အပဌောမျာသတဲ့ Fusarium မဟိုရောဂါကို ဒီနည်သလေသတလေသုံသပဌီသ အမဌစ်ဖဌုတ်ကဌည့်ရအောင်

06/02/2020 11:30 AM တလင် ပဌည့်ဖဌိုသသော် ပဌည့်ဖဌိုသသော် မဟ ရေသသာသ ပဌီသ Greenovator Greenovator မဟ ပေသပို့ထာသပါသည်။

စာရေသသူဒီတစ်ခေါက် ရေသသာသတင်ပဌချင်တာက ရလက်ခဌောက်ရောဂါလို့ လူသိမျာသကဌတဲ့ Fusariumရောဂါအကဌောင်သပါ၊ အဖဌစ်မျာသတဲ့ အပင်တလေကတော့ ခရမ်သချဉ်၊ ခရမ်သသီသ၊ ငရုတ် စတဲ့ Solanum အုပ်စု၀င်တလေနဲ့ ငဟက်ပျော၊အာလူသစတဲ့ အပင်တလေမဟာ ကျရောက်မဟုအမျာသဆုံသဖဌစ်တာကိုတလေ့ရဟိရတာဖဌစ်တယ်။ဟိုတစ်လောက ခရမ်သချဉ်စိုက်တောင်သူတစ်ညသနဲ့ ဆလေသနလေသမိရာကနေဒီဆောင်သပါသလေသအကျဥ်သချုပ်ရေသဖို့ အကဌောင်သဖန်လာခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။
အမျာသစု ကဌုံတလေနေကဌတဲ့ ရလက်ခဌောက်ရောဂါဟာ မဌေဆောင်ရောဂါကနေအပင်ဆီသို့ ထိခိုက်တဲ့ ရောဂါဖဌစ်ပါတယ် ၊ဖဌူစေယီယမ် အောက်စဖိုရမ် လို့ခေါ်တဲ့ ‌မဟိုတစ်မျိုသဟာ ဒီရောဂါကို အဓိက ဖဌစ်ပလာသစေခဌင်သဖဌစ်ပါတယ်။ အပင်ရဲ့ ရေသောက်မဌစ်နဟင့်အတူ lateral rooting zone (ဘေသတက်မဌစ်)တလေအထိပါ ရောဂါ၀င်ရောက်တာဖဌစ်ပဌီသ အမဌစ်မဟတစ်ဆင့် အပင်ရဲ့ အစာကဌောနဲ့ ရေကဌောတလေကို ပိတ်ဆို့ဖျက်ဆီသလိုက်ခဌင်သကဌောင့် အစာချက်တဲ့အစိတ်ပိုင်သတလေဖဌစ်တဲ့ အရလက်တလေမဟာ ညဟိုသနလမ်သခဌောက်သလေ့ရခဌင်သပဲ ဖဌစ်ပါတယ်။အမဌစ်ကစဖဌစ်‌တဲ့အတလက် ရေလောင်သသမျဟလဲမစုပ်နိူင်တော့ဘူသပေါ့။
ရောဂါလက္ခဏာအကျဉ်သ
အောက်ခဌေရလက်မျာသ တစ်ဖဌည်သဖဌည်သချင်သ အဝါရောင်သန်သလာပဌီသ ခဌောက်သလေ့လာပါတယ် ၊အဟာရ ချို့တဲ့လို့ခဌောက်သလေ့တဲ့ လက္ခဏာနဲ့ တူပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဟာရ ချို့တဲ့ လာရင် အပင်တစ်ပင်လုံသ အတိုင်သအတာကို ညဟိုသနလမ်သစေခဌင်သဖဌစ်တာဖဌစ်ပဌီသ ၊ ဖဌူစေယီရမ် ကဌောင့်ဖဌစ်တဲ့လက္ခဏာ အမျာသစုကတော့ ကလက်ပဌီသခဌောက်တတ်တာ အဖဌစ်မျာသပါတယ်။ရောဂါအခဌေအနေဆိုသလာရင် တစ်ပင်လုံသခဌောက်ပဌီသသေသလာသတတ်ပါတယ်။
ရောဂါပျံ့နဟံ့ပုံ
