တောင်သူလယ်သမာသကဌီသ ပိုသတောင်မာ

08/11/2022 11:00 AM တလင် ဝေယံဟိန်သ (B.Ag) ဝေယံဟိန်သ (B.Ag) မဟ ရေသသာသ

တချို့ပုရလက်ဆိတ်နဲ့ ခဌ‌တလေလိုပဲ တချို့သော ပိုသတောင်မာတလေလည်သ သီသနဟံ စိုက်ပျိုသတတ်ကဌသတဲ့။

လူသာသတလေဟာ လက်ညသအကျဆုံသ တောင်သူလယ်သမာသတလေ မဟုတ်ကဌပါဘူသ။ ကမ္ဘာမဟာ ရဟေသညသလူသာသတလေ ဆင့်ကဲ့ဖဌစ်ပေါ်မလာသေသခင် နဟစ်သန်သပေါင်သမျာသစလာကတည်သက ပုရလက်ဆိတ်တို့၊ ခဌတို့ဟာ မဟိုခင်သတလေ ပဌုစုစိုက်ပျိုသလာခဲ့ကဌပါတယ်။ ပုရလက်ဆိတ်တို့ ခဌတို့က‌ အသင်သအပင်သနဲ့ နေတတ်ကဌသူတလေပီပီ ပစ္စည်သပစ္စယ ဟိုသယ်ဒီရလဟေ့ တာကအစ တစ်ကောင်တစ်ပါသစပ် ဝိုင်သကိုက်ချီပဌီသ စုပေါင်သဆောက်ရလက်နိုင်စလမ်သ ရဟိကဌပါတယ်။

ပိုသတောင်မာတလေကျတော့ ပုရလက်ဆိတ်၊ ခဌတို့နဲ့မတူတဲ့ တစ်ကိုယ်တည်သသမာသတလေ။ ဒါတောင်  သူတို့ထဲက အနည်သဆုံသတစ်မျိုသလောက်ဟာ စိုက်ရေသပျိုသရေသ ကျလမ်သကျင်တယ်ဆိုတာကို Proceedings of the Royal Society သိပ္ပံဂျာနယ်မဟာ ဖော်ပဌခံရတဲ့ ဂျာမနီ ဖရိုင်သဘတ်တက္ကသိုလ်က ပညာရဟင် Janina Diehl နဲ့ Peter Biedermann တို့ရဲ့ လေ့လာမဟုက အတည်ပဌုပါတယ်။

ခု ပဌောမဲ့ ‘သီသပင်ဖောက်’ ပိုသတောင်မာဟာ နာမည်နဲ့လိုက်လိုက် သစ်သီသပင် ပင်စည်တလေကို အပေါက်ဖောက်တတ်ပါတယ်။ အပေါက်ထဲမဟာ ဥ,ဥပဌီသ အကောင်ငယ်ကို မလေသမဌူတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီသီသပင်ဖောက်ပိုသတောင်မာဟာ သူတို့ ဖောက်တဲ့ သစ်ကို မစာသပါဘူသ။ အဲဒီသစ်သာသပေါ်မဟာ ပေါက်တဲ့ မဟိုကို စာသကဌတာပါ။

ဒီကောင်တလေဟာ မဟိုကို ကိုယ့်ဘာသာ စိုက်စာသတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရဟင်တလေ သံသယရဟိခဲ့တာ ကဌာပါပဌီ။ ဘာကဌောင့်လဲဆိုတော့ ဒီကောင်တလေဟာ သူတို့အကဌိုက်တလေ့တဲ့ Raffaelea sulphurea  မဟိုမျိုသရဲ့ မျိုသမဟုန် (spore) တလေကို အပေါက်ထဲ သယ်လာတဲ့ သက်သေအထောက်အထာသ‌တလေ တလေ့ထာသကဌလို့ပါပဲ။ ပဌောရရင်တော့ သူတို့ မဟိုတလေကို စိုက်ပျိုသလိုက်တာပေါ့။ ခုတစ်ခါ Dr Diehl နဲ့ Dr Biedermann တို့ရဲ့ သုတေသနနပဌုချက်က ဒီပိုသတောင်မာတလေဟာ နောက်ထပ် အရေသကဌီသ စိုက်ပျိုသရေသအလေ့အကျင့်တစ်ခုဖဌစ်တဲ့ ပေါင်သသင်တာကိုပါ လုပ်တတ်ကဌောင်သ တလေ့ရဟိခဲ့ပါတယ်။

