မှိုသတ်ဆေးတိုင်းက မှိုရောဂါတိုင်းကို နိုင်ပါသလား???
(မှိုသတ်ဆေးများအကြောင်း - ၂)
အပင်တွေကလည်း လူတွေလိုပါပဲ၊ နေမကောင်းဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အပင်တွေမှာလည်း ရောဂါဖြစ်ပါတယ်၊ ရောဂါကျပါတယ်။
ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ သက်ရှိ ရောဂါပိုးတွေကတော့ မှို ဘတ်တီးရီးယား နီမတုတ် ဗိုင်းရပ်စ် စသည်ဖြင့်ရှိကြပါတယ်။
လူတွေမှာကျတော့ မှို နဲ့ နီမတုတ် ရောဂါအနေနဲ့ ရှားပါတယ်။ ကျန်တာတွေကတော့ ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
အခုဆို လူတွေကြားမှာ ကိုဗစ်နိုင်တင်းဆိုတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ခေတ်ထသလိုမျိုးပဲ၊ အပင်လောကမှာလည်း နာမည်ကြီး cele ကြီးတွေ ရှိပါတယ်။
အဲ့ဒါကတော့ အူးမိုက်စိ့ Oomycetes သို့မဟုတ် ဘုံနိမ့်မှိုတွေပါ။ တစ်ချို့ကလည်း အူးမိုက်ကိုတာ Oomycota မှိုတွေဆိုပြီးလည်း ပြောကြပါတယ်။ အတူတူပါပဲ။

ဒီ အူးမိုက်စိ့ (Oomycota) တွေက ရှေ့ကဖော်ပြထားသလို ဘုံနိမ့်မှိုဖြစ်တယ်။ တခြား ဘုံမြင့်မှိုတွေလိုမဟုတ်ဘူး။ အပင်ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ မှိုတွေမှာ ဘုံနိမ့်မှို lower fungi နဲ့ ဘုံမြင့်မှို higher fungi ဆိုပြီး နှစ်မျိုးအကြမ်းဖျဉ်း သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။
အဲ့တော့ ဒီ Oomycota မှိုတွေက ဘုံမြင့်မှိုတွေနဲ့ ဘာခြားနားလို့ သူ့ကို နိမ့်တယ်ဆိုပြီး သတ်မှတ်ကြတာလဲ မသိ 🙄။ တကယ်တော့ ဘုံနိမ့်မှိုမျှင်တွေက အကန့်မပါဘူး အင်္ဂလိပ်လို အခေါ်က Aseptate hypha or coenocytic hypha ပါ။ ပြောမယ်ဆို မှိုမျှင်က ပိုက်လိုပေါ့။ ပြွန်လိုအရှည်ကြီး 😎

အဲ.. ဘုံမြင့်မှိုတွေကျတော့ကာ... အဆစ် အဆစ်တွေ မှိုမျှင်တန်းတွေမှာ ပါတယ်။ ဝါးလုံးလိုပေါ့။ Septate hypha တွေပေါ့။ နောက်ကွာတာတစ်ခုက မှိုမျှင်မှာ ပါဝင်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ မတူပါ။ (chemical composition of hypha) ဘုံနိမ့်မှာက ဆဲလ်လူလို့စ် cellulose ဓာတ်ပါတယ်။ ဘုံမြင့်မှာက ခိုင်တင် နဲ့ ကလူကန်ဓာတ် chitin and/or glucan ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဘုံနိမ့်မှိုတွေ နဲ့ မှိုမျှင် မှိုစပိုးတွေက အကြည်ရောင်ပါ။ ဘုံမြင့်တွေမှာတော့ အရောင်ပါတတ်တယ်။ အညိုအမဲစသည်ဖြင့်။ နောက်ထပ် မတူတဲ့အချက်တွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပြောမယ်ဆို လူတွေ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် အသားအရောင်မတူ သွေးအုပ်စုမတူ အရည်ပြားကအမွှေးထူတာပါးတာမတူသလို အသားပွတာ ကျစ်တာမတူသလိုပေါ့။

