်ကာကွယ်၍ သန့်ရှင်းစွာထားပါ။ 

၂။ အသားစိမ်း၊ ငါးစိမ်းများနှင့် ချက်ပြုတ်ပြီး အစားအစာများကို ခွဲခြားထားပါ။

မချက်ပြုတ်ရသေးသော အစားအစာများ အထူးသဖြင့် အသားစိမ်း၊ ငါးစိမ်း များတွင် အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော အဏုဇီ၀ ပိုးမွှားများ ပါ၀င်နိုင်ပြီး ထိုမှ တစ်ဆင့် ပြင်ဆင်နေစဉ် အတွင်း၊ သိမ်းဆည်းထားစဉ်အတွင်း အချင်းချင်း ကူးလူး ညစ်ညမ်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည့်အတွက် စနစ်တကျ ခွဲခြားထားပါ။

o   အသားစိမ်း၊ ငါးစိမ်းများနှင့် အသီးအရွက်များ၊ တခြားအစားအစာများကို ခွဲခြားထားပါ။

o   အသုံးအဆောင်များကို ခွဲခြားထားပါ။ ဥပမာ_ အသား၊ငါး အတွက် သုံးသော cutting board နှင့် အသီးအရွက်များလှီးရန် သုံးသော cutting board ကို ခွဲခြားထားပါ။

o   ထိန်းသိမ်းရာတွင် ကုန်ကြမ်းများနှင့် ချက်ပြုတ်ပီး အစားအစာများကို သပ်သပ်ဆီ ခွဲခြားထားပါ။ (ဥပမာ_ ရေခဲသေတ္တာ ထဲ သိမ်းဆည်းရာတွင် အပေါ်ထပ်တွင် ချက်ပြုတ်ပြီး အစားအစာများ သိမ်းဆည်း၍ အောက်ထပ်တွင် ကုန်ကြမ်းများ သိမ်းဆည်းခြင်း)

၃။ အစားအစာများကို သေချာစွာကျက်အောင် ချက်ပြုတ်ပါ။

အစားအစာများကို သေချာကျက်အောင် ချက်ပြုတ်ခြင်း (> 70ºC) ဖြင့် အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော အဏုဇီ၀ ပိုးမွှားများကို သေဆုံးစေနိုင်သည့်အတွက် ဘေးကင်းသော အစားအစာများကို ရရှိနိုင်ပါသည်။  

o   အစားအစာများကို သေချာစွာ ချက်ပြုတ်ပါ။ အထူးသဖြင့် အသား၊ ငါး၊ ပင်လယ်စာများကို ကျက်အောင်ချက်ပါ။

o   အစားအစာများကို ချက်ပြုတ်ရာတွင် အပူချိန် 70ºC အထက်ရောက်အောင် ချက်ပြုတ်ပါ။

o   ချက်ပြုတ်ပီး အစားအစာများကို ပြန်နွှေးရာတွင် လိုအပ်သော အပူချိန်ရောက်အောင် ပြန်ထားပါ။

၄။ ဘေးကင်းသော အပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းပါ။

အဏုဇီ၀ပိုးများသည် အခန်းအပူချိန် (5ºC - 60ºC) တွင် လျင်မြန်စွာ ပွားများနိုင်ပီး အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော ပမာဏကို လျှင်မြန်စွာ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ အပူချိန် (5ºC - 60ºC) အတွင်းကို Temperature Danger Zone (အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော အပူချိန်ဇုန်) ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစားအစာများကို အပူချိန် 5ºC အောက် အပူချိန်တွင် ထားရှိခြင်း သို့မဟုတ် ၆၀ºC အထက် အပူချိန်တွင် ထားရှိခြင်းသည် ပိုးမွှားများ ပေါက်ဖွားနိုင်မှုကို လျော့ချနိုင်ပါသည်။ 5ºC အောက်တွင် ပေါက်ဖွားပွားများနိုင်သော ပိုးများလည်း ရှိပါသည်။

o   အစားအစာများကို အခန်းအပူချိန်တွင် ၂ နာရီထက်ပို မထားပါနှင့်။

o   ချက်ပြုတ်ပီး အစားအစာများနှင့် ပျက်စီးလွယ်သော အစားအစာများကို ရေခဲသေတ္တာတွင် သေချာစွာ စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းပါ။ (< 5ºC)

o   ပြန်နွှေးရာတွင် လိုအပ်သော အပူချိန်ရောက်အောင် ပြန်ချက်ပြုတ်ပါ။(> 60ºC)

၅။ သန့်ရှင်းသောရေ၊ လတ်ဆတ်သော ကုန်ကြမ်းများကို သုံးစွဲပါ။

မသန့်ရှင်းသော၊ လတ်ဆတ်မှုမရှိသော၊ ရက်လွန်နေသော ကုန်ကြမ်းများ၊ ညစ်ညမ်းသောရေများတွင် အန္တရာယ်ပေးနိုင်သော ပိုးမွှာများ၊ ဓာတုပစ္စည်းများ ပါ၀င်၍ အစားအစားညစ်ညမ်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသောရေ၊ လတ်ဆတ်သော ကုန်ကြမ်းများသည် အစားအစာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအတွက် အခြေခံ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

o   သန့်ရှင်းသောရေ ကို အသုံးပြုပါ။

o   ကုန်ကြမ်းများကို စနစ်တကျ ၀ယ်ယူပါ။

o   ရက်လွန်အစားအစာများကို မစားသုံးပါနှင့်။

o   အသီးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကို သေချာစွာ ဆေးကြောပါ။

၆။ ကုန်ပစ္စည်းအညွှန်းကို သေချာစွာ ဖတ်ပါ။

ကုန်ပစ္စည်းအညွှန်းသည် အစားအစာထုတ်လုပ်ရောင်းချသူနှင့် စားသုံးသူကြား ဆက်သွယ်ပေးသော အရာဖြစ်ပါသည်။ သေချာစွာ ဖတ်ခြင်းဖြင့် ပါ၀င်ပစ္စည်းများ၊ သိမ်းဆည်းရန်အညွှန်း၊ ချက်ပြုတ်ပြင်ဆင်ရန်တို့ကို သေချာစွာ သိနိုင်ပါသည်။

o   သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်ကို ကြည့်ပါ။

o   ပါ၀င်ပစ္စည်း၊ ဓာတ်မတည့်ပစ္စည်း ပါ၀င်မှုကို ကြည့်ပါ။

o   ထိန်းသိမ်းရန် အညွှန်းကိုလိုက်နာပါ။ (ဥပမာ_ နွားနို့ကို၀ယ်လာလျှင် ရေခဲသေတ္တာထဲတွင် သိမ်းဆည်းရန် ဖော်ပြထားခြင်း)

o   အသုံးပြုရန်အညွှန်းကို သေချာစွာ လိုက်နာပါ။ (ဥပမာ- အသုံးပြုပီးပါက လေလုံအောင် ပြန်ဖုံးပါ)

o   အစားအစာတွင် ဘေးဖြစ်နိုင်သည့် အရာများ ပါလာပါက တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။

ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။