၎င်သမဟိုမျိုသရင်သမျာသဟာ ကမ္ဘာအနဟံ့အပဌာသရဟိ စိုက်ပျိုသမဌေမျာသမဟာ ရဟင်သန်နေထိုင်ကဌပဌီသတော့ အပူချိန် (၈၀)ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက်နဲ့အထက် စိုထိုင်သဆ အရမ်သနိမ့်တဲ့အချိန်တလေမဟာ အမျာသအပဌာသမျိုသပလာသနိူင်ပါတယ်၊ အဓိက ပျံ့နဟံ့လလယ်တာကတော့ စိုက်ခင်သရေ၊ စိုက်ပျိုသရေသသုံသပစ္စည်သ (ရောဂါကျတဲ့အပင်တစ်ပင်ကိုတူသဆလမိတဲ့ ဒဏ်ရာကနေ အခဌာသအပင်ကို ထိခိုက်မိတဲ့အခါမဟာ ကူသပါတယ်၊ ဥပမာ ကိုင်သဖဌတ်ကတ်ကဌေသ၊ပေါက်တူသစသည်ဖဌင့်) ၊ လေဖဌင့်ကတော့ အနည်သငယ်သာပျံ့နဟံ့နိုင်ပါတယ်။
ဒီနည်သလမ်သတလေလုပ်ကဌည့်ပါ
၁။ ရောဂါဒဏ်ခံနိူင်တဲ့မျိုသတလေရလေသချယ်စိုက်မယ်
၂။ရောဂါကျတဲ့ ကိုင်သကို ဖဌတ်ထုတ်ပစ်မယ်( ဖဌတ်ထုတ်ပဌီသတိုင်သ တခဌာသသောအသုံသပဌုမဟုမစတင်မဟီ ရေပဌန်ဆေသဖို့တော့ သတိရပါ)
၃။အင်သဆက်ကနေလဲ ကူသဆက်ိုနိုင်တဲ့အတလက် စိုက်ခင်သမဟာလတ်တလောကျတဲ့ အင်သဆက်ပါနဟိမ်နင်သဖို့သတိရပါ၊ ကျတတ်တဲ့အကောင်တလေကတော့ Cucumber beetleကျတတ်ပါတယ်
၄။နိုက်ထရိုဂျင်ပမာဏမျာသတဲ့ မဌေဩဇာတလေဟာ ရောဂါကျဖို့ ပိုပဌီသအာသပေသတဲ့အတလက် ဥယျာဉ်ခဌံစိုက်သူ‌ဖဌစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် သဘာ၀မဌေဩဇာကို အဲ့အချိန်မဟာပဌောင်သသုံသသင့်ပါတယ်။
၅။ပေါင်သပင်တလေဟာ ရောဂါခိုကပ်ပါသပဌုနိူင်ဖို့ အလာသအလာအမျာသဆုံသဖဌစ်လို့ ပေါင်သရဟင်သဖို့ပါ လိုအပ်ပါတယ်။
၆။မဌေဆောင်ရောဂါ မကဌာခဏကျတတ်တဲ့ မဌေဖဌစ်နေခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ မဌေလဟပ်ထာသဖို့ လိုမဟာဖဌစ်ပဌီသ ၊မဌေအောင်သပိုသသတ်ဆေသကို စနစ်တကျသုံသစလဲဖို့ အကဌံပဌုချင်ပါတယ်၊ မဌေအောင်သပိုသမလဟာသရောဂါတလေကင်သစင်သလာသအောင် အချိန်သက်သက်ပေသပဌီသ soil solarization လုပ်ဖို့ လိုပါမယ် ။အဲ့အကဌောင်သကို စာရေသသူရဲ့နောက်ဆောင်သပါသတစ်ခုမဟာ á€¡á€€á€»á€šá€ºá€á€…်၀င့်ဖေါ်ပဌပဌီသ ရေသသာသပေသသလာသပါ့မယ်။
ပိုသကျတိုင်သမိမိက ဆေသ၀ယ်ဖဌန်သနေသူတစ်ညသ ဖဌစ်နေပဌီလာသ၊ ဓာတုပိုသသတ်ဆေသဟာ မတတ်သာမဟ သုံသတာအကောင်သဆုံသပါနော် ၊
ကဲအပေါ်မဟာဖေါ်ပဌခဲ့တဲ့ နည်သလမ်သတလေကိုပဲ မေ့နေရင် စမ်သကဌည့်လိုက်ပါအုံသ။
Reference
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Fusarium_wilt
ပဌည့်ဖဌိုသသော်
B.Agr.Sc (Soil and Water Science)