ဒီတော့ တောင်သူတွေက ရောဂါကျတယ်၊ မှိုရောဂါမို့ မှိုဆေးဖျန်းမယ်ဆိုပြီး တန်းမဖျန်းသင့်ပါဘူးနော်။ ခုနကပြောသလို မှိုတွေကမတူပဲ ကွဲနေတာရှိတဲ့အလျောက် ဆေးကိုလည်း မှိုသတ်ဆေးဖြစ်ရင်ပြီးရောဆိုပြီး မတွယ်လိုက်ပါနဲ့နော်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့က တစ်ချို့မှိုသတ်ဆေးတွေက ဘုံနိမ့်မှိုတွေအတွက်ပါ။ တစ်ချို့ကတော့ ဘုံမြင့်မှိုတွေမှာ ပိုထိရောက်တာကြောင့်ပါ။ မှိုရောဂါဖြစ်ပြီဆိုရင်တော့ ဘာမှိုလဲ မသိရင်တောင် ဘုံနိမ့် Oomycete လား၊ ဘုံမြင့်မှိုလားလောက်တော့ ခွဲသိရင်ပိုအဆင်ပြေပါတယ်။
ကဲ.. ဆယ်လီ Cele အူးမိုက်စိ့ မှိုတွေက ဘာလို့ နာမည်ကြီးနေရတာလဲ 🧐
အဓိကကတော့ သူတို့က ရောဂါပျံ့တာအရမ်းမြန်တယ်။ ဝုန်းဒိုင်းဆို တန်းအခင်းလုံးကျွတ်ပဲ။ ဒါကြောင့် ယေဘုယျအနေနဲ့ ဘုံမြင့်မှိုတွေထက် ကြောက်ရတယ်ပေါ့နော်။ စိုက်ပျိုးရေးဆင်းတွေ အနေနဲ့ဆိုရင်တော့ မစိမ်းပါဘူးနော်။
ဒီဆောင်းပါးမှာ အဓိကဖော်ပြပေးမယ့် အချက် key message ကတော့ မှိုသတ်ဆေးအုပ်စုတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဘန်ဇင်မီဒါဇော် အုပ်စုဟာ Oomycetes တွေကိုမနိုင်ပါ။
Benzimidazole မှိုသတ်ဆေးတွေက ဘီနိုမိုင်း, အက်ပရောက်ဆီကွန်နဇိုး, ကာဘန်ဒါဇင် နဲ့ သိုင်အိုဖီနိပ် မီသိုင်း ခေါ် ဟိုမိုင်း (Benomyl, Epoxiconazole, Carbemdazim နဲ့ Thiophenate methyl) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲ့ဖော်ပြပါ လေးမျိုးက Oomycetes တွေကိုမနိုင်ပါ။
နောက်ဆေးအုပ်စုတစ်ခုက ထရိုင်ရာဇိုး အုပ်စုပါ (Triazoles)။ သူတို့ကလည်း Oomycetes မှိုရောဂါတွေကိုမနိုင်ပါ။
ဥပမာ - ထရိုင်ရာဇိုးမှိုသတ်ဆေးများမှာ ဒိုင်ဖန်ကွန်နဇိုး Difenconazole၊ တက်ဗျူကွန်နာဇိုး Tebuconazole၊ ဟက်ဇာကွန်နာဇိုး Hexaconazole၊ ပရိုပကွန်နာဇိုး Propiconazole၊ တက်ထရာကွန်နဇိုး Tetraconazole၊ ဖလူထရိုင်ရာဖော် Flutriafol၊ ထရိုင်ဒီမီဖွန် နဲ့ ထရိုင်ဒီမီနော် Triadimefon and Tridimenol တို့ပါ။
ကျန်တော့ကျန်သေးတယ်။ များနေလို့ရယ်၊ မြန်မာပြည်မှာ သိပ်မတွေ့ရတာကြောင့်ရယ်ကြောင့် ကျန်တာတွေဖြုတ်ထားပါတယ်။
(မှတ်ချက်။ ။ ဤ ဆောင်းပါးအတွက်စာအုပ် စာတမ်းများအချိန်ကြာစွာ ရှာဖွေရခြင်းဖတ်ရခြင်း ပြင်ဆင်ရခြင်းကြောင့် အလွယ်တကူမကူးချပါနဲ့နော်။)
References. Australasian Plant Disease Note and Agrios 5th edt.