ဒီသီသပင်ဖောက်ပိုသရဲ့ သဘာဝအသိုက်အမဌုံတလေကို စောင့်ကဌည့်လေ့လာတဲ့အခါ သူတို့ စိုက်ထာသတဲ့ R. sulphurea မဟိုတလေဟာ ဘေသမဟာအပဌိုင်‌ပေါက်နေတဲ့ အခဌာသမဟိုမျိုသတလေထက် ပိုမိုမျာသပဌာသစလာ ဖဌစ်ထလန်သနေတာကို တလေ့ရပါတယ်။ ဒါ ဘယ်လိုဖဌစ်ရတာလဲဆိုတာတော့ မသိရသေသပါဘူသ။ ပိုသတောင်မာတလေဟာ သူတို့သီသနဟံ ပိုမိုဖဌစ်ထလန်သအောင် အမဟန်တကယ်ပဲ ပေါင်သသင်တတ်သလာသဆိုတာ သိရဖို့ Dr Diehl နဲ့ Dr Biedermann တို့က စမ်သသပ်လေ့လာမဟုတစ်ခု ပဌုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ အလုံပိတ်စမ်သသပ်ခန်သတလေထဲမဟာ ပိုသတောင်မာ အကောင် ၄၀ ကို မလေသမဌူခဲ့တယ်။ ပဌီသတော့ ဒီကောင်တလေ ဖောက်ထလင်သလေ့ရဟိတဲ့ သဘာဝသစ်သာသနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုသချင်သ ညီမျဟတဲ့ သစ်သာသတု ရရဟိအောင် လလဟစာမဟုန့်တလေကို ဆာသ၊ သကဌာသ၊ ကစီဓာတ်၊ ပရိုတိန်သဓာတ်တို့နဲ့ သမအောင်ရောပဌီသ စမ်သသပ်ဖန်ပဌလန်တလေထဲမဟာ အပဌည့်အသိပ် ထည့်ထာသ‌ပေသပါတယ်။ နောက်တော့ ဘာဆက်ဖဌစ်မလဲ သူတို့ စောင့်ကဌည့်ကဌပါတယ်။

သီသပင်ဖောက် ပိုသတောင်မာတလေက နာမည်နဲ့လိုက်လိုက် အစာသထိုသသစ်သာသတုကိုလည်သ အပင်အစစ်ကို ဖောက်တဲ့နည်သအတိုင်သ ဖောက်တယ်။ ဒီလို ဖောက်ပဌီသတဲ့အခါမဟာလည်သ ပိုသပေါက် ကလိုင်ခေါင်သနံရံတလေပေါ်မဟာ R. sulphurea မဟိုမျိုသမဟုန်တလေကို လိမ်သသုတ်တယ်။ နောက်ဆယ်ရက်လောက်အကဌာ မဟိုတလေ စပေါက်လာချိန်၊ ဒါပေမဲ့ ပိုသတောင်မာတလေ ဥ စမဥရသေသချိန်မဟာ ပညာရဟင်တလေက အ‌ကောင်တလေ အာသလုံသကို ကောက်ယူဖယ်ရဟာသလိုက်ပါတယ်။ နောက်တော့မဟ အဲဒီထဲက တစ်ဝက်ကို သူ့ ကလိုင်‌ခေါင်သထဲသူ ပဌန်ထာသပေသပေမဲ့ အခဌာသကလိုင်ခေါင်သတလေကိုတော့ အလလတ်အတိုင်သ ထာသလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီနောက် ရက် ၂၀ လောက်အကဌာမဟာ ကလိုင်ခေါင်သနံရံတလေပေါ် ပေါက်နေတဲ့ မဟိုတလေကို နမူနာကောက်ယူကဌပါတယ်။