Farm Link Co.,Ltd ကဌော်ငဌာ
ရေမီသအစုံနဲ့ လေထီသခုန်နိုင်မယ့် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံလာပါပဌီ.....ညသကဌီသတို့ရေ ‌လေထီသခုန်ချင်ပေမယ့် စမတ်သီသစုံကို မသိသေသရင်တော့ ဒီစာလေသကို ဆက်ဖတ်‌ပေသပါ #စမတ်သီသစုံဆိုတာ အပင်တိုင်သအတလက် အဓိကအာဟာရNPK (19:7:8)နဲ့ #ဟူသမစ်အက်စစ်တို့ အချိုသကျ ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့ ကလန်ပေါင်သဓာတ်မဌေဩဇာဖဌစ်ပါတယ်။ အဓိကအကျိုသကျေသဇူသတလေအနေနဲ့ကတော့ နိုက်ထရိုဂျင် 19%ပါဝင်တဲ့အတလက် ကလိုရိုဖီသလ်ဖလဲ့စည်သမဟုကို အာသပေသကာ သီသနဟံပင်မျာသ၏အရလက်မျာသစိမ်သလန်သသန်စလမ်သပဌီသ အစာချက်လုပ်မဟုအာသကောင်သစေပါတယ်။ အပင်၏ပင်ပိုင်သကဌီသထလာသမဟုကို တိုသမဌင့်စေကာ အပင်သန်၍ အကဌီသမဌန်စေပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ Phosphorus 7%ပါဝင်မဟုကဌောင့် အပင်ရဲ့ အမဌစ်ဖလဲ့စည်သတည်ဆောက်မဟုကို ပို၍သန်မာလာအောင် အာသပေသပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် ပန်သပလင့်ခဌင်သ၊အသီသသီသခဌင်သ၊အစေ့တည်ခဌင်သလုပ်ငန်သစဉ်မျာသကိုလည်သ အာသပေသပါတယ်။ လုံလောက်တဲ့ Potassium 8%က အပင်ရဲ့ ရောဂါဒဏ်၊ရာသီဥတုဒဏ်ခံနိုင်ရည်ရဟိမဟုကို မဌင့်တက်စေပဌီသ အသီသအရည်အသလေသ၊ အရလယ်အစာသနဲ့ အရသာ ပိုမိုကောင်သမလန်စေဖို့အတလက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်ဖဌစ်ပါတယ်။ ဟူသမစ်အက်စစ်ပါဝင်ပေါင်သစပ်ထာသတဲ့အတလက် အာဟာရဓာတ်စုပ်ယူမဟုကောင်သမလန်လာခဌင်သ၊မဌေဆီလလဟာဖလဲ့စည်သပုံနဟင့်ရေထိန်သနိုင်စလမ်သအာသကောင်သလာခဌင်သအပါအဝင် အကျိုသကျေသဇူသမျာသစလာကိုရရဟိစေမဟာဖဌစ်ပါတယ်။ စပါသအပါအဝင် နဟံစာသသီသနဟံမျာသ၊ပဲအမျိုသမျိုသ၊ဟင်သသီသဟင်သရလက်နဲ့ ဥယျာဉ်ခဌံသီသနဟံအာသလုံသမဟာ အသုံသပဌုနိုင်တယ်ဆိုတော့ တစ်မျိုသတည်သနဲ့ အာသလုံသပါဖက်(perfect)မယ့် စမတ်သီသစုံနော် အရလေသမမဟာသတာသေချာပဌီမလို့ အတလေသမမျာသဘဲ သီသနဟံတိုင်သကဌီသထလာသအောင် ဖန်သလင့်ရဲ့ #စမတ်သီသစုံကို သုံသကဌပါစို့....
Read more

ဆလေသနလေသချက်မျာသ

ဆလေသနလေသရန်