ဆောင်းပါးများ/သတင်းများ ပြန်လည်ကူးယူဖော်ပြလိုပါက "အစိမ်းရောင်လမ်းမှ ကူးယူဖော်ပြပါသည်" ဟုထည့်ပေးပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။
Mg Min Wai
လွန်ခဲ့သော ၁ နှစ် ကကျနော်ကဂန္ဓာပန်းစိုက်တောင်သူပါ၆ဧကကို၅ဦးစိုက်ထားတာအူးမိုက့်စိမှိုမနိုင်တဲ့ဆေးအုပ်စုတွေအကုန်စုံနေပြီဒါပေမဲ့ရောအမြစ်ပြတ်ရှင်းရှင်းပျောက်မသွားလို့ပါအူးမိုက်စိမှိုနိုင်ဆေးလေးတင်ပြပေးပါဦးတကယ်သိချင်လို့ပါ
Mg Min Wai
လွန်ခဲ့သော ၁ နှစ် ကအူးမိုက့်စိ့မှိုနိုင်တဲ့ဆေးလေးတွေလဲလမ်းညွန်ပေးခဲ့ပါဦးဗျ
Kyaw Swe Lin
လွန်ခဲ့သော ၄ နှစ် ကဝါ ဘယ်လစိုက်သင့်ပါသလဲ
Phyo Wai Htun
လွန်ခဲ့သော ၄ နှစ် ကOomyceteကျရောက်နေတဲ့ပုံတွေနောက်ထပ်ရှိရင်ပြပေးပါအုံး သေချာလေးခွဲခြားလို့ရအောင်လို့ပါဆရာ
ဆက်စပ်မေးခွန်းများ
ဆရာတို့ ခင်ဗျာ ဘာများ ဖြစ်တာလဲခင်ဗျာ အကြံဉာဏ်လေး ပေးပါအုန်းနော်
hhz • ဖြေကြားချက် 1 ခု
မတ်ပဲ၄၅ရက်သား မှာ အရွက်အဲ့လိုဝေးဝေးတစ်ပင်ဖြစ်ေနတယ် တစ်ပင်လုံးမဖြစ်ဘဲ အရွက်တစ်ကိုင်းကညိုးကျနေတယ် နောက်တစ်ကိုင်းကျအရွက်နားတွေကနေစပြီးခြောက်ပြီးမဲလာတယ်တစ်ဖြေးဖြေးတစ်ကိုင်းလုံးခြောက်ပြီးမဲသွားတယ် ကျန်နေတဲ့အကိုင်းတွေကျဘာမှမဖြစ်ဘူး မဖြစ်သေးတာလာ ဘာရောဂါလဲဘယ်လိုဆေးမျိုးဖျန်းသင့်လဲဗျ
Saw Samson • ဖြေကြားချက် 4 ခု
မုန်လာအပင်ပေါ်က်လေးတွေအခုပုံပါကြိုင်းလေးတွေတွေ့နေရတယ်ဒီအကောင်းတွေကရွက်နုလေးတွေကိုအပေါ်က်တွေဖြစ်အောင်ကိုက်တယ်အပင်သက်တန်းကကိုးရက်သားဘာဆေးတွေဖြန်သင့်လဲပြောပေးပါဦ
aungkolatt • ဖြေကြားချက် 8 ခု
ပဲမျိုးစုံ ပဲတောင့်ရှည် ပဲတီစိမ်း စသည်ပဲအဖူးဝင်ချိန်ပွင့်ထွေးကာကွယ်ဆေးဘာဆေးဖြန်းရမလဲ
ဖြိုးဝေစိုး • ဖြေကြားချက် 1 ခု
ငှက်ပျော အမှည့်မှာ သီးထိုးယင်လာလာထိုးနေလို့ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ ခင်ဗျ methyl eugenol နဲ့ ထောင်ခြောက်လုပ်ဖမ်းရတယ်လို့ပြောလို့ ဘယ်မှာဝယ်ရခင်ဗျ
nay myo naing • ဖြေကြားချက် 5 ခု
နောက်ဆုံး ဆောင်းပါးများ
တစ်ပတ်စာ ဈေးကွက်သုံးသပ်ချက် (2-6.11.2026)
06/11/2026
စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) ဒေသများအတွက် မိုးလေဝသခန့်မှန်းချက် (နိုဝင်ဘာ ၅ -၁၁အထိ)
06/11/2026
ဗီဒီယို
GPS မဖွင့်ဘဲ မိုးလေဝသ ကြည့်လို့ရပြီ
06/11/2026
နိုဝင်ဘာ ၉၊ ၁၀ ရက်များတွင် မန္တလေးတိုင်းအတွင်း မိုးသည်းထန်နိုင်
05/11/2026
မြေဆီလွှာစစ်ဆေးမှု ရလဒ်မှန်ကန်ဖို့ မြေနမူနာကို ဘယ်လိုယူမလဲ?
05/11/2026
More from ဖုန်းမဏ်တိုး
အားလုံး
ငလျင်ဒဏ်သင့်မြေဆီလွှာများကို ပြုပြင်နည်း
30/04/2025
အထွက်နှုန်းမကျဆင်းစေရန် စပါးစိုက်ခင်းတွင် ကြိုတင်ကာကွယ်ရမည့်အချက်များ
25/01/2024
အရွက်ပေါ်မှာ အမွေးနုသေးသေးလေးတွေစုနေတဲ့ စားတော်ပဲ ဒေါင်းနီမှိုရွက်ခြောက်ရောဂါ
16/01/2024
ငမြှောင်တောင် လောက်ကောင်အဆင့်လိုက် သုံးသင့်သည့် ပိုးသတ်ဆေးများ
12/01/2024
ကယ်ဆီယမ်ချို့တဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ငရုတ်သီးပုပ်ခြောက်ခြင်း
03/01/2024