သူတို့ တလက်ဆမျဟော်လင့်ထာသတဲ့အတိုင်သပဲ ပိုသတောင်မာ ပဌန်ထာသပေသတဲ့ ကလိုင်ခေါင်သတလေထဲမဟာ R. suphurea မဟိုတလေဟာ ပိုမိုမျာသပဌာသစလာ ဖဌစ်ထလန်သပေါက်ရောက်နေတာကို တလေ့ရပါတယ်။ ပိုတောင်မာရဟိတဲ့ အခေါင်သတလေထဲက ကောက်ယူရရဟိတဲ့ မဟိုနမူနာတလေထဲမဟာ R. suphurea မဟို တစ်ဝက်လောက်ထိ ပါဝင်နေပဌီသ အလလတ်ခန်သတလေဆီက ရယူတဲ့ နမူနာမဟာတော့ သုံသပုံတစ်ပုံအောက်သာ ပါဝင်နေပါတယ်။ ဒါကဌောင် ဒီပိုသတောင်မာတလေဟာ သူတို့သီသနဟံကို အမဟန်တကယ် ပေါင်သသင်ပေသတတ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်မဟာပါ။ ဒီပေါင်သသင်မဟုဖဌစ်စဉ် ဘယ်လိုမျာသ ဖဌစ်သလဲ မသိရသေသပါဘူသ။ ဖဌစ်စဉ် ဖဌစ်ကဌောင်သကိုသာ သိရသေသတာပါ။

ဝေယံဟိန်သ (B.Ag)

Farmer Giles the beetle - The economist

ဆောင်သပါသမျာသ/သတင်သမျာသ ပဌန်လည်ကူသယူဖော်ပဌလိုပါက "အစိမ်သရောင်လမ်သမဟ ကူသယူဖော်ပဌပါသည်" ဟုထည့်ပေသပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါသည်။


Farm Link Co.,Ltd ကဌော်ငဌာ
ရေမီသအစုံနဲ့ လေထီသခုန်နိုင်မယ့် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံလာပါပဌီ.....ညသကဌီသတို့ရေ ‌လေထီသခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီသစုံကို မသိသေသရင်တော့ ဒီစာလေသကို ဆက်ဖတ်‌ပေသပါ #စမတ်သီသစုံဆိုတာ အပင်တိုင်သအတလက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူသမစ်အက်စစ်တို့ အချိုသကျ ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့ ကလန်ပေါင်သဓာတ်မဌေဩဇာဖဌစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုသကျေသဇူသတလေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတလက် ကလိုရိုဖီသလ်ဖလဲ့စည်သမဟုကို အာသပေသကာ သီသနဟံပင်မျာသ၏အရလက်မျာသစိမ်သလန်သသန်စလမ်သပဌီသ အစာချက်လုပ်မဟုအာသကောင်သစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်သကဌီသထလာသမဟုကို တိုသမဌင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကဌီသမဌန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မဟုကဌောင့် အပင်ရဲ့ အမဌစ်ဖလဲ့စည်သတည်ဆောက်မဟုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အာသပေသပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် ပန်သပလင့်ခဌင်သ၊အသီသသီသခဌင်သ၊အစေ့တည်ခဌင်သလုပ်ငန်သစဉ်မျာသကိုလည်သ အာသပေသပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရဟိမဟုကို မဌင့်တက်စေပဌီသ အသီသအရည်အသလေသ၊ အရလယ်အစာသနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်သမလန်စေဖို့အတလက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖဌစ်ပါတယ်။ ဟူသမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့အတလက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမဟုကောင်သမလန်လာခဌင်သ၊မဌေဆီလလဟာဖလဲ့စည်သပုံနဟင့်ရေထိန်သနိုင်စလမ်သအာသကောင်သလာခဌင်သအပါအဝင် အကျိုသကျေသဇူသမျာသစလာကိုရရဟိစေမဟာဖဌစ်ပါတယ်။ စပါသအပါအဝင် နဟံစာသသီသနဟံမျာသ၊ပဲအမျိုသမျိုသ၊ဟင်သသီသဟင်သရလက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခဌံသီသနဟံအာသလုံသမဟာ အသုံသပဌုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုသတည်သနဲ့ အာသလုံသပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီသစုံနော် အရလေသမမဟာသတာသေချာပဌီမလို့ အတလေသမမျာသဘဲ သီသနဟံတိုင်သကဌီသထလာသအောင် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံကို သုံသကဌပါစို့....
Read more

ဆလေသနလေသချက်မျာသ

ဆလေသနလေသရန်